صندل سفيد گلنار صمغ عربى هر يك شش ماشه سنگهاره خشك خارخسك تخم خرفه قلعى كشته مغز تخم خيارين كهربا اسپغول هر واحد يك توله سواى اسپغول همه را سائيده به لعاب اسپغول حبها سازند شربت يك مثقال .
دوائى كه بعد فصد باسليق مفيد تخم خرفه كوفته بيخ انجبار تخم كاهو در آب خيسانيده صاف نموده شربت آمله داخل كرده دمالاخوين كهربا با گل ارمنى سوده پاشيده بنوشند .
سفوف كه بول الدم را مجرب است و استحاضه را نيز نافع بسد كهربا طباشير حب الآس گشنيز خشك بزر البنج صمغ عربى كتيرا هر يك سه ماشه خشخاش سفيد پنج ماشه نبات سه توله سفوف كرده هر روز هفت ماشه با عرق كاهو يا شير بز بخورند و از ترشى پرهيز كنند .
ديگر كهربا گل ارمنى گلنار اقاقيا كندر هر واحد يك جزو افيون ربع جزو سفوف ساخته يك مثقال به آب سماق بخورند كه نزف الدم از گرده مثانه و مقعد و رحم باز دارد
و سفوف شادنج كه بول الدم را مجرب است شادنج مغسول دمالاخوين بسد كهربا گلنار شب يمانى تخم خرفه گل ارمنى گل قبرسى مساوى كوفته بيخته به آبى كه سماق در آن تر كرده باشند .
ضماد كه حبس بول الدم كند گل ارمنى گل مختوم صمغ عربى تخم خرفه كتيرا گل سرخ گلنار شاخ گوزن سوخته عصارهء لحيةالتيس هر يك دو درم مازو اقاقيا حضض هر واحد يك درم كوفته بيخته به آب مورد يا سركه ضماد كنند و ضماد اقاقيا صندل سرخ خرنوب به آب سماق و خرفه نيز مفيد .
قرص كهربا كه ميرزا محمد باقر در بياض مجربات خود جهت بول الدم مجرب نوشته كهرباى شمعى بسد سوخته مغسول تخم خرفهء مقشر صمغ عربى بريان گشنيز خشك بريان بزر البنج سفيد لك مغسول طباشير كتيرا نشاسته هر يك پنج ماشه تخم حماض شاخ گوزن سوخته پوست تخم مرغ سوخته گل ارمنى خرمهرهء سوخته گلنار فارسى سك هر يك سه ماشه مصطكى بريان زعفران افيون هر يك يك ماشه قرص سازند و قرص الطين و معجون كاكنج نيز نافع است .
اقوال حذاق :
[ ابو سهل ]
ابو سهل گويد كه هرگاه مريض از ضربه يا سقطه خون بول كند فصد باسليق كنند و اين قرص كهربا دهند كهربا صمغ عربى هر واحد پنج درم گلنار عصارهء لحيةالتيس هر واحد دو درم و نيم كندر دو درم تخم كرفس يك درم افيون يك درم به قدر يك مثقال قرص ساخته هر روز يكى به نقوع سماق بخورند و غذا سماقيه و حصرميه تناول نمايند و از حريف و مالح حذر كنند و بر موضع ضربه به گل ارمنى و اقاقيا و صبر و حضض و مر به سركه و گلاب ضماد كنند .
و چون بول الدم عقب افراط طعام حريف افتد به همين تدبير پردازند .
[ بوعلى ]
بوعلى مىفرمايد كه علاج بول الدم حادث از امتلا در اصول كليه معلوم كردهاند و علاج ذوبان و رقت اخلاط نيز دانستهاند و بحرانى و آنچه بر سبيل نفض باشد حبس او واجب نيست .
و چون احتياج به فصد آيد صافن نافعتر از باسليق بود و بعد فصد تلطيف غذا كنند و به قوابض مثل سماقيه متعرض نشوند تا آنكه قاروره بر نقا دلالت كند بهر آنكه قوابض تمجيد خون و تضييق عروق نمايد و گاهى مائيت را باز پس به سوى خلف گرداند و در آن خطر است و همچنين حوامض و آنچه فى الحال ذكر علاجش واجب بود علاج بول الدم صرف است كه به سبب تفرق اتصال عروق باشد و علاجات مشتركه ميان آنكه به سبب گرده و مثانه بود آن تبريد و تقبيض است به ادويهء كه اكثر آنها در باب نزف خون حيض ذكر كرده شود مع مدرات براى تنفيذ دوا و تقدم به جذب خون به سوى خلاف به محاجم و فصد باريك اندك از باسليق نمايند و اغذيهء مغلظ خون و مبرد آن تناول كنند و سكون و راحت و بستن دست و پا مناسب بود و جماع اصلا ترك بايد كرد .
و واجب است استعمال آبزنات كه در آن قوابض از عدس مقشر و پوست انار و سفرجل و امرود و مازو و عصى الراعى و مانند آن جوشانيده باشند .
و از ادويهء قويه در حبس آن خارخسك و برادهء چوب كنار و بيخ قنطوريون و حب فاوانيا است و از اطليه بيخ عوسج و خرنوب نبطى و خرنوب شوك و سماق و بيخ اجاص برى و پوست انار است به ريباس يا غوره يا عصارهء گل سرخ از آنها طلا نمايند و حى العالم تنها طلاى جيد است خصوصاً بيخ آن با كتيرا و چيزى از عصارات قابضه و از لطوخات پشت و عانه مر و زاج و مازو و كاغذ سوخته و اقاقيا است .
و از مشروبات قرص گلنار به دمالاخوين است و از اقراص قويه محتاج اليه در بول دموى حادثه از مثانه اين قرص شب است بگيرند شب يمانى و گلنار و دمالاخوين هر واحد يك درم كتيرا دو درم صمغ نيم درم و در شراب عفص غير حلو يا در عصارهء خرفه بخورانند و آنچه كمتر از اين و سالمتر بود اين است كه بگيرند كتيرا و تخم خشخاش و گل مختوم و عصارهء لحيةالتيس و صمغ آلو سياه و كهربا مساوى و شربت از آن از دو درم تا سه درم است .
و ايضا حى العالم و كهربا هر واحد يك جزو شادنج نيم جزو شب يمانى سدس جزو گل ارمنى يك و نيم جزو شربت تا يك و نيم مثقال در بعض عصارات قابضه و گاهى در آن مخدرات داخل كرده مىشود .
و مثل اين نسخه بگيرند زعفران حب حرمل تخم خبازى دشتى و افيون هر واحد دو درم مغز بادام