تخطي إلى المحتوى الرئيسي

خزائن الملوك ( فارسى ) — صفحة 200

مساهمون:

ص٢٠٠
و شيردان گاو متكون مىشود به مقدار زردهء بيضهء مرغ و زردتر از ان و مزاج وى گرم و خشك‌ست در آخر دوم و محلل و مدر بول و حيض و جالى و مفتت حصات‌ست و خواصها دارد و مقدار شربت آن تا دو قيراط

حجر اعرابى

بكسر الف به فارسى سنگ جراحت و بهندى گهياپهاته نامند سنگيست سفيد املس و مزاج وى سرد و خشك‌ست و جالى و قاطع نفث الدم و نزف الدم و خواصها دارد و مقدار شربت آن از يك ماشه تا سه ماشه

حجر الحوت و حجر السمك

به فارسى سنگ سرماهى نامند جرىست سفيد و مفرطح فى الجمله مثلث‌شكل و صلب شبيه به سنگ مزاج آن گرم و خشك‌ست و حاد و با قوت مفتته

حجر التيس

به فارسى پادزهر حيوانى گويند و آن سنگيست كه در شيردان بز كوهى متكون مىگردد و اكثر بلوطىشكل طبقات‌دار برنگ اغبر باشد و گويند كه بهترين آن سبز مائل بسياهى براق تو بر تو مانند پياز بود و چون با شير بر سنگ بسايند رنگ شير مائل بسرخى گرايد مزاج آن گرم‌ست در آخر دوم و خشك در اول سوم و مقوى جميع قوى و اعضاى رئيسه و مبيهى و ترياق سموماتست و قدر شربتش از يك قيراط تا دو قيراط

حجر الرحى

بفتح را و حاى مهملتين و الف به صورت تحتانى سنگيست سياه و پرسوراخ و متخلخل مانند اسفنج و باصلابت مزاج وى گرم و خشك‌ست در آخر سوم و محلل و حابس خون حيض و رافع نزف الدم و رعاف‌ست

حدات

بكسر حا و فتح دال مهملتين و الف و تاى فوقانى به فارسى غليواج و بهندى چيل نامند طائرىست معروف مزاج وى گرم و خشك ست در دوم و خواصها دارد

حرشف

بفتح حا و سكون راى مهملتين و فتح شين معجمه و سكون فا به فارسى كنكر نامند و اصناف مىباشد و آن رستنىست كه تخم آن از جو بزرگ‌تر بود مزاج وى گرم‌ست در دوم و خشك در اول و مبيهى و مدر بول و حابس طبع و مسخن گرده و مثانه و محرك جماع و محلل رياح و هاضم غذاست و ديگر خواصها دارد

حرف

بضم حا و سكون راى مهملتين و فا حب الرشادست كه به فارسى تخم سپندان و تخم تره تيزك و بهندى هالون و هالم خوانند و بريان كردهء او را بسريانى مقلياثا گويند و آن در جرجير گذشت

حرف ابيض

به فارسى اسفندان سفيد و بهندى سرسون گويند طبيعت آن قريب بمزاج حب الرشادست و در سائر افعال مانند آن

حرمل

بضم حا و سكون راى مهملتين و فتح ميم و سكون لام به فارسى اسپند نامند تخم نبات برىست سياه غبرت مائل و قسم ديگر سفيد هم باشد مزاج آن گرم‌ست در سوم و خشك در دوم و لطيف و جالى و محلل رياح و مبيهى و مدر بول و حيض و مسهل سودا و بلغم غليظ و حب القرع‌ست و ديگر خواصها دارد و مقدار شربت آن از يك مثقال تا دو مثقال

حسن يوسف

دانه‌ايست بسيار ريزه و سفيد از خشخاش و صلب