و اگر سوء مزاج مركب بود از امارات تركيب ظاهر گردد
ورم المرى
دو گونه بود يكى آنكه حار بود و علامت وى تب گرم و شدت تشنگىست و وجع ما بين الكتفين خصوصا هنگام فروبردن طعام دوم آنكه بارد بود و علامت آن گرانى و قلت وجعست و بنوشيدن مبردات متضرر گشتن
قروح المرى
از دو سبب بود يكى آنكه بثور و اورام در مرى عارض شود و منفجر گردد دوم آنكه خلط گرم بر مرى ريزد و آن را متقرح سازد و علامت قرحهء مرى آنست كه هرگاه چيزى ترش يا شور يا تيز خورده شود درد پديد آيد اگرچه اين چيزها قليل المقدار باشند بخلاف طعامى كه چرب و تفه بود كه از وى اگرچه لقمهء بزرگ خورده شود الم پديد نيايد و فرق در ورم و قروح مرى آنست كه در ورم عارض مىشود الم بكميّت طعام و در قرحه بكيفيت آن پس لقمهء كلان در ورم المرى درد آرد و در قروح مرى نمىآرد
بحة الصوت
بضم موحده و فتح حاى مهملهء مشدده و فوقانى ؟ ؟ ؟
الى لفظ الصوت به فارسى گرفتگى آواز گويند و بحوحة الصوت بموحده و حاى مهمله و واو و حاى مهملهء ثانى و فوقانى نيز آمده و اسباب محدث اين مرض چندست يكى نزلهء حاده كه به حلق و قصبهء ريه فروريزد و رطوبات لزجهء دهنيه را كه مملس و مرطب آنها و معين بر تسليس و صفاى اواز باشد بزدايد و علامت اين نوع آنست كه عليل درشتى و سوزش و دغدغه درين موضع احساس كند دوم آنكه سوء مزاج حار ساذج در حنجره عارض شود و رطوبت آن را خشك نمايد و بنا بر نقصان رطوبت اختلاف و خشونت در وضع حنجره پديد آيد و اين نوع اكثر در تبهاى گرم بظهور پيوندد و از تناول اشياى گرم و بافراط تشنگى در هواى گرم نيز عارض شود و البته بىنفث باشد سوم آنكه سوء مزاج بارد ساذج حنجره را منقبض سازد و اجزاى ويرا جمع كند پس خشونت حادث شود و آواز متغير گردد و اين نوع در سرما و هواى خنك عارض شود و درين نيز نفث نمىباشد چهارم آنكه سوء مزاج رطب بحنجره و قصبهء ريه عارض شود و بدان سبب ارخاى قليل كه به حد استرخا و رعشه نرسد در انها حادث شود پس بالضرور در قرع هوا فتور افتد و از مجراى طبعى متغير گردد و درين نوع عليل در جايگاه حنجره و قصبهء ريه گرانى بلا خشونت و بدون الم احساس كند پنجم آنكه سوء مزاج يابس در حنجره و قصبهء ريه افتاده به تجفيف آن گرايد و رطوبت دهنيهء مملسه را نشف كرده احداث علت نمايد و علامت اين نوع آنست كه با گرفتگى آواز ثقل و عظم در آواز نباشد بلكه بنا بر نقاى مجرى اندكى حدت و صفا بود و در حنجره خشونت و وجع محسوس گردد و بيشتر حدوث اين قسم از ملاقات گرد و غبار و دخان باشد ششم آنكه صياح شديده و نعرهاى قويه بواسطهء خشونت يا ورم و الم حنجره و قصبهء ريه باعث تكوين