و اطبا لا خير فى السمن المفرط گفتهاند و ؟ ؟ ؟ مفرط آن حدوث ضيق النفس قتال بواسطه امتلاى عروق و تجاويف و عروض غشى است كه بنا بر ريختن ماده بقفاى دل و دماغ و خوف انشقاق رگ عظيم كه قابل التحام نباشد و بخروج خون همگى بدن و هلاكت عليل انجامد و بيم تكون خفقان و حمى و امثال آن از جهت انضغاط عروق و عدم نفوذ هوا بمروج ؟ ؟ ؟ و ترس حدوث اسهال و ذرب و فالج و ديگر امراض رطوبى بسبب كثرت رطوبات و عدم تشخيص امراض قبل استحكام و علت نفوذ اثر ادويه و عجز شخص كذائى در معاشرت و ديگر كارها و عدم مغايرت ؟ ؟ ؟ آن بر جوع و عطش مىباشد و زن فربه بيشتر عقيمه بود
تقرح القطاه
قطاه بفتح قاف و طاى مهمله و الف فوقانى نشستگاه رديف دواب را گويند و علت مسطور آنست كه عجز و ما بين الوركين بسبب كثرت استلقا يا اصطكاك به فروش از جهت كثرت لحميت و عدم وصول هواى بارد بدانها سرخ شود و پس از ان بحدوث خراش و ظهور قروح رديه انجامد و اين علت ناتوانان و بسيار نشستكنندگان را عارض شود -
فساد الاطراف بالبرد
و اين علت از سرماى شديد و يخ و برف پديد آيد و سبب آن نزد بعض اطبا توجه حرارت و خون و بخارات گرم به اطراف محتقن و محتبس شدن در انها مىباشد و اطراف نخستين سبز بعده سياه پس از ان متعفن شوند و نزد بعضى باعث فساد اطراف آنست كه ضرر سرما و يخ و برف به آنها از جهت بعيد بودن از ينبوعهء حرارت غريزى و دوام منكثف و ملاقى ماندن بسرما بيشتر از سائر بدن مىباشد المنته للّه قدمت الخزانة الاولى و الثانية بعون الملك العليم الخبير و نستعينه فى اتمام الخزانة الثالثة و الرابعة
خاتمة الطبع
الحمد للّه و المنة كه كتاب مستطاب خزائن الملوك جلد دوم كه در تصريح امراض اطبا را و دستور العمل ؟ ؟ ؟ اطبا را رهبر كاملست تصنيف المصنف الطبيب بسبب حكيم شمس الدين احمد غفر له اللّه الصمد بحسن اهتمام عاجز محمد عبد الرحمن بن حاجى محمد روشن خان مغفور در مطبع نظامى به ماه رجب سنه 1314 هجرى حليه طبع پوشيد خداى عز و جل مقبول و مفيد خلائق گرداند به حق حضرت رسول كريم عليه الصلاة و السلام