گل آن سرخ و سومى گل آن زرد و برگ و نهال هر سه نوع يكسان اما نهال نوع سومى آنكه گل زرد دارد اندكى از برگ آن تفاوت دارد مزاج همهء آن گرم و خشكست در آخر سوم و خواصها دارد و پوست بيخ آن در اطليهء قوت باه مستعملست
خردل
بفتح اول بهندى رائى نامند دانهايست ريزهء مدور سرخرنگ تندطعم مزاج آن گرم و خشكست در اول چهارم و جالى و محلل رطوبات معده و هاضم و مفتح سدد و مدر فضلاتست و مقدار شربت آن تا سه درم
خرنوب
بفتح اول و ضم نون ثمر درختىست كه بستانى و برى مىباشد نبطى عبارت از خرنوب برىست و بهترين وى بستانى خشكست كه پوست آن رقيق و مغز آن بسيار شيرين باشد و آن سردست در اول و خشك در دوم و برى آن سردست و خشك در دوم و قابض و حابس اسهال و مقدار شربت تا پنج درم
خربق
بضم اول و سكون راى مهمله بهندى كتكى نامند بيخ گياهىست دو نوع سياه و سفيد و بهترين سفيد آن مستطيل و منبسط السطح با ريشهاى باريك و سفيد مائل بزردى تلخ طعم سهل التفتت مىباشد و سياه آن پرگره مجوف و مائل بتدوير و ريشهاى باريك سياه بود مستعمل ادويه سفيد اوست و مزاج وى گرم و خشك است در سوم و مسهل بلغم و صفراى غليظ و اخلاط لزجه و مفتح سددست و ديگر خواصها دارد و مقدار شربت سفيد آن از نيم مثقال تا يك مثقال و از سياه آن تا نيم مثقال
خراطين
بفتح اول و دوم بهندى كيچوا خوانند كرمهاى طولانى لحمىرنگست كه در موسم برشكال بر زمين متكون مىشود مزاج آن گرم و ترست در اول و در اطليهء قوت باه مستعمل و خواصها دارد
خرمهره
بهندى كورى نامند سوختهء آن در ادويهء آتشك مستعملست
خس
بفتح اول و تشديد سين مهمله به فارسى كاهو نامند نباتىست بستانى كه تخم آن سفيد باشد مزاج تخم آن سرد و خشكست در دوم و مسكن مواد متحركه و منوم و مخدرست و ديگر خواصها دارد و مقدار شربت آن دو درم
خس هندى
بفتح اول و سكون سين مهمله ريشهء گياه هندىست كه آن را گاندر گويند بسيار خوشبوست و از ان عطر مىسازند مزاج وى سرد و خشكست و گفتهاند كه ريشه والامراد ؟ ؟ ؟ ازوست و مفرح و مقوى قلب و دماغست
خسكدانه
بكسر اول و سكون سين مهمله تخم معصفر كه به عربى حب القرطم و بهندى كر نامند تخمىست سفيد طولانى پهلودار مزاج آن گرم در دوم و خشك در اول و در قرطم مذكور خواهد شد
خشخاش
تخم نباتىست ربيعى كه بهندى پوست و به فارسى كوكنار نامند و آن دو صنف باشد سفيد و سياه و پوست سفيد آنكه اكثر مردم خيسانيده مىنوشند سردست در دوم و خشك در اول و مخدر و رادع و مقدار شربت جرم آن تا يك مثقال و نيم و تخم آن سردست در دوم و تر در اول و مخدر و منومست و ديگر خواصها دارد و مقدار شربت آن تا ده درم و تخم سياه آن