شير گاو با شكر يا عسل يا با يكى از اين ادويهء مذكوره كه بدن را فربه كند و قوت باز آرد و طبيعت قوى گرداند تا جراحت را مندمل سازد .
و اگر بيمار سخت لاغر شده باشد و اعضاى اصلى گرم گشته شير زنان فرمايند خاصة كه از پستان خورد .
و چون شير هضم شود كشكاب سرطانى دهند و طعام مزورات به مغز بادام و پايچهء بره سازند .
[ محمود ]
محمود گويد كه چون ورم گرده منفجر گردد و ريم به طريق بول سايل شود بايد كه هر صبح شربت بنفشه و ترنجبين و يا شربت خشخاش و شيرهء به زور ثلاثه هر واحد ده درم بنوشند .
و يا بگيرند بزر كتان و نشاسته و گل ارمنى و كاكنج هر واحد سه درم كوفته بيخته سه درم با شربت خشخاش ده درم بدهند و غذا مزورهء ماش و شيرهء بادام شيرين و كدوى تر خورانند و يا شير خر سه اوقيه با شكر سفيد ده درم بدهند .
و اگر مدت خروج ريم طول كند و متمادى گردد اين سفوف دهند مغز تخم خيارين و خربزه و كدو هر واحد ده درم تخم خشخاش سفيد نشاسته صمغ عربى هر واحد دو درم حب كاكنج پنچ عدد كوفته بيخته شربتى سه درم به شربت خشخاش ده درم
يا اين قرص به جلاب شكر سفيد ده درم بخورند مغز تخم كدو و خربزه و خيارين هر واحد پنج درم تخم خطمى تخم خبازى تخم خرفه هر واحد سه درم مغز بادام مقشر هفت درم باديان سه درم كوفته بيخته به لعاب بهدانه قرص سازند كه اين براى كسى كه ريم بول كند نافع است .
[ خجندى ]
خجندى گويد كه در قروح كليه آب هندوانه به طباشير و تخم خرفه و يا مغز تخم خيارين و مغز تخم خربزه به شربت انار و گل ارمنى به شربت خشخاش دهند .
و اين قرص قروح گرده و بول المده را نافع است مغز تخم خيارين مغز تخم خربزه مغز تخم كدو هر يك چهار درم گل سرخ طباشير گل ارمنى صمغ عربى نشاسته هر يك سه درم شادنج مغسول دمالاخوين قاطريكى كه بعضى دمالاخوين را گويند عصارهء لحيةالتيس شهدانج حب المحلب خشخاش سفيد هر يك سه درم مغز بادام رب السوس مغز بهدانه هر يك دو درم تخم كرفس يك درم زعفر آن نيم درم كاكنج پانزده عدد ادويه را ساييده به لعاب بهدانه قرص سازند شربت دو درم به آب به زور .
و اگر قرحه پر چرك و ريم بسيار باشد به جاليات مثل جلاب بشويند و گاهى آب نيمگرم كه اندر آن پرسياوشان و تخم خبازى جوشانيده به شكر شيرين كرده باشند بنوشند .
و اگر قروح تازه باشد به چيزى كه منقى و ملحم باشد علاج كنند .
و اين دوا آن را نافع است مغز تخم خيارين تخم كاهو هر واحد يك جزو نشاسته كتيرا گل ارمنى اقاقيا عصارهء لحيةالتيس كندر هر يك نيم جزو اسارون تخم كرفس كمافيطوس كماذريوس هر يك ربع جزو شربتى دو درم به شير خر يا شير زنان .
و چون ارادهء اسهال كنند به حقنههاى مسهله نمايند .
و ايضا اگر خواهند در حقنههاى ايشان ادويهء ملحمه و جاليه و مغريه به رفق داخل كنند و اگر با قرحه درد شديد باشد با به زور ادويهء مخدره اضافه كنند .
و اين قرص كاكنج نافع درد گرده و قرحهء آن و قرحهء مثانه است مغز تخم خيار گل ارمنى صمغ عربى كندر دمالاخوين خشخاش سفيد مغز بادام رب السوس كتيرا نشاسته تخم كاكنج هر يك ده درم تخم كرفس دو درم افيون يك درم به شربت بنفشه قرص ساخته از دو درم تا سه درم بدهد .
و اين قرص نيز مسكن الم است تخم كاهو مغز تخم خيارين خشخاش هر يك پنج درم گل ارمنى صمغ عربى نشاسته كتيرا طراثيث رب السوس كندر دمالاخوين عصارهء لحيةالتيس هر يك سه درم تخم كرفس باديان افيون بزر البنج اسارون فلفل سفيد هر واحد يك درم به ميفختج قرص سازند .
[ جالينوس ]
جالينوس گفته بايد كه بر سرعت اخراج ريم از گرده حريص شوند چه اگر مزمن گردد دشوارتر شود و چون حكّه در مثانه هيجان كند در آن هنگام به ادويهء مدره و ماء العسل مبادرت كنند و إلا به نشود .
[ محمد زكريا ]
و محمد زكريا گويد كه هر گاه ارادهء اندمال قرحهء گرده كنند كحل و سفيداب استعمال نمايند و هر گاه در آن حرقت باشد لعابات به كار برند .
[ قرشى ]
قرشى گويد كه در قروح گرده و مثانه تنقيهء بدن به قى و استفراغ نمايند و امالهء ماده به سوى امعا به تليين طبع كنند و اصلاح اغذيه سازند و از هر چه مستحيل به خلط حاد گردد احتراز نمايند و اغذيهء تفه مثل ژستا و ملوخيا و اسفاناخ و ماش به روغن بادام لازم گيرند و گوشت كم خورند .
و اگر چاره نباشد به جو مقشر يا گندم بخورند و جميع حركات ردى است و خصوصا جماع و هر روز صبح ماء الشعير مبرز يا ساذج به شكر دهند و گاهى به سبب شدت وجع احتياج به تخدير افتد و اين به مثل قرص كاكنج كنند .
يا شربت آلو يا آلوبالو به شيرهء تخم خرفه و خشخاش و تخم خيار دهند و در مدرات مبالغه كنند تا آنكه نقا حاصل شود .
[ سعيد ]
سعيد گويد كه قروح گرده اولا محتاج به ادويهء منقى قرحه و جالى آن به غير حدت و لذع بود و بعد از آن استعمال ادويهء ملحمه كنند و ادويهء جاليه قروح به غير لذع شربت بنفشه به آب است و بنادق البزور به شربت خشخاش و به آب انار شيرين مع پرسياوشان و تخم خيارين و تخم خربزه به جلاب پس اگر قرحه پاك نگردد و قرص كاكنج به شير خر و شربت خشخاش دهند .
و اگر