تخطي إلى المحتوى الرئيسي

اكسير اعظم ( فارسى ) — صفحة 461

مساهمون:

ص٤٦١
در آب خيسانيده صبح جوش داده صاف كرده به سه چند ( نبات ) به قوام آرند .

شربت حب القلت كه در شكستن سنگ گرده و مثانه و پاك كردن قرحهء آنها و اندمال او با سفوف حجر اليهود علوى خان مجرب بلاتخلف است

[ صفت آن ]

حب القلت پانزده درم پرسياوشان اسقولوقندريون هر يك هفت درم دوقو فطراساليون آب ليموى كاغذى هر يك چهار درم گوكهر و ده درم انجير زرد ده عدد در سه چند نبات قوام ساخته از نيم اوقيه تا يك اوقيه بخورند حار مزاجان را با شيرهء خيارين و خارخسك و كاسنى و مغز تخم كدو و هندوانه دهند بارد مزاجان را با شيرهء انيسون و باديان و قرطم و غيره بدهند .

شربت به جهت سنگ گرده و مثانه مجرب حكيم شريف خان

[ صفت آن ]

پوست بيخ كبر پوست ترب بادآورد پوست بيخ باديان بيخ كرفس خارخسك فطراساليون هليون اسارون خسك مربى بيخ حماض گل سرخ پرسياوشان اسقولوقندريون عنب الثعلب قيصوم نانخواه ريشهء خطمى كوكنار سنبل الطيب دارچينى سعد كوفى هر يك دو توله انجير زرد سى دانه اجزاى كوفتنى را بكوبند و دو شبانه روز در چهار سير آب بخيسانند پس بجوشانند تا ثلث آب بماند با دو سير قند صاف و ده مثقال سركهء انگورى به قوام آرند و چون سرد شود بورهء ارمنى تخم ترب هر يك پنج توله حجر اليهود ريوند چينى هر يك دو توله كوفته بيخته آميزند و هر روز سه توله از اين شربت با جلاب كه اجزاى او اين است بنوشند سناى مكى اصل السوس مقشر كوفته بيخ كبر بيخ باديان بادآورد پرسياوشان خارخسك قصب الزريره قيصوم ايرسا هر كدام كوفته فراسيون عنب الثعلب انجير زرد مويز منقى مجموع يك توله در سه برابر آب بجوشانند تا نصف بماند صاف كرده گلقند چهار توله آميخته به شربت مذكور بياشامند غذا نخوداب با شيرهء تخم قرطم .

طبيخ كه درد گرده و سنگ و ريگ گرده و مثانه را نافع است

[ صفت آن ]

باديان انيسون تخم خربزه تخم خيارين خارخسك پرسياوشان تخم خبازى گل بنفشه تخم كشوث حب القلت به قدر مناسب گرفته در عرق خارشتر يك رطل جوش خوب بدهند هر گاه سوم حصه بماند شربت بزورى يا شربت دينار يا شربت آلوبالو هفت مثقال داخل كرده بخورند .

عرق پزدبه كه در اين مرض معمول است

[ صفت آن ]

پزوبه از پوست و تخم پاك كرده پنج آثار گل داوودى يك آثار پنبهدانه فوه حب القلت هر يك نيم آثار خارخسك سه پاؤ قند پنج آثار زعفران نه ماشه به دستور عرق بكشند از پنج تا هفت شيشه شربتى از هفت توله تا بيست توله .

مطبوخ كه براى سنگ گرده و مثانه نافع

[ صفت آن ]

باديان تخم كرفس عنب الثعلب گل سرخ بيخ باديان بيخ كاسنى تخم خربزه پرسياوشان ريوند چينى هر يك شش ماشه انيسون سه ماشه بيخ كرفس تخم قرطم تخم خطمى خبازى مشكطرامشيع هر واحد چهار ماشه گلقند چهار توله جوش داده صاف كرده ترنجبين چار توله ماليده باز صاف نموده حجر اليهود سوده حل كرده بنوشند .

ايضا كه جهت اخراج سريع الاثر است

[ صفت آن ]

خارخسك باديان انيسون هر يك چهار ماشه هيل حب كاكنج پرسياوشان هر يك سه ماشه دارچينى اكليل الملك هر يك دو ماشه قرنفل يك ماشه نبات چهار توله همه را كوفته در آب يك آثار جوش دهند چون به هفتم حصه رسد صاف نموده حجر اليهود سه ماشه حل كرده اول معجون عقرب يا معجون يد الله سه چهار ماشه خورده بنوشند در چند عمل هر چند كه سنگ سخت و كلان باشد ريزه ريزه شده برآيد بسيار مجرب است .

معجون حجر اليهود كه در اخراج سنگ گرده و مثانه به عمل مىآيد

[ صفت آن ]

مغز تخم كدو مغز تخم خيارين مغز تخم خربزه حب كاكنج هر يك پنج درم حجر اليهود پنجاه درم صلايه كرده به عسل بسرشند شربتى دو درم تا سه درم و در نسخهء بياض حكيم علوى خان اسارون قردمانا تخم گزر تخم كرفس مغز حب قرطم دوقو مغز تخم هندوانه انيسون هر يك پنج درم زياده است .

نوع ديگر به نسخهء معمول

[ صفت آن ]

حجر اليهود دو توله چوب انگور سوخته مغز حب قرطم مغز تخم خيارين تخم خطمى عنب الثعلب هر يك يك توله تخم كرفس مغز تخم خربزه هر يك نه ماشه مغز تخم كدوى شيرين شش ماشه عسل سه چند خوراك يك توله .

نوع ديگر

[ صفت آن ]

مغز چلغوره حجر اليهود سنگ سر ماهى هر يك يك توله باديان چوب انگور سوخته مغز قرطم تخم قلت مغز تخم خيارين تخم خطمى مغز تخم خربزه مغز تخم كدوى شيرين خارخسك هليون گاو زبان كاكنج هر يك دو درم تخم كشوث تخم كرفس كتيرا كبابهء چينى دارفلفل هر يك يك درم انجير پنج عدد عسل سه چند به دستور بسازند .

نوع ديگر از مجربات حكيم عليم صاحب

[ صفت آن ]

تخم قرطم حب القلت خارخسك تخم خربزه تخم خرفه تخم خشخاش هر يك سه توله بگيرند و از جمله در آب شيرهء برآورده صاف نموده با شهد خالص و نبات سفيد هر يك يك نيم پاؤ به قوام آرند بعده حجر اليهود يك نيم توله سنگ سر ماهى نه ماشه صمغ عربى سه ماشه در گلاب باريك ساييده بياميزند خوراك نه ماشه .

معجون سنگ سر ماهى كبير جهت سنگ گرده و مثانه مجرب

[ صفت آن ]

سنگ سر ماهى حجر اليهود هر يك دو درم مرواريد ناسفته يك درم مغز تخم خربزه
اكسير اعظم ( فارسى ) — صفحة 461 | محمد اعظم خان ( ناظم جهان )