و داخله نيز منحصر به دوا نباشد چه كه نوشيدن آب گرم به تنهائى عرق آرد خصوص اگر افراط درش شود و همچنين اشربه گرم مانند چاى و غيره .
تقدمة المعرفه عرق
و تقدمة المعرفهء عرق عام اندك تهيّجى با حمرت و حرارت در بشره پديد آيد و نبض عريض بل عظيم بود با سرعت و رطوبت و جلد نرم با نضارت « 1 » و برّاقيت .
چنانچه گفته آمد حكم بحران به عرق كرده شود و
* چنانچه بحران به عرق تأخير افتد :
* بنفشه
* و خبازى
* و نيلوفر
منفردا يا مجموعا دم نموده ، وقت خواب سه فنجان به مطبوخ ده مثقال از اينها با
* گز خونسار
محرقه و مطبقه و امراض صدريه و نوائب حادّه را نافع است .
* و در نوائب مركّبه يا سودا و بلغم
* گل گاو زبان يا برگش
* و شاهتره
* و بابونج
اقلا سه فنجان گرم با شكر سفيد بنوشد .
منافع انكباب « 2 »
و تعريق غير عام به حسب ممّل « 3 » و مرض و عرض مختلف گردد ولى انكباب به نحو تعريق ، دستورى براى غالب از اعضاء خصوصا اطراف اعالى مىباشد .
اگر چه صورت به آتش توان داشت و دست و پا را بعد از گرم كردن به پارچه پشمى پيچيدن يا در آب گرم نهادن معرّقند ولى هيچيك مثل انكباب نافع نيست و انكباب به روى درافتادن بود و در اصطلاح اطباء سر را به بخورات سخنه فعليه خم نمودن تا بخورات بشره را گرم
هامش
( 1 ) . نضارت به معنى تازگى ، آبدارى و شكفتگى است . در متن اصلى نظارت آمده كه با توجه به عدم تناسب معنايى ، به نظر مىرسد اشتباه در كتابت باشد .
( 2 ) . نگاه داشتن عضو به بخار ادويهاى كه جوشانيده باشند يا گرم كرده باشند ( تحفه حكيم مومن ) .
( 3 ) . مايه رنج ، ملالآور