سه و نيم عدد شربتى از آن يك جلوزه .
و ايضا پوست بيخ يبروج بريان و انيسون بريان و تخم كرفس بريان هر واحد سه درم خشخاش سياه دوازده درم به طلا سرشته يك درم بخورند .
و ايضا سفوف از شاخ گوزن سوخته و كتيرا مساوى به رب آس بخورند .
و ايضا اين دوا را قدما ستودهاند از تخم مغاث منقى سى حبه مغز چلغوزه دوازده عدد مغز بادام تلخ نوزده عدد تخم خبازى سه درم شربتى از آن درخمى بر ناشتا و اما آنچه مختص به مثانه بود اين است كه ادويه مشروبه را قوىتر كنند و مدرات در آن نيز قوىتر باشد .
و ايضا از چيزى كه در آن نفع مىكند اين است كه اسفنج به سركه تر كرده در جميع جوانب آن و در كنج رآنها و غيره بنهند و در آن ادويهء مزروقه به عصارات مثل عصارهء بارتنگ و عصارهء بطباط و عصارهء خرفه استعمال كنند و از ادويه قرص شب مذكور است و قرص مخدرات مذكور و شاخ گوزن سوخته و كهربا و شادنج و صمغ و كتيرا و مازو و عصارهء لحيةالتيس و گلنار و اندكى از شب و ارزيز سوخته مغسول و شمه از مخدرات افيونيه و بنجيه .
و از تدبير حبس سيلان دم از مثانه وضع محاجم بر خاصرتين و وركين و عانه است كه اين حبس خون كند و بعد از آن تدبير علقه نمايند چنانچه گفته شد و از اغذيه نان در دوغ ثريد كرده و رمانيه و سماقيه است .
و اگر قوت ضعيف باشد به شورباى قرائص به گوشت كوفته و اسفيدباجات كبك و تيهو و شفنين به آبغوره و انار دانه ترش كرده و شير مطبوخ و مانند آن تقويت دهند .
و اگر از شراب چاره نباشد به سبب سقوط قوت يا شدت اشتها شراب عفص غليظ سياه دهند و چون صحت يابد كسى كه خون يا ريم بول كند شراب ممزوج بنوشند تا جلا و ادرار نمايد و حبس بول البته نكنند كه مرض عود كند .
[ صاحب كامل ]
صاحب كامل گويد كه هر گاه انسان خون بول كند فصد باسليق كنند و به تدبيرى كه در باب نفث الدم ذكر كرديم بپردازند مثل قرص كهربا يا گل قبرسى و طراثيث و عصارهء لحية التيس باريك سائيده به آب بارتنگ و آب عصى الراعى و آب عليق و مانند آن بسرشند و اين قرص دهند مغز تخم كدو و خيار و نشاسته و كتيرا و صمغ عربى هر واحد سه درم گلنار دو درم شب سرخ و اقاقيا هر واحد يك و نيم درم كهربا يك درم همه را باريك سائيده به آب قرصها سازند هر يك به وزن مثقال و به آب خرفه يا به آب سماق بخورند .
و اين قرص نيز نافع است تخم خرفه و مغز تخم خيار و مغز تخم بادرنگ و اسپغول هر واحد پنج درم نشاسته و كتيرا هر واحد چهار درم اقاقيا و گل قبرسى هر واحد دو درم كهربا يك مثقال سواى اسپغول همه را باريك سائيده به لعاب اسپغول سرشته قرص سازند هر قرص به وزن مثقال تا دو درم و به آب خرفه بخورند .
و ايضا تخم خرفه و مغز تخم خيار و نشاسته و كتيرا هر واحد چهار درم گلنار دو درم بسد و كهربا هر واحد نيم درم باريك سائيده به لعاب بزرقطونا يا بهدانه سرشته به وزن يك مثقال قرص سازند و به آب بارتنگ بخورند و چون امر اين به قرحهء گرده و بول المده انجامد بايد كه به تدبيرى كه در قروح كليه ذكر كرديم علاج نمايند .
[ جرجانى و ايلاقى ]
جرجانى و ايلاقى مىنويسند كه اگر مانعى نباشد فصد باسليق از هر دو دست نمايند و به قدر قوت خون برآرند و از اغذيه غليظه و ادويهء مدره منع كنند .
و اين سفوف كاكنج دهند كهربا يك درم ريوند چينى چهار دانگ افيون دانگى كندر گل مختوم نشاسته كتيرا صمغ عربى هر واحد يك و نيم درم كاكنج بيست عدد صمغ كمكام دو درم و اين دوائى است كه از يمن آرند و زنان بهر فربهى به كار برند و اين را صرو نيز گويند ودع سوخته و بسد و عقيق هر واحد يك درم همه ادويه سائيده نصف از آن به آب بارتنگ بسرشند و نيمهء باقى همچنان بدارند و هر صبح از آنچه سرشته باشند يك درم با پانزده درم شربت حب الآس يا شربت غوره يا شربت ريباس بدهند و از حصهء ديگر به قدر چهارم مغز تخم خيار و مغز تخم بادرنگ و مغز تخم خربزه و مغز تخم كدو و سوده بياميزند و شب وقت خواب دو درم با شربت مورد يا شربت بهى دهند .
و اگر تب و تشنگى و حرارت غالب بود سفوف مذكور با كشكاب دهند و بعد سه ساعت سكنجبين سفرجلى بدهند و تأمل كنند اگر خونى كه مىآيد سياه و غليظ باشد بند نكنند تا آن وقت كه رقيق شود .
[ ابو الحسن ]
ابو الحسن گويد چيزى عجيب در علاج خون آمدن از گرده شنيدهام و آن اين است كه گوشت ماهى كه آن را به عربى سمك هاربا گويند و به فارسى مارماهى نامند بسوزند تا سياه گردد و گل مختوم و سعد هر يك يك جزو كوفته بيخته يك درم با پانزده درم شربت حب الآس يا شربت حصرم يا شربت ريواج بخورانند .
و اين سفوف حنين استعمال مىكرد بگيرند اظفار الطيب و رامك و كندر و اقاقيا و بلوط مساوى همه را سائيده يك دانگ و نيم به آب سرد بدهند و قرص كهربا كه در قول ابو سهل و قرص شب و غيره كه در قول بوعلى گذشت به آب بارتنگ يا آب برگ خرفه قرص ساخته به كار برند .
و يا مغز تخم خيار و نشاسته و كتيرا هر يك چهار درم گلنار دو درم شكر يك درم به آب لسان الحمل قرص سازند و عصارهء مورد تر و عصارهء گل سرخ تر و عصارهء برگ اسپغول و عصارهء بارتنگ به اندك گلنار