گرمست و بعضى سرد نوشتهاند و حابس اسهال و دافع فساد صفرا و خون و جوشيدگى و حابس خون بواسير و حيض است و مقدار شربت آن بر راى طبيب
الذال المعجمة
-
ذهب
بفتحتين به فارسى طلا و زر گويند ورق آن معتدلست مائل بگرمى و مقوى دل و دماغ و حرارت غريزى و مفرحست و قدر شربت كشته آن تا يك قيراط
ذراريح
حاى مهمله در آخر حيوانىست از جنس كرم به قدر زنبور و بهترين آن موجودهء گندمزار مائل بسياهى و سرخى و مخطط بخطوط زرد مىباشد و محققين گفته كه كرمىست كه اكثر در برگ و گل ترئى يافته مىشود و رنگش سياه و بالاى بازوى آن نقطهء سرخ مىباشد و بهندى آن را تيليه مىنامند مزاج آن گرم و خشكست در آخر سوم و محرق آن در ادويه مستعملست
الراء المهملة
-
رازيانج
بكسر زاى معجمه و رازيانه به فارسى باديان و بهندى والان بزرگ و سونف نامند نباتىست بستانى معروف كه تخم و بيخ آن مستعملست مزاج وى گرمست در اول سوم و خشك در آخر اول و مفتح سدد كبد و طحال و گرده و مثانه و مقوى باصره و معده و محلل رياح و اخلاط غليظه و مدر بول و حيضست و خواصها دارد و مقدار شربت از تخم آن تا دو مثقال و از بيخ آن در مطبوخ تا سه مثقال
راوند
بفتح اول و فتح واو چوب نباتىست برنگ زرد و ريوند امالهء اوست و گويند بيخى است از ريباس كه از جبال خطا و چين و تبت و تركستان و خراسان بهم مىرسد و بهترين آن سرخرنگ مائل به تيرگى و زردى و سنگين و تندبو باشد مركب القوىست و گويند گرم و خشكست در اول دوم و مجفف و ملطف و جالى و منضج و مسهل اخلاط غليظه و رقيقه و مفتح سدد كبد و طحال و محلل رياح و با قوت قابضه است و خواصها دارد و مقدار شربت آن يك مثقال تا دو درم
راتينج و راتيانج
بفتح اول و فوقانى مكسور صمغ صنوبرىست و بهترين آن سفيد مائل بزردى مىباشد و بوى صنوبر از ان آيد مزاج آن گرم و خشكست در آخر سوم و مدمل جراحات و مسقط بواسيرست و بدل آن قنه
رامك
بفتح اول و ميم مفتوح از ادويهء مركبه است كه از مازو و دوشاب خرما ترتيب مىدهند مزاج آن سرد و خشكست در دوم و قابض و مجفف است و ديگر خواصها دارد و مقدار شربت آن تا دو مثقال
راسن
براى و الف و سين مهملهء مفتوح و نون ساكن بهندى راشنا گويند و آن دو نوعست يكى برگ دومى بيخ و قسم دوم كه بيخست بقول محققين بيخ نباتىست خشبى خوشبوى تندطعم و رنگش ما بين ياقوتى و سبزى و مزاج وى گرم و خشكست در اول سوم و جالى و مقوى معده و مفرح و مفتح سدد كبد و طحالست و خواصها دارد و قدر شربتش دو درم
رب السوس
عصارهء خشك اصل السوسست و مزاج آن گرم و خشكست در دوم و در جميع افعال بهتر از اصل السوس