و در صورتى كه با وجود فصد معتدل و عدم ميلان شحم بر بضع و عدم زوال بضع عرق از محاذى بضع جلد خون برخاوت برآيد و رنگ خون سرخ باشد و ورم و علامات امتلا هيچ نباشد فورا بند كنند تا شر نيفزايد و اگر با وجود رخاوت خروج خون فاسد اللون باشد قدرى بگيرند كه مصلح كيفيت آن تواند شد دوم حال رنگ خون كه اگر خون سياه و غليظ باشد و به قوت برآيد و خوفى نبود تا به قدر معتدل برآمدن دهند و اگر تغير در لون و قوت خروج آن پيش از گرفتن به قدر مطلوب پديد آيد اعتماد بر نبض كنند سوم حال نبضست بايد كه طبيب دست خود بر نبض يد غير مفصود نهاده دارد كه هرگاه احساس تغير كند خاصه بسوى ضعف فورا خون بند كند و كذلك اگر اعراض منجر بضعف چون تثاؤب و تمطى و فواق و غثيان پديد آيند حبس خون واجب باشد
تاسع در مراعات امور متفرقه قبل از فصد و بعد آن
بايد كه قبل از فصد استحمام به عمل نيايد مگر شخصى را كه غليظ الدم باشد استحمام واجبست و بايد كه وقت حاجت فصد او را نخستين استحمام كنانند و سكنجبين ملطف كه بزوفا و حاشا مطبوخ باشد بنوشانند تا مادهء غليظ لطيف شود و بعد از ان فصد كنند و درين تدبير اطباى قديم و جديد همه متفقاند و يا شخص مذكور پيش از فصد حركت كند و يا لمجهء در جاى گرم مكث اختيار كند و چون عرق آغاز شود بيرون آيد و به قوت دلك كناند تا خون بجنبش آيد و كسى را كه عادت غثيان باشد پيش از فصد به سكنجبين و آب گرم قى كنانند و بعد از ان لقمهء نان با شربت فواكه ترش يا شربت غوره و امثال آن خورانند و ساعتى استراحت داده فصد كنند و مجربين گفتهاند كه صفراوىمزاج را پيش از فصد شربت انار و سيب و بلغمىمزاج را گلقند و مرباى بهى مناسب بود و اگر بارد المعده باشد شربت نعناع مشكدار و امثال آن بخورد و بعد از فصد هر صحيح المزاج عادى را احسنست كه دو سه فنجان شراب پس از طعام بنوشد تا اعانت معده بر هضم و نفوذ غذا و تدارك ضعف فصد كند و اگر مريض عادى را مانعى نباشد هم تشرب قليل احسنست و پس از فصد استلقا مستحسن دانستهاند اما تا دو پاس خواب كردن منعست و ايضا بعد از فصد امتلا از طعام جائز نيست و بايد كه تا دو روز تقليل و تلطيف غذا نمايند و بتدريج در غذاى صالح الكيموس مانند نان گندم و لحوم خفيفه از فراريج و نحو آن افزايند و رجوع به عادت معهود نمايند و ايضا ترك رياضت كنند و تا بضع فصد ملتحم نشده باشد استحمام مناسب نيست و پس از ان استحمام مرطب خفيف التحليل به عمل آرند و استحمام محلل منعست و ايضا از حركت عنيف و جماع و استعمال ادويه و اغذيهء حريفه و حموضات و حلاوات شديد الحلاوة حتما بايد ورزيد
عاشر در تدارك عوارض عارضه بعد از فصد
هرگاه بعد از فصد عضو مفصود ورم كند و مادهء منصبه سليم باشد و هنوز در انصباب بود بايد كه از طرف مقابل رگ زنند