حمل و نان ميده باشد و در شب دوم حاجت حقنه اولى نباشد اين سه شب در اول ماه و سه در وسط و سه و در آخر آن به عمل آرند و جماع نكنند و آب كمتر بنوشند و شراب بياشامند و خواب مفرط كنند كه فائده عجيب نمايد
و ايضا روغن جوز رطل حسك نيم كوفته رطل شير تازه و سه رطل زنجبيل نيم كوفته اوقيه فانيذ اوقيه بپزند و چند جوش داده و صاف نمايند و دو اوقيه از آن گرفته روغن زنبق و بان هر يك نيم اوقيه آميخته حقنه كنند و ده شب جماع نمايند و اين حقنه گرمتر از اول است و شديدتر در تهيج منى است الا در توليد منى كمتر از آن است و يا به روغن جوز و روغن گاو و آب گندنا هر واحد سكرجه و حقنه كنند و اين حمول مقوى باه است پيه شير با بهروزه گداخته شياف سازند و بدان حمول نمايند كه عجيب است و يا شيافه از پيه خر سازند و يا انگزد و قدرى در احليل نهند كه نعوظ آرد و يا پيه بط يك اوقيه مغز پنبه دانه و عاقرقرحا هر يك نيم اوقيه گرفته شياف ساخته بردارند .
[ سعيد ]
سعيد گويد كه ذهاب شهوت جماع اگر تابع قلت منى باشد علاجش به استعمال اغذيه محموده مؤلد خون جيد مثل لحم حلوان و نان پاكيزه و شراب صاف و دخول حمام در فاهيت و طيب بايد كرد .
و اگر تابع غلبه مزاج بارد باشد جلنجبين و آب نيم گرم كبوتر بچه بريان و گنجشك بريان و خورانند .
و اگر كفايت نكند جوارش مسك دهند و روغن زنبق بر خصيتين بمالند .
و اگر تابع غلبه مزاج حار باشد ماء الشعير و شيرهء تخم خرفه با بزرقطونا به جلاب بنوشند و ماهى بريان و جغرات با پياز و كذا كاهو و خيار بخورند و تقليل تعب نمايند و روغن بنفشه بر خصيتين بمالند .
و اگر تابع غلبه رطوبت باشد سكنجبين بزورى و آبى كه در آن عود جوشانيده باشند بنوشند و قنابر بخورند .
و اگر تابع غلبهى يبوست باشد اغذيه مرطبه مثل لحم حملان فربه به طريق اسفيدباج به نخود پخته و زردى بيضه بخورند و استحمام با آب شيرين كنند و مالش اعضا به روغن و موم و امتناع از حركت متعب و فكر دالم و مواصلت انسان به مواضع افراح و لهو و لعب و سرور و طيب و شرب شراب ممزوج با آب كثير و استعمال اغذيه مزيد منى مثل لحوم بزغاله يك ساله با پياز و گزر و مغز سر گنجشك و قنابر و خوردن انگور مناسب .
[ خضر ]
خضر گويد كه اگر به سبب ضعف بدن و قلت غذا باشد تدبير ناقه به اغذيه خفيفه كنند و تقويت جگر براى تكثير ماده منى و تقويت دماغ براى قوت اعصاب نمايند .
و اگر سبب قلت منى برودت آلات منى باشد معجون لبوب و معجون حاره و جوارش مشك دهند و بر خصيتين روغن زنبق بمالند .
و اگر سببش حرارت و يبوست مزاج بود ادويه حاره يابسه اصلا استعمال نكنند كه ماده منى را قطع كند تخفيف بلكه در اين جا به مرطبات بارده جهد نمايند و فواكه رطبه حتى كه تربوز و انار شيرين به كار برند و اغذيه باهيه مثل رشته و هرائس خصوصاً به شير تازه و آب نارجيل و عصائد و پستان حيوانات مطبوخ به مغز بادام يا روغن آن و غير آن در اقوال سابقه مذكور شد و بايد كه نمك طعام ايشان نمك سقنقور باشد .
و اگر حاضر نبود در نمك اندك بوزيدان آميزند و بدان كه هر دوا و غذا كه نفخ پيدا كند پس او نفخ را يا در معده تولد كند يا در عروق فقط يا در هر دو معآ و نفخ متولد در معده يا تمام در معده يا امعا تحليل شود يا چنان نباشد بلكه باقى ماند تا آن كه به عروق گردد و قسم اول در شكم نفخ كثير پيدا كند و موجب نعوظ نشود و قسم ثانى نعوظ كثير و تمديد قوى در عروق واجب كند و نفخ شكم نيارد و ثالث بين بين باشد و ادويه مفرده و مركبه نيز مسطور شد و خولنجان در شير تازه و ماده گاو تر كرده و لامر باه به غايت نافع و مجرب و صحيح است و اين حقنه براى تقويت باه نافع است كله پائچه و گندم و كبوتر بچه و جرجير و مغاث و بوزيدان و شقاقل و مغز چلغوزه ربع ربع جزو در تنور يك شب كامل بپزند تا مهرا شود صاف كرده روغن گاو و شير پيه گره سقنقور و روغن ناردين ثمن يك جزو اضافه كرده و بر پشت خوابيده و حقنه كنند .
علاج ضعف باه از ضعف اعضاى رئيسه و شريفه
اگر به سبب ضعف قلب باشد هر چه در بحث آن و در خفقان گفته شد بدان علاج كنند و بفرحات و شب و حار و بار و حسب مزاج تقويت و تعديل مزاج ثلب نمايند و دواء المسك در ميناب مخصوص است و بهمن سفيد يك درم سوده به شربت سيب سرشته هر صباح خوردن مفيد بود و از فكر و غم دور دارند .
و ايضا سقوط باه كه به باعث اختلاج قلب باشد فصد آن را فائده مىكند و در موسم گرما نقوع براده صندل و گشنيز و كشمش سبز و پوست هليله زرد هر يك توله شب در آب گرم خيسانيده صبح آب زلال آن با نبات دو توله دادن سودمند بود
و اگر به سبب ضعف دماغ باشد تقويت آن به علاج ضعف دماغ نمايند و از معاجين مقويه و شمومات و اطليه موافق مزاج و غير آن و لبوب و مغزها سيما مغز گنجشك نر را تاثير عظيم است و بسكه گاو مخلوط كرده خورانيدن اولى است و در تعديل مزاج دماغ كوشند بدان چه ضد سبب بود .
و اگر ماده غالب باشد تنقيه آن مقدم دارند بعده تبديل نمايند
و اگر به سبب ضعف جگر يا معده يا گرده باشد تقويت هر واحد و اصلاح