باريك سائيده و پارهء پشم در آب خرنوب الشوك تر كرده در اين دوا آلوده بردارند .
و اگر اين ادويه را به آب آس و آب خرنوب نبطى سرشته بلوطها سازند و بدان حمول كنند نفع دهد .
ديگر اقاقيا كافور باقى اجزا همان است كه در قول عيسى گذشت .
حقنهء كه نزف قبل را نفع كند بگيرند آب مورد و آب بارتنگ و آب عصى الراعى و آب خرفه هر واحد يك جزو در آب سماق جوشانيده صاف كنند و از جمله چهار اوقيه گرفته در آن گل مختوم و حضض و اقاقيا و عصارهء لحيةالتيس و ودع سوخته و سك و رامك هر واحد يك جزو باريك سائيده دو درم تا سه درم از آن گرفته آميخته حقنهء رحم كنند و جالينوس ذكر كرده كه در قطع نزف حقنهء آب بارتنگ صرف كفايت نموده .
و چون از اين همه تدابير خون منقطع نشود بايد كه محاجم زير پستان نهند و اعضا را به عصابها محكم بربندند كه ماده را به سوى بالا جذب كند و خون منقطع گردد .
ايلاتى و جرجانى گويند كه بعضى اطبا گفتهاند كه بعد تنقيهء اثاناسيا كه به جگر گرگ ساخته باشد بايد داد و فلونيا به آب برگ مورد تر حمول سازند .
و اگر در احشام الم باشد اثاناسيا كه در آن جگر گرگ نباشد بخورند .
و ثابت بن قره گويد سه روز هر روز صبح دو دانگ تا چهار دانگ بزر البنج سائيده با شكر بدهند .
و حنين گويد آب برگ خرفه و آب بارتنگ با گلنار و گل ارمنى بايد داد و شاخ گوزن سوخته به سركهء ممزوج به آب و تخم خشخاش سياه سوده و يا تخم گل با سركه ممزوج و قرص كهربا و قرص شب بدهند و معجون بسد سود دارد بگيرند بسد مغسول كهربا شب يمانى شادنج عدسى مغسول دمالاخوين گل ارمنى گل مختوم گلنار مساوى به رب به بسرشند شربت از دو درم تا پنج درم به آب سماق يا آب بارتنگ يا آب برگ خرفه و در طبيخ ادويهء قابض نشانند و ضمادهاى قابض و شيافهاى قابض سود دارد و سك مازو اقاقيا كندر سعد فوفل مساوى كوفته به آب مورد تر سرشته شياف سازند و هم بدين طلا كنند و از زنى حكايت ميكنند كه در سه روز سه استار كهربا بخورد و حيض او يكبارگى بند شد .
و اگر طبع قبض باشد به شربت درد و شربت نيلوفر تليين بايد كرد .
و اگر نرم بود قرص طباشير بدهند و غذا در اين مرض نيز چنان بايد كه خون را غليظ كند و در آن قبض باشد چون غوره و سماق و زرشك و عدس و رمانى و فالودهء نشاسته و لوزينه و قطائف و كلچه و گوشت از كبك و دراج و تيهو و تدرو و آهو باشد و از ميوههاى تر بهى ترش و انار ترش و زعرور و غبيرا سود دارد .
و اگر خون با بلغم آميخته باشد تنقيه به حب سكنبينج و حب منتن بايد كرد يا بقى از ادويهء مخرج رطوبت و بلغم لزج .
و اگر خلط سوداوى بود تنقيهء به حب اصطمفيقون و مطبوخ افتيمون كنند در جمله بعد تنقيهء بدن تدبيرهاى ديگر نمايند .
و اگر به سبب انفتاح عروق و ضعف رحم باشد اول به آب عصى الراعى و يا به آب مطبوخ پوست انار و غير آن كه در قول عيسى گذشت چند بار حقنهء رحم كنند و از اقاقيا و عصارهء لحيته التيس و سنبل و عود و دقاق و كندر و مازو خام و شب يمانى شياف سازند و حب آلاس و خرماى خشك و بهى ترش و پوست انار و جز آن كه در قول مذكور مسطور شد سائيده و به آب مورد تر يا به آب بهى سرشته بر شكم و زهار و پشت ضماد كنند .
و اگر به سبب انشقاق رگ باشد از سوء مزاج بارد يابس بگيرند صمغ عربى و گل ارمنى و گل مختوم و كهربا و كندر و مرداسنگ و شب يمانى و اقاقيا و دمالاخوين و همه را سائيده به آب بارتنگ سرشته شياف سازند و نيز از آن ضماد كنند و حقنه و مرهم بسازند و بردارند .
و اگر به سبب رقت خون و ماهيت آن باشد اول تنقيهء بدن از رطوبت كنند و اين گلشكر مسهل در اين باب نافع است گلشكر هفت درم تربد مثقال زنجبيل دو دانگ همه را بسرشند و اين يك شربت است .
و اگر عوض گلشكر به اطريفل صغير پنج درم بسرشند سخت نافع بود گاهى همين طور مسهل دهند و گاهى تدبير ادرار بول كنند و گاهى قى فرمايند و رياضت و حمام و عرق آوردن و طعامهاى خشك و زود گوار خوردن سود دارد و بعد تنقيه حقنها و ضمادات قابض به كار برند .
و اگر به سبب ضربه يا سقطه بود اول فصد باسليق كنند بعده تدبير رحم و سقطه او نمايند پس قرص كهربا دهند و ضمادات و حقنها و شيافات قابض استعمال كنند .
صفت ادويهء كه جميع انواع افراط حيض را بازدارد
شير تازه كه در آن خبث الحديد پخته باشند و بعده آهن تاب كرده هر صبح سه اوقيه با قرص طباشير كافورى سود دارد و مرداسنگ زاج گلنار گل مختوم گل ارمنى سرمه مساوى به آب مورد تر سرشته فرزجه سازند كه مجرب است و باقى ادويه همان است كه در قول شيخ و غيره گذشت .
ابن الياس گويد كه سيلان طمث اگر به سبب كثرت خون و امتلاى عروق از آن باشد بعد فصد باسليق و بستن پستان و نهادن محاجم نارى زير پستان هر صبح قرص كهربا مثقال گل ارمنى مثقال رب بهى ده درم بخورانند و غذا مرورهء سماق و گوشت ماكيان دهند و يا صمغ عربى و تخم بارتنگ و تخم ريحان بريان