تخطي إلى المحتوى الرئيسي

خزائن الملوك ( فارسى ) — صفحة 201

مساهمون:

ص٢٠١
و بهندى تخم كرملى ؟ ؟ ؟ و كلملى ؟ ؟ ؟ نامند ضماد آن جالى و سرخ‌كنندهء رنگ رخسار و مستعمل زنان‌ست

حصرم

بكسر حا و سكون صاد و كسر راى مهملتين به فارسى غوره نامند و آن انگور خام نارس ترش‌ست مزاج وى سردست در اول دوم و خشك در آخر آن و مطفى حرارت خون و قامع صفرا و حابس طبع‌ست

حضض

بضمتين و هر دو ضا و معجمه بهندى رسوت و رس‌انجن نامند دو قسم‌ست مكى و هندى مكى آن عصارهء نباتىست و بهترين او بيرون زرد مائل بسياهى و درون مائل بسرخى و مزاج وى معتدل‌ست در حرارت و برودت و خشك‌ست در دوم و قابض و رادع و محلل و مبردست و ديگر خواصها دارد و مقدار شربت آن بدستور و بهترين آن نگركوتى است

حلتيت

بكسر اول و سكون لام و كسر فوقانى اول و سكون تحتانى به فارسى انگوزه و بهندى هينگ نامند دو نوع باشد طيب و منتن و بهترين آن طيبست و آن صمغىست و بعضى گويند لبن منجمدىست يكى سفيد زردى مائل و دومى شفاف مائل بسرخى و هر دو نوع گرم‌ست در اول چهارم و خشك در آخر دوم و گويند كه منتن آن در سوم خشك‌ست و محلل قوى و جاذب و مبيهى و مدر بول و حيض‌ست و خواصها دارد و مقدار شربت آن تا نيم مثقال

حلبه

بضم اول و حرف سوم باى موحده به فارسى شمليت و شنبليله و بهندى ميتهى خوانند از حبوب معروفه است كه از گل نبات او و برگ او تره پخته مىخورند و با لحم بسيار لذيذ مىشود مزاج حبوب آن گرم‌ست در اول دوم و خشك‌ست در اول و ملين و منضج و محلل و مبيهى و مدر حيض و مقوى ريه است و خواصها دارد و مقدار شربت آن تا پنج درم

حمص

بضم اول و تشديد ميم مفتوح و صاد مهمله به فارسى نخود و بهندى چنانا نامند غله‌ايست ربيعى معروف و مزاج آن گرم و خشك‌ست در اول و مبيهى و مدرست

حماض

بضم اول و قيل بالفتح و تشديد ميم و ضا معجمه به فارسى ترشه و بهندى چوكا خوانند تره‌ايست معروف و تخمش سياه و براق مزاج تخم آن سردست در اول و خشك در دوم و قابض‌ست و مقدار شربت آن تا دو درم

حمار الوحش

به فارسى گورخر نامند از وحوش برىست و طبيعت گوشت آن گرم و خشك است

حمار اهلى

به عربى الاغ و به فارسى خر و بهندى گدها نامند طبيعت گوشت آن از لحم گورخر كمتر گرم و خشك‌ست

حمام

لغت عربىست و به فارسى و هندى كبوتر نامند مزاج وى گرم‌ست در آخر دوم و خشك در اول و گوشت آن مقوى گرده و مولد منىست

حنا

بكسر اول بهندى منهدى نامند نباتىست معروف كه نهال آن باندازهء نيم قامت آدم مىباشد مزاج آن مركب القوى و مائل بسردى و گويند در اول گرم
خزائن الملوك ( فارسى ) — صفحة 201 | شمس الدين احمد