با سكنجبين بزورى بعد فصد صافن نيز ادرار حيض نمايد و حمول تخم انجره و مرو شرب ابهل به عسل به مداومت در ادرار حيض منقطع مجرب است دوائى كه براى ادرار حيض قوى است مشكطرامشيع ابهل فوه هر يك يك جزو تخم كرفس باديان قاقله قنه سكنبيج جاوشير مصطكى هر يك نيم جزو همه را جمع نموده يك مثقال به آبى كه در آن ترمس و لوبياى سرخ جوشانيده باشند عسل داخل كرده بخورند .
شياف كه مدر حيض است ابهل مشكطرامشيع سداب هر يك يك درم پودينهء خشك نيم درم پنير مايهء خرگوش ربع درم كوفته بيخته شياف ساخته بردارند .
فرزجهء مدر حيض جاوشير كندش هر يك دو ماشه ميعهء سائله اظفار الطيب عود قصيلب هر يك سه ماشه فرزجه سازند و به روغن گل چرب كرده بردارند .
ايضا كه مجرب است سداب مر صاف ابهل باديان تخم مورد مساوى به زهرهء گاو فرزجهء سازند .
قرص كه در مزاج گرم حيض بكشايد مغز تخم خيار بادرنگ مغز تخم خرپزه هر يك پنج درم روناس مشكطرامشيع دوقو سليخه هر يك و درم قرص سازند .
مطبوخ براى احتباس حيض كه از ريح و اخلاط غليظه باشد بعد فصد صافنين و استعمال آبزن بگيرند پوست خيارشنبر پوست جوز هر يك سه توله فوه ريوند چينى بنفشه ابهل ترمس خار خسك تخم قرطم تخم خرپزه مشكطرامشيع عنب الثعلب تخم كرفس هر يك هفت ماشه در عرق خارخسك و مكوه هر يك پاوسير جوشانيده شربت دينار سه توله داخل كرده بنوشند .
و اگر از اين نكشايد تنقيه به ايارجات كبار نمايند و بعد تنقيه سفوف از پوست خيارشنبر سه درم نبات برابر آن با مطبوخ لوبيا دهند .
ايضا براى احتباس طمث كه با سوداويت مزاج بود گاو زبان شاهتره باديان انيسون تخم كثوث تخم كرفس حلبه خسكدانه مشكطرامشيع مغز خستهء آلوبالو اصل السوس بيخ باديان بيخ كاسنى عنب الثعلب خار خسك پرسياوشان هر يك چار ماشه جوشانيده صاف كرده سكنجبين افتيمونى دو توله اضافه كرده بدهدن بعد دو روز كمافيطوس كماذريوس حاشا هر يك چهار ماشه مغز فلوس خيارشنبر ترنجبين هر يك پنج توله روغن بادام شش ماشه اضافه نمايند روز چهارم حب لاجورد شش ماشه سوده به روغن بادام چرب كرده به جوارش كمونى سرشته حب سازند و به ورق نقره پيچيده در آخر شب فرو برند و عقب و عقب آن نبات سفيد سه توله به گلاب و عرق بيد مشك حل نموده گرم كرده چون قهوه بنوشند و صبح بنفشه گل سرخ هر يك چهار ماشه سناى مكى نه ماشه گاو زبان شاهتره بادرنجبويه اسطوخودوس بسفائج قنطوريون دقيق حلبه خسكدانه مشكطرامشيع عنب الثعلب پرسياوشان زوفاى خشك بيخ كاسنى اصل السوس بيخ باديان تخم خيارين تخم كاسنى تخم خرپزه گل نيلوفر هر يك دو ماشه هليلجات ثلاثه هر يك سه ماشه تمر هندى توله زرشك چار ماشه عناب پنج دانه سپستان نه دانه جوشانيده صاف نموده ترمجبين مغز فلوس خيارشنبر هر يك پنج توله گلقند چهار توله روغن بادام چهار ماشه ريوند چينى سه ماشه سرد نموده بنوشند روز پنجم آملهء مربى به گلاب شسته گشنيز مقشر طباشير يك يك ماشه سوده آميخته به ورق نقره پيچيده تناول نمايند بالايش لعاب اسپغول شيرهء تخم خرفه شيرهء دانهء هليل هر يك چهار ماشه شربت آلوبالو يك نيم توله عرق بيدمشك گلاب داخل كرده بنوشند باز روز ششم نسخهء اول و روز هفتم نسخهء روز سوم و شب هشتم نسخهء چهارم و روز نهم نسخهء روز پنجم دهند .
ديگر اگر احتباس حيض مزمن به سبب حرارت جگر بود كه به رحم رسيده باشد و فصد صيف و مريضه صفراوى مزاج بود خارخسك شاهتره هر يك شش ماشه گل نيلوفر چار ماشه آلو بخارا هفت دانه جوشانيده سكنجبين ساده دو توله داخل كرده بدهند روز دوم شيرهء تخم كاسنى افزايند باز قرص زرشك صغير سوده پاشيده افزايند .
ديگر اگر حبس حيض با درد شكم بود تخم كثوث زيرهء سفيد مشكطرامشيع هر يك چهار ماشه خيارين كوفته شش ماشه جوشانيده نبات دو توله دهند باز اگر قبض هم باشد سناى مكى پنج ماشه تربد سفيد چهار ماشه زنجبيل يك ماشه سوده به گلقند دو توله سرشته همراه عرق باديان و گلاب دهند .
و اگر با صلابت رحم باشد اول چند روز شربت اصول باز مسهل به دستور دهند بعده شير شتر تجويز كنند .
ديگر اگر احتباس با تپ مزمن بود اول مسهل در ماء القرع و فصد صافن و غيره تدابير كنند باز اگر اندك جارى باشد تپ آيد زرشك منقى هفت ماشه شب در عرقيات ده توله گرم كرده خيسانند و صبح خام ماليده صاف كرده شربت بزورى بارد دو توله داخل كرده بدهند .
ايضا براى ادار حيض ابهل سه ماشه مشكطرامشيع چهار ماشه خارخسك تخم خرپزه هر يك شش ماشه به عرق شاهتره و عرق عنب الثعلب جوشانيده شربت بزورى بارد داخل كرده بدهند باز دوقو اصل السوس هر يك چهار ماشه خيارين كوفته شش ماشه شيرهء تخم ترب چهار ماشه افزايند .
ايضا مويز منقى ده دانه گل خطمى سه ماشه پرسياوشان باديان هر يك چهار ماشه جوشانيده گلقند سه توله دهند باز فوه الصبغ اسطوخودوس هر يك چهار ماشه
اكسير اعظم ( فارسى ) — صفحة 696
مساهمون: محمد اعظم خان ( ناظم جهان )
ص٦٩٦