خون غالب قبل از نضج فصد كنند جائزست و نفع تمام دارد و اگر حمّى مع تشنج عارض شود فصد قليل جائزست به شرطى كه تشنج رطب از غلبهء خون باشد و الا در تشنج يابس و تشنج بلغمى فصد منعست و در حمّى دموى غير عفنى يعنى سونوخس و در حمّى دموى عفنى يعنى مطبقه اگر علامات غلبهء خون مثل حمرت و غلظت قاروره و عظم نبض و انتفاخ سحنه برنگ سرخ پديد باشد فصد واجبست و مىبايد كه در خلاى معده كنند و باخراج خون مبالغه نمايند به حدى كه اعتدال در كميت آن بظهور آيد و درين حميات تقديم و تعجيل فصد اوليست و اگر اتفاق نيفتد هروقت كه باشد وقت فصدست به شرط مراعات قوت و مراعات اسبابى كه وجود يا عدم آن در اخراج خون لا بدست و اين راى مختار جالينوسست و شيخ الرئيس و اكثر حذاقين بر هميناند و اگر قاروره رقيق نارى و نبض ضعيف و سحنه هم از ابتداى مرض در انخراط بود فصد جائز نيست اما آنجا كه سبب رقت قاروره سده باشد و سحنه به حال بود و تپ مطبقه با غلبهء خون باشد فصد واجب ست و حامله و طامثه را نزد جمهور فصد منعست و صاحب كامل گفته كه وقت ضرورت قويه حامله را فصد و مسهل در ماه پنجم و ششم حمل جائزست و قبل و بعد آن جائز نيست
رابع در چگونگى احوال تضييق و توسيع فصد
اطبا گفتهاند كه براى صحيحان جهت حفظ صحت وقت ضرورت فصد ضيق بحفظ قوت احوطست و وسيع به تنقيه و اشخاص سمين لحيم را و كسى را كه مادهء سوداوى يا غليظ داشته باشد فصد وسيع واجبست و همچنين در فصل شتا و اشخاص قضيف البدن را و كسى را كه خوف غشى باشد و كسى را كه امالهء محض ملحوظ بود فصد ضيق بايد كرد و موسوس و مجنون را فصد ضيق باعتدال كنند و هنگام شب وقت نوم تام و همچنين ترسان از الم مبضع را
خامس در موانع فصد
اطبا گفتهاند كه صاحب مزاج شديد البرد و بلد شديد البرد و صاحب سن قاصر از چهارده ساله و سن شيخوخت و صاحب قضيف بدن و منخرط السحنه و سمين مفرط شحيم و صاحب تخلخل بدن و سفيد بدن مترهل و زرد بدن عديم الدم و طول مرض كشيده و صاحب تخمه و صاحب معدهء ذكى الحس و كثير التولد مرار و ضعيف المعده و سهل القبول مر فضول وارده را فصد منعست و همچنين در حالت امتلاى معده از طعام و امتلاى امعا از ثفل و بعد استحمام محلل و بعد سخونت آتش و عقب جماع فصد كردن منعست و در وجع شديد هم فصد منعست اما هرگاه خوف آن باشد كه وجع محدث ورم مىشود در عضوى شريف يا در عضوى رئيس يا در عضوى كه مجاور اعضاى شريفست و يا وجع بسبب اعضاى باطنه باشد چون ذات الجنب و ذات الريه و غيره درين وقت حسب رخصت اطبا بشرائط موصوفه فصد رگ زدن رواست
سادس در كيفيت فصد كه جهت اماله كنند
اطبا گفتهاند كه هرگاه بنا بر حبس خون ؟ ؟ ؟ الدم و رعاف و نفث الدم و طمث و قى الدم و بعضى جراحات را فصد كنند بايد كه به شرط سه امور كرده شود