هفت نوبت بكنند پس سفوف كنند و خواه با عسل معجون سازند شربتى يك ماشه تا سه ماشه و كم و زياده و آنجا كه از زور سنگ و احتباس بول درد شديد پيدا شود همان وقت بهر خدر برشعثاى انطاكى و يا بيهوشى داروى علوى خان دهند .
و در اين آبزن نشانند برزالبنج و شبت و كتان و گوكهر و و اكليل و حلبه و قلت هر يك سه لوله برگ قنب نه لوله افتيمون هندى برگ نيپ برگ سنبهالو گل پلاس هر يك هفت توله و بايد كه شيرهء تخم قلت يك و نيم توله و باديان و تخم خربزه هر يك نه ماشه عسل سه لوله بنوشانند كه فى الفور درد را ساكن سازد و سنگ را بريزاند .
پس اگر سنگ در مجراى قضيب متعلق شود قضيب را در آب گرم نهند و در احليل لعابات و ادهان به مزرقه رسانند و بر آن مكرر بمالند تا آن كه بيرون آيد .
و اگر دانند كه بدين تدبير بيرون نتواند آمد بايد كه بيمار را بر پشت باز خوابانيده دو شخص پاىها و دست او را بگيرند و برداشته به هر طرف بجنبانند چندان كه سنگ به مثانه باز رود و الا به قاثاطير آن را باز گردانند و مفتتات نوشانند و آبزن نرم به كار برند تا ريزه شده برآيد .
و اگر سنگ بزرگ باشد و مثانه برنيايد بايد كه گردن مثانه را شق كنند و سنگ را بيرون آرند و اين عمل در سن ده سالگى مىبايد كرد و بعد از اين سن خطر دارد .
بيان ادويه مفرده كه سنگ مثانه را بشكند .
سويدى گويد كه سرگين كبوتر ساييده به مثل او شكر آميخته دو درم خوردن در شكستن سنگ مثانه و اخراج ريگ آن مجرب است و كذا تيس را در حمام بر مثانهء مريض حصات ذبح كردن در سهولت خروج حصات از مثانه به خاصيت مجرب .
و گويند كه شرب شير زنان به عسل و يا به شراب يك ساله آميخته و كذا روغن تخم خربزهء زرد و ادمان اكل آن و كذا آبگينهء مسحوق به سركهء تند و يا به شراب سفيد سوخته آن و غير سوخته و اكل ترب و تخم آن و كذا زهرهء حمار وحشى و خولنجان مساوى چهار قيراط و كذا شرب طبيخ نخود سياه و اكل جرم آن و كذا حب الغار و يا پوست بيخ آن به شراب يك ساله و كذا كبابه تنها و به عصارهء بيخ ترب و شراب تا هفت روز متواتر و كذا بقلهء جرجير و تخم آن و كذا شرب سركهء عنصل و كذا عصارهء خسك تنها و به شراب يا تخم آن .
و كذا روغن آن يك درم و كذا بهمن سفيد يك درم و كذا شرب آبنوس سوخته و غير سوخته و كذا روغن ناردين و كذا حب القلت به شراب سفيد و يا به خاكستر عقرب و حجر اليهود و كذا خوردن اوز به آب و نمك بر نهار و كذا سرطان نهرى كوفته جوشانيده و كذا انيسون تا ايام متواتى و كذا خاكستر خون خرگوش و جلد او سوخته به قدر ملعقه و كذا خاكستر عقرب دو قيراط به مثل آن پوست كبر يا رب انگور و كذا صفراغون كه آن طيطوى است بجمله اجزاى او سوخته و كذا جگر بط مملح خشك كرده به وزن دو فجلنار ( فلنجار ) به آب و عسل و كذا حجر اسفنج به شراب و كذا بيخ خطمى به شراب و كذا سرگين كبوتربچه كه هفت روز آن را تخم كتان خورانيده باشند و بعد از آن زبل او گرفته و در سركه حل كرده نوشيدن و كذا اكل مغز صنوبر كبار .
و كذا نانخواه و كذا بلور به شراب يك ساله و كذا برنجاسف و كذا هليون خشك كرده سوده هر روز شش درم متواتر خوردن و كذا مداومت اكل لحم ثعلب و شرب شحم آن و كذا مقل ازرق و كذا حجر اليهود نيم درم يا اسقولوقندريون نيم درم و حب القلت درم و كذا شونيز سوده به عسل و كذا خون ايل و كذا خراطين به طلى و كذا روغن بطم و كذا لبسان كه آن نوعى از خردل است تخم آن و كذا شير زق و كذا شرب بول نرگاو و كذا برگ مرسياى اغريا يا تخم آن و كذا روغن بابونه و كذا روغن بلسان و كذا سليخه و كذا افسنتين رومى هر واحد مفتت سنگ مثانه است و باقى در سنگ گرده مسطور شد .
ذكر ادويهء مركبه كه مفتّت حصات مثانه است :
اگر حب صنوبر پوست بيخ كبر هر يك ربع جزو تخم كرفس نيم جزو تخم خربزه يك جزو كوفته بيخته دو مثقال بخورند مفتت حصات و منقى مثانه و مخرج بول غليظ است .
يگر اگر درد شدت كند اين تبريد كاسر سنگ مسكن وجع بدهند شيرهء خيارين شيرهء تخم خربزه شيرهء زيرهء سفيد هر يك شش ماشه گلاب چهار توله نبات يك نيم توله حجر اليهود سوده دو ماشه پاشيده باز شربت بزورى باز گلقند به جاى نبات كنند پس اگر تا روز سوم در درد خفت شود و سنگ نه برآيد شيرهء خارخسك شش ماشه شيرهء دوقو چهار ماشه افزايند باز ريوند چينى چهار سرخ افزايند و حجر اليهود به گلاب سوده نيز چهار سرخ كنند پس اگر در آخر روز شدت درد شود جواكهار دو ماشه افزايند باز شيرهء زيرهء سفيد چهار ماشه با هر دو شيرهء مذكور افزوده و براى حفظ از خراش ادويهء مفتته لعاب اسپغول شش ماشه لعاب گل خطمى چهار ماشه و براى تليين يا ادرار شربت دينار چهار توله باز شربت بزورى عوض آن كنند و حجر اليهود به گلاب سوده شيرهء كاكنج براى خوف زخم شدن مجراى بول و شيرهء تخم بليون سه ماشه شيرهء مغز تخم هندوانه شيرهء خارخسك هر يك شش ماشه شيرهء حب القلت چهار ماشه شيرهء تخم ترب سه ماشه شهد يك توله براى جلاى مجارى داخل كرده دهند .
و بعد خفت درد نسخه خفيف كرده صرف شيرهء خارخسك شش ماشه شيرهء تخم خربزه نه ماشه شيرهء زيرهء سفيد چهار ماشه گلاب چهار توله شربت بزورى سه توله دهند
ايضاً در حالت درد نطول برگ شبت گل پلاس