باريك سائيده بخورند و بالايش برادهء صندل سفيد كه شب در آب تر كرده صبح ماليده صاف نموده باشند بنوشند در حبس بول الدم مجرب و آزموده است و كذا شيرهء برگ انار شيرين و شيرهء پوست بيخ انجبار در آب برآورده شربت انار آميخته نوشيدن .
و بدانند كه اگر بول الدم به سبب امتلاى بدن يا رقت اخلاط و مانند آن باشد و غرض جذب خون به سوى خلاف بود فصد باسليق كنند .
و اگر به سبب آفت در اعضاى بول مثل گرده و مثانه و مانند آن باشد و مقصود و به فصد تنقيهء ماده از اعضاى بول بود فصد صافن گشايند كه اين نافعتر از باسلبق باشد به سبب كثرت مشاركت او به اين اعضا از باسليق و حجامت كعب نفع تمام دارد .
و گويند كه حجامت گردن بر سفره و عانه مفيد بود .
و حكيم على در مجربات خود گفته كه در بول الدم و مده و سوزش كه كهنه شده باشد زلو بالاى زهار و زير ناف بچسبانند و خون بسيار كشند و فصد صافن نيز بسيار نافع است .
و گويند كه تقديم تسكين خون به مثل شربت عناب و شربت نيلوفر بر فصد واجب است تا غليان از فصد حاصل نشود و ضرر نكند و از تناول اغذيهء حريفه و لحوم و مدرات قويه و سوارى و رفتار تيز احتراز نمايند .
و چون بعد از بول الدم ريم آمدن گيرد دليل قرحه باشد كه اندر گرده يا مثانه يا قضيب افتد در اين وقت جايگاه قرحه را به درد آن موضع دريافته به علاج قرحهء آن عضو كه در مقام هر يك مسطور است پردازند .
و اگر خون منجمد گردد و علامات جمود الدم پديد آيد آنچه در بحث آن مذكور شد به كار برند .
و گويند كه آنچه از ريح البواسير بود اول رگ صافن زنند و به فاصله سه چهار روز باسليق گشايند و قرص شب و كهربا به بعضى مدرات مثل خشخاش و خيارين و شربت حب الآس و بعضى از تدابير ريح البواسير به عمل آرند .
و اگر كثرت جماع سبب بود ترك آن نمايند و مقويات دماغ كه قابض باشند استعمال نمايند چون طباشير و دمالاخوين و كهربا و بسد و مرواريد و غيره يا مرباى آمله و سيب با شيرهء حب الآس و ريشهء انجبار و گشنيز و خشخاش و غذا بيضهء نيمبرشت و يا شير برنج دهند .
و اگر به سبب ضربه و سقطه باشد فصد صافن كنند و قرص بول الدم با شربت عناب دهند و اضمده و اطليه از مبحث ضربه و سقطه گرفته به عمل آرند و در همه انواع مادام كه تقليل ماده و جذب آن به جانب مخالف به فصد و حجامت نشده باشد استعمال قوابض قويه نكنند كه در اين خون جمود خون است .
ذكر ادويهء مفرده و مركبه كه بول الدم را نافع است :
شرب رب انجبار يا پوست بيخ او يا شب يمانى يا برگ بنج يا بيضهء مرغ خام يا كتيرا و خوردن مغز خروف به شكر و روغن گل آميخته يا حب كاكنج و شرب و ضماد گلنار و تناول تخم چقندر سوده به ميعهء سائله سرشته هر واحد نافع نفث الدم است .
ديگر ريوند خطائى يك دام پخته كوفته بيخته سه حصه كنند و يك حصه به آب حب بسته هر روز بخورند و بالايش نبات پنج دام در قدرى آب شربت غليظ ساخته بنوشند و همين سان سه روز به عمل آرند جهت بول الدم و رفع قبض مجرب نوشته .
ديگر برگ ترب كوفته آب او يك دام گرفته با يك دام گلاب آميخته بنوشند و تا سه روز به عمل آرند و از غذاى گرم پرهيزند .
ديگر چهار دانه نرملى در آب سائيده به جغرات در پياله چينى آميخته بالاى آن پارچه بسته شب بگذارند و صبح بخورند تا يك هفته خون آمدن از بول باز دارد .
ديگر نوشيدن شيرهء برگ بانسه و نقوع آن نيز در بول الدم نافع است و جوانسه سائيده نوشيدن نيز فائده دارد .
ديگر كاه دوب سفيد يك توله با هفت دانه فلفل گرد سفيد در آب سائيده بنوشند براى بول الدم مجرب نوشته
ديگر گويند كه اگر كريلهء خرد يك عدد در آب شيره برآورده بنوشند براى بول الدم عجيب النفع است .
ديگر نقوع زرد چوب و آمله در اين باب مجرب نوشتهاند .
ديگر اگر مريض حار يابس مزاج و كثير الجماع را بول الدم از حرارت گرده و ريح البواسير قديم عارض گردد اول فصد باسليق گشاده قرص طباشير قابض سه ماشه در شربت خشخاش و انارين يك توله آميخته بليسانند و بالايش شيرهء خرفه و خشخاش هر يك نه ماشه زرشك چهار ماشه و خيارين هفت ماشه و شرب نيلوفر چهار توله و سبوس اسپغول نه ماشه خورده بنوشند و غذا ترش چون حصرميه و انبرباريسيه يا گوشت بزغاله و بچهء مرغ و كله پايچه با نان تنورى سازند و از پيه گردهء بز يك توله و موم سفيد سه توله و روغن گل نه توله و پيه بچهء ماهى روهو دو توله آب گشنيز سبز و مكوه و گلاب سبز هر يك سه توله قيروطى ساخته بر كمرگاه و زهار بمالند و از جماع و تدابير گرمى و خشكىافزا منع كنند و جمله تدبير تريافزا مقرر كنند و جهت رفع ريح البواسير مقل ازرق چهار حبه و كتيرا يك ماشه در گلقند يك توله آميخته به گلاب نه توله بدهند و آبزن از روغن گل ده توله و شورباى كله پايچه بز ساخته