ابهاى باران كه در اب انبار جمع و نكاه مىدارند و ابهاى مرداب و باطلاق و ابهاى چاهى كه در نزديكى مساكن حفر شده باشد غالبا خالى از اين موادّ نمىباشند كاهى هم علاوه بر موادّ مزبوره حاوى ذرّات عفونى امراضى مانند و با و مطبقه و غيره مىباشند ( عجب آنكه دواب هم از اينكونه ابها احتراز نموده و نمىآشامند ) درصورتىكه مجبور در استعمال اينكونه ابهاى مشوب باشند بهتر انست كه يا اب را قبل از اشاميدن جوشانيده و در هوا تكان دهند كه با هوا شود و يا با صافى صاف نمايند ( بدين طريق كه ظرفى يا پيپى يا كوزهء كه طرف پائين ان شيرى داشته باشد طبقه بطبقه تا ثلث آن را ريك ريزه و قطعات كوچك زغال بريزند و اب مشروب خود را در آن ظرف ريخته بكذارند صافى ان از شير خارج شود ) زيرا كه مواد معلّقه و محتويهء در اب كثيف اكر هميشه سيّمى نباشد لااقل اسباب رداءت هضم اب مىشود وجه اسانى براى تميز اب مشروب و غير مشروب ذكر مىكنيم كه در كمال سهولت تعيين حال اب را مىتوان كرد و ان از حيث گل و نباتات و سبزهايست كه در كنار اب مىرويد و ديكر از حيث حيوانات محتويهء در ان چنان كه ابى كه در كنار ان بولاغ اوتى ( در نائين سلماچو و در خرقان كوتين و در بعضى نقاط ديكر شاهى ابى نامند ) رويد براى سلامتى كمال صلاحيّت را دارد بالعكس اكر طحلب ( كه به عربى عذبه و به فارسى سبزاب و بتركى يوصون نامند ) برويد علامت رداءت اب مىباشد و نيز رودخانه و ابى كه در ان ماهى و حلزون يافت شود براى شرب
حفظ صحت ( فارسى ) — صفحة 70
مساهمون: ميرزا علي خان ناصر الحكماء
ص٧٠