تخطي إلى المحتوى الرئيسي

اكسير اعظم ( فارسى ) — صفحة 517

مساهمون:

ص٥١٧
و گل اقحوان و پوست خربزه از سه درم تا پنج درم و سعد و سداب رطب و يابس و حنجرهء خروس و جاوشير و شيح جبلى و بهمنى به شراب قابض و مرجان و راسن و وج و اسارون و اسطوخودوس و خولنجان و پوست بيخ جوز الاكل و برگ آن و پوست سبز جوز سه درم و پوست جوز صلب سوده هر روز سه درم تا دوازده روز و عصارهء بادروج و تخم آن و حندقوقا و شونيز و عود بلسان و قصب الزريره و عصارهء نمام و اسقولوقندريون و خيث الحديد سيما مخلوط به گشنيز و آب آهن‌تاب و طبيخ مقل مكى و قردمانا و اقاقيا و كباش قرنفل و طبيخ پوست درخت صنوبر صغار و طبيخ بيخ او و ثمر او و تخم كرفس و طبيخ امرود خشك و خسك و عصارهء آن و اكل انجير و بلوط و مغز چلغوزه كبار و ارز و جوز هندى به شكر و هليون و عدس مطبوخ به قشر به مداومت و لحم گورخر به عسل و روغن و افاويه پخته و ثوم به مداومت و خرما به مداومت و ضماد و شرب دارچينى و مقل ازرق و بسباسه و كندر و مغز حب المحلب و ضماد سماق سوده بر بيخ قضيب و عانه و ناف تنها يا به عصارهء بارتنگ و يا عصارهء برگ سماق خشك كرده سائيده و حمول فتيله موميائى محلول به روغن زنبق و بخور ملح هر واحد نافع سلس البول و تقطير و ادرار آن است . ديگر دارچينى سوده با قند سرشته بنادق سازند و هر شب به قدر نيم درم از آن بخورند براى سلس البول كه از سردى مثانه بود فائده تمام دارد و كذا خاكستر حنجرهء خروس به آب نيم گرم ناشتا خوردن و همچنين استعمال يك مثقال كندر شب وقت خواب . ديگر تاج سر خروس را بسوزند كه خاكستر نگردد و دو سرخ بخورند و كذا فلفل به جاى دانه در مويز منقى نهاده چند عدد بخورند . ديگر شاه‌بلوط و مصطكى و سعد و هليلهء سياه با قند سفوف ساخته بخورند كه سلس البول حادث از استرخاى مثانه را نافع ديگر كنجد سياه نانخواه ادرك مساوى به قند سياه غلوله بسته به قدر نيم درم بخورند كه كثرت بول و بول فى الفراش را نيز نافع و خوردن كلونجى واجو اين هر يك هفت ماشه به آب بليغ النفع است ديگر كنجد و كليجن هر يك سه ماشه سائيده نبات هم‌وزن آميخته وقت خواب بعد يك پاس از تناول غذا به آب خورند . ديگر اگر شاماخ يعنى كورون كه غله مشهور است در گلخن بريان نموده آرد سازند و شكر برابر آميخته هر روز كف دست صبح و شام بخورند براى سلس البول مجرب است و خوردن سنگهاره خشك كوفته بيخته شكر آميخته به قدر يك توله نيز نافع بود و خوردن حب المحلب سه ماشه با نبات وقت خفتن بسى نافع است . و كذا كنجد سياه مقشر يك توله با قند سياه برابر و كذا مغز جوز با نبات هر دو يك نيم توله و كذا مغز بادام هفت عدد نبات هفت ماشه و كذا پسته سه ماشه با نبات و كذا مغز چلغوزه و حب السمنه . ديگر مصطكى جفت بلوط تخم خشخاش سفيد گل ارمنى تخم خشخاش سياه خولنجان هر يك سه ماشه كوفته بيخته نبات برابر آميخته به قدر سه ماشه همراه عرق مكوه بخورند كه سلس البول را نافع . سفوف تأليف حكيم مؤمن مجرب است بلوط هشت ماشه گشنيز خشك راسن بيخ سوسن گاو زبان انيسون قرفه سنبل الطيب زر ورد سعد كندر هر يك چهار ماشه طباشير پنج ماشه مصطكى يك ماشه شكر برابر همه سه مثقال وقت خواب استعمال نمايند . و اين سفوف تركيب قوام الدين كه نافع است سعد كوفى يك درم كندر گلنار كزمازج گل سرخ گل ارمنى هر يك دو درم حب الآس خولنجان هر يك چهار درم صمغ عربى پنج درم كوفته بيخته سفوف سازند خوراك سه درم با جلاب ضماد نشاسته و كندر و حب المحلب مساوى بر مثانه نهند و همچنين ضماد مغز تخم تمر هندى و برگ سهجنه هر دو سائيده و هر روز زير ناف مفيد است ماسك البول كه اكثر اقسام را مفيد است پوست هليلهء زرد هليلهء سياه هر يك هفت ماشه به روغن بادام تلخ بريان كرده كات هندى خصية الثعلب صندل سرخ گلنار موى ميش سرخ سوخته هر يك سه نيم ماشه شهدانج بريان چهارده ماشه جفت بلوط اقاقياى مغسول حب محلب بريان هر يك هفت ماشه كهربا چهار ماشه مويز منقى هفت توله قند سفيد ساخته بسرشند و مشك عنبر جند هر يك دو ماشه آميزند شربتى يك مثقال . و معجون بلوط و معجون كوتوالى و معجون ازاراقى و ماسك البول تأليف علوى خان نيز در اين باب معمول است .

اقوال مجربين :

[ عيسى ]

عيسى گويد كه اين ماسك البول حار براى سلس البول كه با وى تشنگى و حرارت نباشد نافع است كندر بلوط حب المحلب سعد مر خولنجان قرفه وج راسن خشك مساوى سفوف سازند و سه درم صبح و شب بخورند و هرگاه با حرارت بود و بزرقطوناى بريان و تخم حماض بريان با ربوب فواكه ترش خورند . و يا اين قرص دهند اقاقيا دو درم گل سرخ سه درم گلنار چهار درم صمغ يك درم كتيرا نيم به لعاب اسپغول بسرشند و به آب سرد بخورند .

[ ابن سينا ]

ابن سينا مىنويسد آنچه از حرارت باشد و آن نادر بود ادويهء مبردهء قابضه آن را نافع است و اين سفوف نيز آن را سودمند است گشنيز خشك