و متانت غذا كند .
و اما بقولات و آنچه مشابه او است خارخسك است و خصوصاً آب او به عسل پخته تا آنكه به قوام لعوق آيد .
و ايضا جرجير و خصوصاً چون هر صبح از عصارهء آن با يك رطل نبيذ صلب بنوشند بعد از آن به چيزى كه واجب بود غذا سازند كه اين حاضر النفع است .
و ادويهء مركبهء مشروبه
بهترين آنها مثروديطوس و ايضا سه مثقال جوارش به زور به اوقيه آب جرجير تر و از آن جمله دوا ماهى سقنقور معروف است .
و ايضا تخم جرجير برى تر سه درم به روغن گاو و دواء الحسك و دواء التودريين و دواء المهدى .
و ايضا نمك سقنقور و تخم جرجير سوده به زردهء تخم مرغ آميخته بخورند .
و ايضا خصيهء خروس خشك به مثل آن نمك سقنقور سوده هر روز دو درم .
و ايضا بگيرند مغز چلغوزه و تخم كرفس جبلى و زهره گوزن نر و علك الانباط مساوى و به عسل آميخته يك مثقال بخورند .
و ايضا بگيرند شقاقل و تخم جرجير و تودريين و زنجبيل و دارفلفل هر واحد دو درم لسان العصافير و دماغ گنجشك و كندر هر واحد يك درم به روغن نارجيل لت كرده به عسل و فانيذ معجون ساخته استعمال نمايند و كسى را كه سردى مفرط باشد به خوردن معجون حرف به عاقرقرحا بسيار منتفع گردد .
و ايضا جاوشير سه درم در دو اوقيه آب طبيخ مرزنجوش حل كرده در سه روز بنوشند .
و ايضا زنجبيل سه جزو دارفلفل يك جزو به عسل سرشته يك مثقال به آب گرم بدهند .
و ايضا تخم هليون و شقاقل و زنجبيل هر يك پنج درم تودرى سرخ و سفيد و بهمن سفيد و سرخ هر يك سه درم تخم اسپست و تخم ترب و تخم جرجير و تخم انجره هر واحد دو درم عنصل بريان و سره سقنقور هر يك سه درم لسان العصافير دو درم حب الرشاد پنج درم با شكر چهل درم بسرشند شربت چهار درم به طلاسه سه روز و طعام باهيه بخورند .
و ايضا اين دواى را كه بسيار قوى است بگيرند انگزو و تخم گزر و قاقله و تخم جرجير و لسان العصافير و كرمدانه هر واحد يك جزو بوزيدان و فلفل هر واحد سه جزو مشك سدس جزو به روغن مغز چلغوزه لت كرده به عسل سرشند .
و اين دوا شديد القوت است بگيرند عسل بلادر و عسل مگس و روغن گاو مساوى و يك جوش داده به قدر تحمل از درم تا دو درم با نبيذ بنوشند كه اين عجيب است .
و از ادويهء جيده كه شديد الحرارة مفرط نيست اين است كه بگيرند حلبه و خرما و بجوشانند تا نضج يابد بعده بگيرند خرما و خسته دور كرده خشك كنند و سوده به عسل بسرشند شربتى مثل جوزه و بالايش نبيذ بنوشند .
و ايضا نيم رطل حبة الخضرا و يك رطل خرماى كوفته در دو رطل شير ميش بخيسانند بعده منقوع را بخورند و بر آن شير بنوشند در دو روز .
و از ادويهء جيده اين معجون لبوب است بگيرند مغز بادام و فندق مقشر و مغز پسته و نارجيل مقشر و مغز چلغوزه و مغز حب القلقل و مغز حب الزلم و مغز حبة الخضرا مساوى الاجزا نارمشك و دارفلفل و زنجبيل هر واحد عشر يك جزو يا اندك زياده همه را سائيده و به فانيذ سنجرى بسرشند و شربت مثل بيضه هر روز .
و نسخههاى مسوحات و قطورات و حمولات و حقنجات و اغذيه در علاج اقسام ضعف باه مذكور گردد .
سويدى گويد كه خوردن حرشف مقوى باه است و عقيد انگور و تخم انجره در ازدياد باه قوى است و در شير ميش صد درم شكر بيست درم مشك يك حبه كباش قرنفل يك درم آميخته خوردن اعانت قوى بر جماع كند و خوردن نعنع بستانى تحريك قوى شهوت كند و خوردن گزر اعانت بر انعاظ و تقويت شهوت باه كند و فعل او در اين باب از غير او بسيار قوى است و مرباى او شهوت باه برانگيزد سيما چون به شكر و عسل و زنجبيل بسازند و نوشيدن آبى كه در آن نخود سفيد دو شبانه روز تر كرده باشند انعاظ آرد و قوت ذكر افزايد و خوردن بيخ گزر صحرايى تحريك شهوت باه كند و بستانى در اين باب قوىتر است .
و خوردن خاگينه كه از زردى بيضه و تخم انجره و پياز و مغز چلغوزه بزرگ و زنجبيل و روغن گاو ساخته باشند به غايت مقوى است و كذا ماهى تازه بزيت خوشبو يا به روغن بطم بريان كرده يا پياز خوردن و جوزابه از آرد جوار ( حوار ) و مغز بادام مقشر و شكر ساخته خوردن در باه زياده كند .
و لحم گوسفند با پياز و عسل و زنجبيل و زعفران و لسان العصافير خوردن اعانت قوى بر باه كند و خوردن هريسه به دارچينى باه را زياد كند .
و خوردن بقلهء رطبه مسلوق مطيب به روغن بادام يا روغن بطم يا روغن كنجد هيجان باه و ازدياد آن كند و سمك صيدا نيم درم خوردن و بعد آن قدح شراب يكسالهء ابيض نوشيدن در باه اثر عجيب دارد .
و خوردن فندق باه را زياده كند و كذا گوشت ميش مقوم خوردن و جفت آفريد كه خصية الثعلب صغير است خوردن تقويت باه كند .
و وج كه آن را سمان گويند به كرات خوردن و كذا خوردن كرفس بستانى و رومى شهوت باه برانگيزد و خوردن جوزبوا محرك شهوت باه است .
و كذا لحم شتر و كذا صعتر بر جماع اعانت قوى كند و پوست ترنج زرد رقيق مثل غبار سائيده بر ذكر طلا كردن آن را قوى و صلب كند و در انعاظ بيفزايد .
و نوشته كه هر واحد از اين ادويه مذكوره مجرب من است
ايضاً از اطباى ديگر نقل كرده كه شرب شير گاو با يك درم خولنجان و كذا شربت ابريشم و كذا آرد نخود