تخطي إلى المحتوى الرئيسي

اكسير اعظم ( فارسى ) — صفحة 448

مساهمون:

ص٤٤٨

ايضا

[ صفت آن ]

گشنيز خشك گل سرخ طباشير تخم كاهو تخم خرفه گل ارمنى گلنار صمغ عربى هر يك نيم ماشه كافور يك سرخ كوفته بيخته سفوف كرده به شربت انار شيرين يك توله سرشته همراه تبريد معمول نوشيدن و خواه قرص ساخته خوردن در اين باب نافع است و خوردن جامن نيز نافع مىشود .

ايضا

[ صفت آن ]

قرص ذيابيطس شش ماشه همراه لعاب بهدانه سه ماشه نبات يك نيم توله و يا همراه گلو سبز شب در آب خيسانيده صبح شيرهء كشيدن نبات داخل كرده بدهند .

ديگر

[ صفت آن ]

مفرح بارد قابض هفت ماشه همراه نقوع چهال فالسه كه يك دام آن را ريزه ريزه كرده شب در آب زير آسمان گذاشته صبح ماليده صاف نموده نبات يك توله داخل كرده باشند خوردن و اطريفل گشنيزى يك توله وقت شام تناول كردن در موسم سرما نافع .

ايضا

[ صفت آن ]

پوست اندرونى درخت گولر سفوف كرده هم‌وزن نبات مفيد آميخته يك توله نهار خوردن اكثر مفيد مىافتد .

ايضا

[ صفت آن ]

قرص طباشير كافورى و قرص ذيابيطس در خميرهء صندل ترش علوى خان سرشته با عرق مسيحا دهند و از بنفشه و نيلوفر و تراشهء كدو و عسالج كرم و برگ خرفه هر يك يك توله كافور سه ماشه ضماد كنند و غذا آش جو با شربت انار ترش و نيلوفر دهند .

ديگر

[ صفت آن ]

قرص كافور با عرق كافور والد علوى خان و عرق شير دهند و يا لعاب بهدانه و اسپغول هر يك سه ماشه و شربت غوره يا ليمون كاغذى سه توله در عرق بيد ساده و نيلوفر هر يك هفت توله دهند . و يا به شيرهء خرفه و خشخاش بوداده و يا به شيرهء خيارين تنها كه در اينها قبض بيشتر و ادرار كمتر است دهند . و نوشيدن افشرهء فالسه و خوردن گيرو به سركهء پرورده با نبات نفع عظيم دارد . و اين ضماد سازند صندل سفيد گلنار گشنيز سبز برگ بيد ساده عساليج كرم گل به و سيب و گل گرهل هر يك دو توله كافور سه ماشه به كار برند و خوردن انارين و خرماى هندى و آلو سياه و زردآلو و توت سياه بالخاصيت مسكن اين تشنگى است و همچنين سركهء تنها . و در آخر اين ضماد كنند طحلب كنب بيد ساده برگ گل سدا گلاب و برگ آن تخم خطمى و خبازى برگ خرفه عساليج كرم هر يك دو توله به سركه و گلاب هر دو برابر و باقى تدبير از مبحث دق گرفته به عمل آرند .

آبزن نافع ذيابيطس

[ صفت آن ]

گل گرهل گل نيلوفر گل پنبهء باغى گل سدا گلاب گل مشكى گل رنگتره و كاسنى و كاهو و باقلا گل خطمى كنپ بيد هر يك شش توله تخم خطمى و خبازى و تخم كاهو هر يك شش توله پارهء خيار و هندانه و پزوبه و كدو هر يك پاؤ اثار و بعد آبزن روغن گل و سركه برابر جايگاه گرده را چرب كنند و دوغ ترش يك دو پياله نوشانند .

جوارش آمله تأليف علوى خان به جهت حرارت مفرط گرده و ذيابيطس كه با لينت طبع و ضعف قلب و خفقان و نسيان باشد

[ صفت آن ]

آملهء منقى ده مثقال زرشك منقى پنج مثقال كافور زعفران هر يك نيم مثقال گل سرخ سه مثقال طباشير زهر مهرهء خطايى گل داغستانى كهربا گل ارمنى مغسول يشب سبز صندل سفيد ابريشم مقرض كزمازج هر يك يك مثقال گشنيز مقشر تخم خرفهء مقشر هر يك سه مثقال آنچه را صلايه بايد كرد با گلاب بر سنگ سماق صلايه نموده باقى ادويهء كوفته بيخته به رب به شيرين و رب سيب شيرين هر يك پنجاه مثقال بسرشند شربتى دو درم .

خميرهء صندل ترش كه مقوى قلب و معمول در اين مرض و مخترع حكيم علوى خان است

[ صفت آن ]

گل گاو زبان گل سرخ هر يك دو توله صندل سفيد سه توله در عرق بيدمشك و گلاب و عرق فواكه هر يك پاؤ آثار شب خيسانيده صبح بجوشانند كه به ثلث آيد ماليده صاف نموده زرشك سه توله تمر هندى سه و نيم توله آلو بخارا پانزده عدد و در آب مذكور شب خيسانيده صبح صاف نموده در قند سفيد نه توله و آملهء مربى پانزده عدد و شربت سيب پنج توله قوام ساخته طباشير ابريشم مقرض گشنيز مقشر هر واحد يك توله آميخته بدارند شربتى دو مثقال .

سفوف از مجربات اطباى هند

[ صفت آن ]

گلو خشك برگ جامن خشك كرده قلعى كشته خاكستر مرجان صدف درياى سوده اصل السوس مقشر صمغ عربى كتيرا گل نيلوفر گاو زبان مرواريد ناسفته گل سرخ گشنيز خشك تخم خرفه صندل سفيد كافور گلنار فارسى گل ارمنى تخم خشخاش سفيد مغز چلغوزه موصلى سياه تخم سروالى همهء اجزا مساوى كوفته بيخته سفوف سازند و به ماء القرع يا به ماء الرائب شش ماشه بخورند و گياه شانه و ستگلو و قلعى كشته نيز مفيد است .

ايضا كه براى ذيابيطس بسيار نافع و مجرب است

[ صفت آن ]

موصلى و كهنى يك توله ستاور آملهء منقى مصطكى خارخسك ستگلو ستسلاجيت بنسلوچن پكهان بيدگل مندى هر واحد نيم توله خشت چاه كهنهء مدبر سه توله نبات سفيد همچند ادويه آميخته سفوف سازند خوراك يك مثقال با بدرقهء مناسب و طريق مدبر ساختن خشت چاه اين است كه خشت را گرفته اجزاى ارضى كه بر آن جمع ميشوند دور كرده جوكوب ساخته در آب اندازند تا ته نشين شود پس آب دور كرده ديگر آب بيندازند و همينسان پنج مرتبه به عمل آرند پس به كار برند و اگر هفت مرتبه سازند بهتر شود .

عرق مسيحا معمول در اين مرض

[ صفت آن ]

صندل سفيد گشنيز خشك عنب الثعلب اصل السوس هر يك پاؤ آثار
اكسير اعظم ( فارسى ) — صفحة 448 | محمد اعظم خان ( ناظم جهان )