و مخصوصا با شير كه خود نيز مورث يبوست مىشود تركيب كرده بمبتلايان باسهال تجويز نمايند اكر نمك اب زياد باشد ابرا شور و اكر سولفات دوكلسيوم ( كچ ) ان زياد باشد ابرا كچى نامند
( 5 ) بايد بدون آنكه لخته بندد صابون را حل كند و سبزىالات را بنيكوئى طبخ نمايد چه اكر اين صفات را نداشته باشد معلوم مىشود كه املاح اهكى ان از حدّ معمول زيادتر و براى هضم و اعمال طبخ نالايق مىباشد و طرز عمل ان بدين طريقست چون صابون مخلوطى است از املاح سديوم و اسيدهاى اليه ( پالميتيك و ستاريك و غيره ) كه در اب محلولند ولى املاح اهكى چون مجاور اين اسيدهاى اليه شود تجزيه كردد و اهك انها با اين اسيدهاى اليه تركيب شده املاحى سازند غير محلول در اب و اسيدهاى غير الى را ازاد كذارند و از اين رو معلوم مىشود كه چرا آبهائى كه املاح اهكى زياد دارند صابون را حلّ نكرده لختهها بندند سبزى الات و حبوب هم تقريبا به همين واسطه در چنين ابى طبخ نشوند زيرا كه اهك با لگومين انها تركيب شود و تركيبات اهكى صورت بندد كه بوساطت طبخ نرم نكردند
بعضى ابها كه انيدريد كربنيك زياد در انها محلول مىباشد چون از اراضى اهكى عبور نمايند مقادير عمده كربنات دوكلسيوم را كه ملحى است اهكى و از جنس كل سفيد باشد حل نمايد و اين ملح اكرچه در اب غير محلول است ولى چون
حفظ صحت ( فارسى ) — صفحة 68
مساهمون: ميرزا علي خان ناصر الحكماء
ص٦٨