در روغن گرم ساخته و داغ ان مخصوص به مرض شوصه است پنجم دواى حاده و داغ بدان مخصوص ؟ ؟ ؟ ؟ ؟ ؟ ؟ ؟ ؟
قطعات خرقه و داغ آن بر طحال مستعملست و محققين گفته كه امراض كه در ان داغ مىدهند نوزده است يكى صداع شقيقه ؟ ؟ ؟ ؟ ؟ ؟ دوم درد چشم كهنهء نزلى سوم نزول الماء چهارم ناصور گوشهء چشم پنجم شعرهاى زائد پلك كه بهندى پژوان ؟ ؟ ؟ گويند ششم ناسور لثه هفتم وجع دندان هشتم ضيق النفس نزلى نهم خراج كه از شوصه حادث شود دهم ضعف معدهء نزلى يازدهم خراج ورم كبد دوازدهم ورم سپرز و غير آن سيزدهم استسقاى زقى و لحمى چهاردهم جذام پانزدهم فتق الاربيه شانزدهم قيلة الماء هفتدهم خلع مفصل منكب بسبب رطوبت يا غير آن همچو ضربه و سقطه هژدهم استرخاى مفصل سرين از وجع الورك و وجع عرق النسا نوزدهم نزف الدم و بايد دانست كه در بعضى امراض مذكور الصدر داغ دادن متحد الطريقست و در اكثر آن طريق جداگانه دارد و شرح هريك بتفصيل ذيل نگاشته مىآيد طريق داغ شريان در صداع و شقيقه و بيم نزول الماء سابق در بحث شريان صدغين سمت تنميق يافته و طريق داغ درد چشم نزلى و ضيق النفس نزلى آنست كه از وسط سر موى را بتراشند و در انجا داغ دهند كه پوست جمله بسوزد و استخوان قجف ظاهر شود تا بخار نزله بيرون آيد و آنجا كه نزلهء قوى بود استخوان را نيز قدرى بتراشند و دو داغ يا سه داغ دهند و جراحت داغ را تا مدتى جارى دارند تا رطوبت بپالايد بعده بمراهم ؟ ؟ ؟ گردانند و طريق داغ غرب يعنى ناصور گوشهء چشم آنست كه نخست لحم فاسد ناصور را قطع كنند تا استخوان ظاهر شود پس اگر استخوان سالم باشد فبها و الا اگر لختى تباه شده باشد آن را نيز بتراشند و بعده بمكواى فضى باريك منفذ ناصور را داغ كنند و هنگام عمل نخست پنبهء كهنه يا اسفنج با آب يا گلاب سرد كرده بر چشم گذارند تا حرارت داغ به چشم نرسد و اگر يك بار كفايت نكند دوسه بار مكوا را گرم كرده تكرار كى نمايند كه منفذ سوى بينى كشاده گردد پس يك روز پنبهء كهنه در ان گذارند و بعد آن پنبه بمرهم زنگار بيالوده درو گذارند تا كه فراهم آيد و طريق داغ شعرهاى زائد آنست كه نخست شعرهاى زائد را نتف كنند پس بمكواى باريك سوزن مانند برين يكيك موى داغ دهند و باشد كه بيخ دو موى را يك داغ كفايت كند و طريق داغ ناصور لثه آنست كه بر يك طرف ميل فضى صوف بهپيچند و آن را در روغن زيت يا روغن گل يا روغن كنجد كه جوشان باشد دارند هرگاه خوب گرم شود گرفته بر گوشت فاسد لثه گذارند و تكرار عمل كنند تا گوشت فاسد بتمامه بسوزد و رطوبت خشك شود و طريق داغ دندان موجع آنست كه انبوبه بر دندان دردناك گذاشته در انجا محكم دارند و مكواى فضى را كه همچو ميل باشد به آتش سرخ كرده اندرون انبوبه درآرند و بر دندان موجع رسانده زمانى نيك بدارند و باز تكرار كنند تا خوب داغ شود و نوع ديگر آنست كه حوالى دندان دردناك را بخمير
خزائن الملوك ( فارسى ) — صفحة 333
مساهمون: شمس الدين احمد
ص٣٣٣