پوشيده از خارهاى كوچك و قلاب مانندى است . برگهاى آن بيضوى ، دراز و نوكتيز است . گلهاى آن كوچك ، زرد رنگ و مجتمع به صورت چتر است . ميوه آن گوشتدار و قرمز تيره است . قسمت مورد استفاده آن اعضاى زيرزمينى يعنى ريزوم گياه است .
افعال و خواص :
در دوم گرم و خشك و مفتّح سدد و مدرّ بول و حيض و شير و عرق و مقوّى معده و مسقط جنين مىباشد .
ريشه ايرسا
گياهشناسى :
اين گياهان از تيره زنبق هستند . جنس زنبق داراى گياهانى پايا كه گلبرگهايى شبيه به كاسبرگ با رنگهاى بنفش ، آبى ، زرد يا سفيد دارند و برگهاى آنها باريك و كشيده مىباشند .
افعال و خواص :
در دوم گرم و خشكى او كمتر و ملطّف و مسخّن و مسهل ماء اصفر و بلغم غليظ و مرهء صفرا و جهت سينه و شش و مغص و درد جگر و سپرز و لرز كه از برودت باشد و ضيق النّفس و ربو و اعيا و احتباس حيض و استسقاء و يرقان و بواسير و عرق النّساء و امراض رحم كاربرد دارد .
ريشهء شيرينبيان ( اصل السوس )
گياهشناسى :
گياهى چندساله با ريزومى ضخيم مىباشد . برگها مركب و فرد شانه مىباشد . برگچهها تخممرغى - بيضوى است . گلآذين خوشهاى است كه از محور برگها منشأ مىگيرند . گلها به رنگ آبى متمايل به بنفش است . ميوه نيام و داراى دانههاى تخممرغى شكل و تيره رنگ مىباشند .
افعال و خواص :
در اوّل گرم و مايل به خشكى و منضّج اخلاط غليظهء مركّبه و