عدم استفراغ و استحالهء وى بكيفيتى سمى باشد چه ازين حالات رحم هربا عن الموذى بتقلص و تشنج گرايد و يا بسبب استرخا ميل باحد الجانبين كند و از آنكه دل و دماغ را بواسطهء حجاب و عروق و ايضا دماغ را بتوسط شبكه با رحم مشاركتست بنفس ؟ ؟ ؟ اذيت رحم اينان نيز متاذى شوند يا بخار فاسد سمى از مواد رحمى صعود كرده بدل و دماغ رسد و حالتى مانند غشى و صرع دست دهد و اگرچه اين مرض چون صرع بنوبت و دور مىآيد اما اگر سبب قوى شود هر روز افتد و آنچه هر روز پديد آيد و متقارب النوبت باشد قاتل و مهلكست و علامت وى آنست كه چون نوبت نزديك رسد اختلال ذهن و فكر فاسد و درد سر و تاريكى چشم و صفرت لون و كسل اعضا و رطوبت عينين و ضعف ساقين و صغر و تفاوت نبض پديد آيد و هرگاه وقت نزديكتر رسد باشد كه بيمار دريابد كه چيزى از نواحى عانه بسوى دل مرتفع مىشود و در دهان و بينى حركات مضطرب غير اراديه ظهور نمايد بعد از ان ذهن مختلط شود و بيهوش افتد و حس باطل و آواز منقطع گردد كما ينقطع سائر الحركات الارادية قال شارح الاسباب و الفرق بين هذه العلة و بين الصرع ان المرأة فى هذه العلة لا تملك عقلها و يتحدث ؟ ؟ ؟
اذا افاقت باكثر ما كان بها الا ان يكون الضرر عظيما جدّا و لا يسيل من ؟ ؟ ؟ كما سيلانه فى الصرع و فرق درين مرض و در صرع مفرد آن باشد كه عقل صاحب اين مرض بالكل زائل نشود مگر آنكه سبب قوى بود و چون به هوش آيد از اكثر آنچه برو وارد شده باشد حكايت كند و ايضا درين مرض سيلان زبد از دهن نمىباشد بخلاف صرع مفرد كه با ظهور كف و فقدان حواس يار باشد
احتباس طمث
يعنى بستگى حيض و اين چند اقسام بود يكى آنكه از كمى خون بدن بود و علامتش نحافت و ضعف بدن و زردى رنگ روى و تقدم اسباب آن مثل امراض محلله و استفراغات و تعب مفرط و رياضات و جوع بالافراط مىباشد دوم آنكه از غلظت خون بنا بر استيلاى برودت يا اختلاط اخلاط غليظه بلغم يا سودا باشد و علامت وى بياض و سستى بدن و كبودى عروق و كثرت بلغميت بول و براز و ثقل نوم و رقت خون مستفرغ بر سبيل استفراغ بود سوم آنكه از انسداد فوهات عروق رحم بسبب حرارت مجففه يا برودت يا يبوست مكثفه باشد و علامتش اگر استيلاى حرارت بود جفاف و التهاب رحم شاهد اوست و اگر غلبهء برودت باشد بياض لون و تفاوت نبض و برودت عروق و جز آن گواه او بود و اگر يبوست مستولى بود خشكى فرج و رحم و خشكى دماغ و هزال بدن و خلاى عروق آثار آن باشد ؟ ؟ ؟