نشوقات متعدده منوّعه معيّن مىنمودند بحسب مناسبات با هر مرض . بدبختانه منتسبين به طبّ جديد اين دقايق را ملحوظ ندارند چنانچه در نضج اورام وضع رفادهء آب گرم دستور دهند و حال آنكه
در فلغمونى حادّ :
* * تاجريزى
* گل پنيرك
* و سبوس جو يا آرد او بالتّساوى
و در غير حادّ :
* بزرك : 8 « 1 »
* و گل خطمى : 8
* كوكنار : 6
* بزر البنج : 3
چنانچه وجع محقق بود كوبيده ، بيخته در مقدار لزوم آب جوش ، مانند سريش روى تنزيب كشيده ، لا را برگردانيده گرم كه نسوزاند روى ورم نهند كه تمام مواضع مأوف را فراگيرد . هنگام سرد شدن تبديل به گرمش كنند .
چنانچه نقطهاى نيش كشيده ، مغز حرام رويش گذارده يحتمل به زودى باز شود ولى اگر رسيده كه ماده در تحت جلد متموّج گردد فورا به نشتر شكافته كه ريم جذب به خون نگردد تا تب آرد . گاه شده كه به كمتر از نيم ساعت درد ساكن و وجع از ضربان افتاده و صلابت ورم كه در نهايت بوده ، نرم شده ، ورم نضج گرفته . به هيچ وجه امكان نداشت آب گرم بدين سهولت رفع عوارض موذيه نمايد .
در مقدمه اشياعى « 2 » در اين باب رفته تكرار نمىكنيم . همينقدر يادآور مىشويم چنانچه وجدان را حكم قرار دهيد و نيك تأمّل نمائيد يابيد زحمت قدما در استعلام مجهولات اكثر بكثير بوده از كشفيات كنونى با فراهم آمدن آلات دقيقه و وسايل نيل به مقصود . سابق محال بود كس بتواند تشريح ميّتى كند علانيّه بىتقيّه و ترس و در خفيه اگر مىنمود ، بو مىبردند خود و فاميلش را قتل عام مىنمودند . كنون وصيّت نمايند كه پس از فوت مرا تشريح نمايند و به اين عمل افتخار كنند . مع ذلك منتهاى جدّيت را
هامش
( 1 ) . در متن در زير بزرك مقدار لازم ذكر نشده ولى با توجه به قرار دادن واو در بين بزرك و گل خطمى به نظر مىرسد وزن مشابه منظور بوده است .
( 2 ) . مثالها ، نمونهها