تخطي إلى المحتوى الرئيسي

اكسير اعظم ( فارسى ) — صفحة 733

مساهمون:

ص٧٣٣
حوامل خواهد آمد ليكن وزن روغن گاو و عسل هر واحد يك ملعقه است و شربت ملعقه مجرب است .

[ ابن الياس ]

ابن الياس گويد كه اگر از رطوبت مزلقه مرخى فم رحم باشد تنقيهء رحم از آن به حبوب و ايارجات مسهله و مقيئات كنند و ماء الاصول و ماء البزور دهند و كمرگاه را به روغن بيدانجير و روغن بادام تلخ و روغن قسط مالش كنند تا اين رطوبات تلطيف پذيرد و هر صبح شربت بادرنجبويه ده درم بنوشانند و غذا قليهء ناشف دهند و دواء المسك ؟ و مرو سنجرينيا مثقال آن را نافع است و اين جوارش حفظ جنين و تجفيف رطوبت ففيله نمايد زرنباد درونج هر واحد دو درم مرواريد كهربا عود خام هر واحد يك درم سرشته سنبل الطيب هر واحد نيم درم كوفته بيخته به عسل كف گرفته بسرشند شربتى مثقال و يا سه روز متواتر صبح ترياق كبير نيم درم بدهند . و اين سفوف حفظ جنين و ازالهء رطوبت فضليه كند جندبيدستر نيم درم تخم كرفس باديان انيسون نانخواه صعتر انجدان خولنجان هر واحد يك درم كوفته بيخته يك مثقال تا دو درم بخورند و يا اين جوارش بخورند تخم كرفس نانخواه زنجبيل خولنجان هر واحد سه درم زيرهء كرمانى يك شبانه روز در سركه تر كرده شش درم همه را باريك كوفته بيخته به عسل كف گرفته بسرشند شربتى يك مثقال و گاهى اسقاط به سبب ريح غليظ ممد رحم مىباشد بايد كه هر صبح ماء الاصول بست مثقال بنوشانند و يا جلاب از باديان و تخم كرفس و انيسون هر واحد سه درم با گلقند عسلى ده درم هر صباح بدهند و غذا نخودآب با شيرهء حب قرطم و گوشت ماكيان و تيهو و دراج و كبك و كتجشك و اندك زعفران و دارچينى سازند و اين دوا براى زنان حامله كه بچهء آنها به سبب رياح رحم ساقط شود نافع است نسخهء او همان معجون است كه در آخر قول مسيحى گذشت ليكن وزن مشك يك دانگ و سك و هيل مطروحست و شربت يك مثقال و قبل و قطن را به روغن زنبق و سوسن و نرگس و خيرى و شبت و ريحان و بادام تلخ و ناردين بمالند و تناول نارجيل با شكر خاصيت عجيب در حفظ جنين دارد و گاهى اسقاط به سبب شدت هزال زن بود پس بهر تسمين توسيع غذا نمايند و اطمعهء مسمنه مع هرائس و عصائد و آرد گندم سفيد با روغن گاو و شكر دهند و روغن بادام و بنفشه بر بدن مالند و بعد تناول غذا در حمام داخل شوند و خواب و راحت و سكون و ترك تعب كنند و گاهى به سبب احتباس حيض بود پس هر صبح جلاب از پر سياوشان سه درم مشكطرامشيع پنج درم باديان تخم گزر هر واحد سه درم با شكر سفيد ده درم بنوشانند و غذا نخودآب آب به شيرهء قرطم و دارچينى و زعفران سازند .

[ خجندى ]

خجندى گويد كه از ادويهء مقوى بر ضبط جنين اين است كه نيم مثقال سنجرينيا با يك مثقال زرنباد و درونج بخورانند و اين جوارش به ايشان نافع است آمله ده درم قرنفل جوزبوا درونج زرنباد دارچينى نانخواه عود زيره در سركه تر كرده خشك نموده تخم كرفس باديان هر يك دو درم پودينهء هندى نعناع صعتر سعد هر يك يك درم عنبر نيم درم مشك دو دانگ زعفران يك درم همه را ساييده به روغن بادام تلخ چرب كنند و به عسل قدر حاجت بسرشند شربتى از مثقال تا دو درم و جوارش لولوى شيخ الرئيس كه در تدبير حوامل خواهد آمد براى زنى كه بچهء او ضعيف باشد و بعد ولادت زنده نماند و براى زنى كه آن را اسقاط بسيار شود نافع است .

[ بقراط ]

بقراط گفته اگر عرق زن حامله قطع كرده شود حمل ساقط شود سيما اگر بچه بزرگ باشد و گفته كه اگر حامله را زحير به هم رسد حمل او ساقط گردد . و جالينوس گويد كه زنان باردار از درد شديد و از تخمهء عظيم و از خروج خون بسيار و از شرب مسهل و از برداشتن دوا يا شياف حمل را ساقط كنند . و اگر حامله را سيلان حيض عارض شود قوابضى كه در آن خوشبو نباشد بجوشانند و بنشانند و اشربهء قابضه يا ربوب آنها مثل شربت حب آلاس و انار و خشخاش و ربوب آنها با بيخ انجبار و صمغ عربى و گل مختوم و مانند آن بليسانند .

[ ابن هبة الله ]

ابن هبة الله گويد كه اگر اسقاط تابع رطوبت مزلقه بود در غير وقت حمل تنقيهء بدن به ادويهء مخرج بلغم مثل حب ايارج كنند و به ادويهء مخرج رطوبات مثل طبيخ شبت به ماء العسل امر به قى نمايند و گلقند كهنه و جوارشات مجفف رطوبات مانند جوارش مشك و عنبر دهند و شيافات منشف رحم مرتب از شحم حنظل و مصطكى و زعفران و ميعهء يابسه و سنبل الطيب و مشك به شراب سرشته حمول سازند و غذا قلايا و مطنجنات دهند و گاهى اسقاط تابع ضعف رحم بود و از خون خارج در زمانهء حمل بر آن استدلال نمايند و گل ارمنى و كهربا به آب سماق بدهند و شراب قابض بنوشانند .

[ انطاكى ]

انطاكى گويد كه هر مفرح حافظ جنين و مانع اسقاط است و مرو زيره و مرجان و مرواريد و گل مختوم در اين باب بالغ النفع است شرباً و تعليقاً و در خواص آمده كه عقرب مقتول يا سر او مع سرسرطان نهرى بر حامله تعليق نمايند از سقوط منع كند .