خون حيض است .
ديگر زراقهء آب بارتنگ كه در آن گل ارمنى حل كرده باشند كثير النفع است و آشاميدن آب برنج كه در آن كندر حل كرده باشند و خوردن صدف سوخته و خرمهرهء سوخته مفرد مجموع مجرب سرهندى است .
و گويند اگر چرك بدن ادمى كه در حمام جمع شود فرزجه سازند خون رحم ببندد .
و اگر پارچهء حيض سوخته حمول نمايند خون مفرط حيض و نفاس و بواسير باز دارد و منع حمل كند .
و اگر بر زخم پاشند خون بند نمايد و النحام او نمايد و باقى ادويهء مفرده در مركبات و اقوال حكما خواهد آمد دوائى كه براى احتباس طمث مجرب است آملهء منقى يك توله ؟ يك توله شب در آب تر نمايند و صبح ماليده و صاف نموده شكر سفيد يك توله اضافه كرده بنوشند .
ايضا اگر با جراحت باشد قرص كهربا چار ماشه سوده با شربت انجبار يك دام سرشته اول بخورند و بالايش شرهء خرفه با نبات بنوشند و پوست انار گلنار سماق جفت بلوط زاج سفيد كندر حب آلاس برابر سائيده به آب بارتنگ پخته زير ناف ضماد نمايند .
ايضا نسخهء علوى خان قرص كهربا سوده به ياقوتى بارد يا خميرهء صندل سرشته اول بخورند و عقب آن شيرهء تخم خرفه شيرهء گشنيز خشك شيرهء صندل سفيد شيرهء بيخ انجبار شيرهء باديان خطائى هر يك يك مثقال در گلاب و عرق صندل هر واحد دوازده مثقال برآورده شربت سيب يا به داخل كرده بنوشند .
ايضا كه از مجربات حكيم على است كهربا گل مختوم هر يك مثقال باريك سائيده با شيرهء خرفه بدهند هر صبح و شام چند روز متواتر و در نسخهء اتيس نيز داخل است .
ايضا مجرب حكيم ممدوح فوفل طباشير كات هندى پوست انار مساوى باريك سائيده از يك مثقال تا يك نيم مثقال به آب سرد بدهند ديگر اگر زنى را بعد اسقاط حمل افراط سيلان طمث به هم رسد و به هيچ دوا به نشود هر روز آب بارتنگ در فالوده پخته دهند كه از مجربات حكيم موصوف است .
و اگر بعد چند روز باز عود كند فصد باسليق كرده باز همين دوا دهند .
ايضا اگر بعد سقوط كثرت حيض به هم رسد و به هيچ علاج چاق نشود بيخ انجبار اقاقيا نشاسته صمغ عربى بريان هر يك نه ماشه كوفته بيخته در آب مطبوخ برگ مورد كه چهارم آب بماند صاف كرده در آن قرص به قدر نه ماشه بسته هر روز نه ماشه با شيرهء تخم خرفه بريان خميرهء صندل داخل كرده بخورانند و از زاج سفيد مازو سوخته كندر گل ارمنى كزمازج هر يك چهار ماشه باريك سائيده قدرى شال با پشم به آب آهن تاب از خانهء آهنگر طلبيده تر كرده بدان ادويه الوده فرزجه سازند و جفت بلوط كندر زاج گلنار پوست انار تخم مورد هر يك چار ماشه باريك سوده با سفيدى بيضهء مرغ يا در زردهء آن سرشته بر پارچهء كرپاس ماليده نيم گرم نموده بر كمر بندند كه مجرب حكيم علوى خان است .
ايضا بليله مويز گشنيز خشك انار دانه هر واحد دو درم جوشانيده بنوشند كه براى طمث حامله مجرب است .
ايضا گل ارمنى كزمازج گل فوفل سنگ جراحت كوفته بيخته اول بخورند بعده شيرهء بارتنگ بنوشند ديگر كه بعد درد رحم خون حيض به افراط آيد دمالاخوين يك ماشه سوده به اطريفل صغير يك توله سرشته همراه شيرهء بيخ انجبار چهار ماشه شيرهء تخم خرپزه شيرهء خارخسك هر يك شش ماشه نبات يك نيم توله سه چهار روز دهند .
ايضا سفوف پكهان بيد كه در حبس خون حيض و بواسير نيز معمول است پوست هليلهء زرد به روغن گاو بريان كرده كهربا آمله رال نشاسته بريان پكهان بيد هر يك پنج ماشه لك مغسول مرجان ريوند چينى تخم حماض زعفران هر يك چهار ماشه صدف سوخته يك توله عود خام گلنار فارسى صمغ عربى بريان اقاقيا حب آلاس طباشير گل سرخ گل ارمنى حضض مكى هر يك ماشه دمالاخوين زرشك هر يك دو ماشه كندر بيخ انجبار مر مكى هر يك نيم ماشه كوفته بيخته سفوف سازند و يا با عسل معجون كنند و به قدر مناسب خورده بالايش گل خطمى سه ماشه جوشانيده شيرهء خارخسك شش ماشه شيرهء بيخ انجبار شيرهء تالمكهانه هر يك چهار ماشه خميرهء صندل يك تله حل كرده بنوشند .
ايضا بهر جريان حيض از دو ماه بعد فصد قرص كهربا دهند اگر باز خون آيد و سوزش بسيار و درد زير ناف بود لعاب گل خطمى سفيد سه ماشه آب برگ بارتنگ تازه ده توله شيرهء عناب پنج دانه شيرهء بيخ انجبار چار ماشه شيرهء مغز تخم هندوانه شيرهء تخم كاهو هر يك شش ماشه زهرمهره طباشير يك يك ماشه سوده پاشيده بى شيرينى بدهند باز شيرهء گشنيز خشك چار ماشه عرق شاهتره دمالاخوين ماشه و يافوذا يك تله عوض آب بارتنگ و زهرمهره كنند باز قرص كهربا چار ماشه افزايند و به جهت آخر روز شيرهء تخم خرفه شش ماشه شيرهء بيخ انجبار چار ماشه لعاب ريشهء خطمى شش ماشه نبات يك نيم توله بارتنگ چار ماشه پاشيده دهند .
و اگر گرمى زياده شود لعاب گل خطمى لعاب بهدانه هر يك سه ماشه شيرهء مغز تخم هنديانه شيرهء تخم كاهو هر يك شش ماشه شيرهء تخم خشخاش
اكسير اعظم ( فارسى ) — صفحة 706
مساهمون: محمد اعظم خان ( ناظم جهان )
ص٧٠٦