تخطي إلى المحتوى الرئيسي

خزائن الملوك ( فارسى ) — صفحة 323

مساهمون:

ص٣٢٣
و اوجاع صدر و ريه مفيد و صاحب رياض عالمگيرى نوشته كه كشادن اين رگ به نسبت باسليق بىخطر است

پنجم حبل الذراع‌ست

و آن وريدىست كه از انسى ساعد ظاهر شده باعلى ممتد گشته است پستر به طرف وحشى رفته و صاحب ذخيره نوشته كه حبل الذراع در اكثر مردم باسليق‌ست و در بعضى با اكحل آميخته مىگردد و صاحب خلاصة التجارب گفته كه او مركب‌ست از باسليق و اكحل و گويند در بعضى دنبال باسليق‌ست و حكم فصد آن بر قول قدما و شيخ الرئيس حكم قيفال دارد و نزد صاحب ذخيره و بعضى متاخرين در حكم باسليق‌ست و مجربين گفته كه على اختلاف القولين وجود و عدم وى مساوىست و فصد وى نيز فى زماننا متروك‌ست اما صاحب رياض و صاحب داراشكوهى نوشته كه فصد آن بىخطرست الا بدون ماهر فن دشوارست بايد كه وقت فتيه بستن ملاحظه كنند كه از كدام طرف عرق مىپيچد مبضع بر ضد آن جانب زنند

ششم اسيلم

و آن رگىست كه ما بين خنصر و بنصر واقعست و شعبهء ابطىست و اسيلم راست اوجاع كبد را و چپ اوجاع طحال را بالذات مفيدست و هر واحد ازين بريه و آنچه مجاورست مر كبد و طحال را نافع‌ست و اسيلم چپ باعلال قلب نيز بسيار سودمند دانسته‌اند به شرطى كه سبب آن در كبد نباشد و علامهء شيرازى در شرح قانون نوشته كه فصد اسيلم ايسر نافع بواسير و درد مقعد و اوجاع ظهر مزمنه و ركبه مىباشد و حذاقين مقرر كرده‌اند كه فصد قيقال و اكحل فوق مابض كنند و به طول كشايند و در قيقال بضع وسيع بايد زد و در اكحل مبضع ربوده زنند نه غائر و فصد باسليق فروتر از مابض كنند و به طول كشايند و بضع ضيق زنند نه عميق و فصد حبل الذراع مؤرب كنند و فصد اسيلم در طول كنند و بضع ضيق كرده دست در آب گرم گذارند و ابن زكريا گفته كه مىبايد كه پيش از فصد دست در آب گذارند تا رگ سطبر شود انگاه فصد كنند و باز دست در آب گرم گذارند و تا خون خارج شود مانع نشوند و بعد برآمدن خون بر نيش رگ نمك و روغن نهند تا دهن بسته شود

و آورده [ كه از پاي كي كشايند چهارست ]

كه از پاى مىكشايند چهارست

اول صافن

و آن رگىست كه بر ساق جانب انسى كعب آمده ظاهر مىشود كما قال المحققون و هو عرق على الساق يظهر على الجانب الانسى من الكعب و نفع فصد وى آنست كه استفراغ خون كند از اعضائى كه تحت كبداند و امالهء وى نمايد از نواحى اعضاى عاليه بسوى سافله كما قال المحققون و منفعته استفراغ الدم من الاعضاء العالية الى الاعضاء السافلة و او را طمث مىكند به قوت و تفتيح افواه بواسير مىنمايد و قائم مقام عرق النسا است در وجع عرق النساء و جهت خارش ران و خصيه و قضيب و قروح اينها و امراض الرحم اثر تمام دارد و وجع ظهر و كليه و مفاصل و نقرس را مفيد دانسته‌اند و طريق فصد وى آنست كه پاى را از بالاى كعب بفاصلهء چهار انگشت
خزائن الملوك ( فارسى ) — صفحة 323 | شمس الدين احمد