و ترنج را بهندى كرنا خوانند و از گل آن گلاب آسا عرق مىكشند كه او را عرق بهار نامند مزاج آن گرم و خشكست و جهت ضعف دماغ و تفريح و تقويت اشتها و قولنج ريحى و خفقان و غشى مفيد
بيل
بكسر باى موحده درختىست هندى كه مغز ثمر آن در ادويهء هنديه مستعمل و بهندى بيلگرى نامند مزاج آن سردست در اول و خشك در دوم و مقوى معده و قابض و حابس اسهال مزمن و نزف الدم امعاست و مقدار شربت آن از سه مثقال تا چهار مثقال و مصلح آن شكر سفيدست
بيش
بكسر اول و تحتانى معروف بهندى بچهناك و سنگى موهره خوانند اقسام مىباشد قسمى بيرون و اندرون سياه و درون آن سياه براق و صلب و قسمى از بيرون سياه و اندرون سفيد مائل بزردى و براق و قسمى بيرون سياه و اندرون سرخ و قوىتر همه سياه دانستهاند و قسمى كه شبيه بزردچوبه بود او را بهندى هلديه گويند همه قسم آن نزد حكماى يونان گرم و خشكست در مرتبهء چهارم و نزد حكماى هند سرد و از ادويهء سميه است اصلاح داده در ادويه به كار مىبرند
بيخ شبيبى
بيخ ماش هندى برىست مزاج آن گرم و خشك و مخدر و مسكن و در شير خيسانيده استعمال مىكنند و قدر شربتش يك دانگست
بيجبند
بلغت هندى تخمىست مانند تخم پياز مثلثشكل براق و قسم سياه ويرا قوى دانستهاند و در تراكيب باهيه و تجميد منى هنديه مستعمل ( 1 )
الباء الفارسية
-
پپوطن
بفتح باى فارسى اول و ضم ثانى و سكون واو و فتح فوقانى هندى و سكون نون رستنى هندىست كه نهال او به قدر يك گز و زياده و كم ازين مىباشد و شاخهاى باريك دارد و برگش به قدر يك گره و يك نيم گره نوكدار و دانها به قدر دانهء عنب الثعلب در ابتداى تكون سبز و در آخر سرخرنگ مىگردد و بالاى دانها غلاف باريك سبز مىباشد برگ آن محلل اورامست گرم كرده بندند و بيخ آن را چون در آب سائيده در ناصور يا زخم اندازند در چند روز مندمل سازد ( 2 )
پرسياوشان
بفتح اول و سكون راى مهمله بهندى هنسراج و كالىچهانپ خوانند نباتىست كوهى خريفى برگ آن شبيه ببرگ كشنيز و شاخهاى آن باريك و صلب و سرخ سياهى مائل مزاج وى معتدلست مائل بگرمى و خشكى و ملطف و مفتح و منضج و محلل و مجفف است و مقدار شربت از جرم آن تا هفت درم و در مطبوخ تا بست درم
پژوبه
بفتح اول و سكون زاى فارسى بهندى پيهه خوانند ثمرىست همچو كدوى شيرين كه نبات آن بياره دواند و برنى بستها ؟ ؟ ؟ برافرازد و مزاج آن معتدلست در سردى و گرمى و مبيهىست و در تراكيب باهيه و تپ دق و غير آن مستعمل و مغز تخم آن در ادويهء اسهال استعمال مىكنند
پله
بفتحتين و تخفيف لام پلاس نيز درختست