صاف نموده شربت افسنتين و بزورى حار هر يك دو توله تودريين هفت ماشه تخم بادرنجبويه سه ماشه بخورند و وقت دو پهر غذا به دستور دهند .
و همين نمط سه چهار مسهل داده جهت تعديل و تقويت و رفع مرض اين ياقوتى و ماء اللحم و ماسك البول و ضماد به عمل آرند .
ياقوتى كه ذيابيطس بارد و سلس البول و تقطير البول و سيلان منى را مفيد است و مقوى گرده و مثانه و نافع بول الدم مرواريد ناسفته يك توله زهرمهرهء خطايى بسد سوخته كهربا هر يك نه ماشه حب الاس جفت بلوط دمالاخوين شهدانج دانهء هيل شادنج عدسى مغسول دارچينى حب كاكنج خصية الثعلب سعد كوفى صندلين تودريين تخم خشخاش سفيد بريان ابريشم مقرض هر يك دو درم در شربت حب الآس و قند سفيد سه چند قوام ساخته مشك عنبر اشهب هر يك يك نيم ماشه آميزند شربتى از هفت ماشه تا نه ماشه .
ماء اللحم گوشت حلوان چار آثار مرغ جوان سه عدد گوشت آهو يك آثار زرنب بسفايج درونج عقربى هيلبوا عشبه دارچينى شقاقل تودريين بهمنين هر يك سه توله جوزبوا چهار و نيم توله ابريشم خام بيست و پنج توله بادرنجبويه نه توله گاو زبان نيم آثار مويز منقى يك آثار عنبر اشهب مشك هر يك سه ماشه شربتى نه توله .
ماسك البول گلنار عذبه كزمازج عصارهء لحية التيس هر يك يك توله تخم مورد سه توله كوكنار برگ قنب برگ سرو جوز السرو بزر البنج پوست انار ولايتى هر يك نه توله مكوه برگ گز گل گز هر يك هفت توله حلبه پنج توله بابونه چهار توله حب كاكنج دو توله .
ضماد جندبيدستر قصب الزريره سعد كوفى مصطكى شونيز قسط تلخ افسنتين هر يك يك درم و هر گاه كه درد زانو و پشت و تيرگى چشم پديد آيد اين دوا دهند جفت بلوط دانهء هيل بريان جدوار خطايى هر يك يك ماشه جندبيدستر مشك هر يك سه حبه در جوارش جالينوس نه ماشه و دواء المسك معتدل علوى خان سه ماشه ورق طلا يك عدد آميخته بليسانند و بالايش زيرهء سفيد سنبل الطيب سعد كوفى خولنجان صعتر فارسى هر يك چار ماشه الايچى كلان چهار عدد زرنب انيسون هر يك سه ماشه در عرق دارچينى و بادرنجبويه و اسطوخودوس هر يك نه توله جوش كنند كه به نيمه آيد ماليده صاف نموده شربت ابريشم چار توله تخم فرنجمشك نه ماشه بدهند كه بسيار مفيد است .
اقوال مجربين :
[ شيخ ]
شيخ ميفرمايد كه ذيابيطس حادث از برودت مع لك از تشنگى خالى نبود و ما را اتفاق مشاهدهء اين نشده و بعض قدما تدبير آن كردهاند .
و گفته كه واجب است تلطف بهر تسكين عطش آن بعد از آن اسهال او به حقنههاى لينه مكرر نمايند بعده اسهال به حب صبر كنند و يازده حب آن كه هر حب مثل نخود باشد بدهند بعد از آن سه روز راحت داده اعادهء تدبير نمايند پس از آن بر طعام قى به ترب و مانند آن كنند بعده تسخين بدن او به وضع محاجم بر آن و كمادات و بخورات و خصوصاً دست و پاى او نمايند و گاهى احتياج به استعمال ادويهء محمره بر آن افتد پس چند روز راحت داده رياضت به سوارى معتدل و دلك معتدل و خاصة در اطراف آن فرمايند و امر به حمام گرم كنند و شراب ريحانى بنوشانند .
[ ايلاقى و جرجانى ]
ايلاقى و جرجانى مينويسند كه آنچه از سردى بود اگر ماده باشد اول قى فرمايند پس معاجين گرم و ماسك البول دهند .
[ على بن زين ]
و على بن زين گويد هر كه خواهد كه بول او باز ايستد سه جوز بريان كرده به عسل بخورد و معجون فلافلى سودمند است و شربت انجير مسخن و منقاى گرده است .
و اگر با جوز بريان بخورند بر امساك بول اعانت كند و روغنهاى گرم بر كمرگاه و زهار بمالند و نشستن در آب گوگرد نافع بود و ادويهء كه قوت باه زياده كند بر قوت ماسكهء بول نيز يارى دهد .
[ خضر ]
خضر گويد كه خوردن مصطكى به شكر و شربت راسن و خولنجان به شكر و بلوط و شاهبلوط و سنگدانهء ماكيان و ساير آنچه در سلس البول بارد بيايد نافع بود و بگيرند سعد و كندر مساوى و كوفته بيخته به مويز سرشته تناول نمايند كه مجرب است و تناول باقلاى بريان و كذا گوشت روباه بريان نافع است .
[ حكيم شريف خان ]
حكيم شريف خان مينويسند كه چون مسهل موجب مرور مواد به سوى گرده و به سوى مجاور آن كه امعا است مىباشد لهذا در اينجا قى را اختيار كردهاند و حقنه نيز از اندك اضرار مذكور خالى نيست و نوشيدن سه بيضه به نحوى كه در قول بوعلى مذكور شد در ذيابيطس بارد نيز شديد النفع است چنانچه جالينوس گفته .
تعليم : [ چون ذيابيطس مزمن شود ]
چون ذيابيطس مزمن شود بر بول مگسها هجوم مينمايند و مورچهها در آن مىافتند و ميميرند و اين را به فارسى بول شيرين گويند و در هندى شهديهء پرمه نامند در اين وقت از ادويهء هنديهء مجربه اين است كه گلو خشك كرده نرم ساييده با شكر ترى آميخته نهار دو كف دست هر روز بخورند و سفوفى كه جهت تقويت گرده و مثانه براى حكيم شريف خان تأليف شده بود و در بحث ضعف كليه مسطور شد اگر به قدر يك توله به آب نقوع گلو سبز يا شيرهء آن بدهند نيز نافع بود .
و ايضا قرص طباشير يا قرص ذيابيطس چار ماشه به شربت انار شيرين دو توله سرشته با شيرهء