( 2 ) اثر الكل در جهاز هضم و غيره . - الكل بذاته محرّك و همينكه مجاور غشاء مخاطى شود به نسبت غلظت خود مورث حرارت و خرقت كردد و چون وارد معده شود علاوه بر خصايص تحريك اسباب ازدياد ترشّح عصير معدى و حموضت ان كردد انقباضات عضلى معده را نيز بيفزايد و بجهات مزبوره اسباب تحريك اشتها و سرعت هضم شود ولى استعمال متمادى الكل سبب خرابى غدد پپسينساز شود بوساطت اكثار ترشح و مورث نزلهء مزمن مجارى هضم كردد و بدين واسطه بىاشتهائى و سوء هضم و قى بلغمى صبحها و يبوست متناوب با اسهال بروز نمايد
خلاصه پس از ورود الكل بمعده و از انجا به خون تحريك بدن كند و درجهء حرارت را مرتفع و تنفّس را سريع و قلب را بطپش آورده جلد را كرم و نبض را شاهق و صلب و دماغ را تحريك نمايد و همينكه تمام اكسيژن بدن به مصرف رسيد به زودى احتراقات بطئ كشته و درجهء حرارت نزول كرده نحول و كسالت شديدى تمام بدن را فراكيرد و موافق قدر شرب ان عوارض مزبوره تغيير پيدا كند مقدار قليل الكل مخصوصا اسباب بطؤ احتراقات و بطؤ اندراس انساج شود و لهذا در بعضى از امراض كه قدرت تغذيهء مريض منتفى و حفظ قوا لازم است بسيار مفيد و سودمند افتد و كلّية هركاه كه صرف عمدهء قوا ( اعمال شاقّه و مرض و محروميّت از غذا ) و صرفهء قواى موجوده ضرورت
حفظ صحت ( فارسى ) — صفحة 80
مساهمون: ميرزا علي خان ناصر الحكماء
ص٨٠