آميخته با لعاب اسپغول و لعاب بهدانه و شيرهء تخم خيارين و شربت بزورى و ديگر مدرات خورند .
بالجمله اول به فصد و قى اخراج ماده كنند اگر غالب باشد بعد از آن به علاج قرحه كوشند به اقراص و ادويهء مدمله مثل قرص شب و قرص خشخاش و مثل دمالاخوين و گل ارمنى و كاغذ سوخته و كندر و غير آن مخلوط به ادويهء مغريه مذكوره و به مدرات بهر بدرقه و ايصال آنها به موضع قرحه .
و بدانند كه قى در اين علت نفع تمام دارد بخلاف مسهل كه هر چند قويتر باشد مضرتر باشد ليكن تليين خفيف مجوز است تا ماده را به سوى امعا مايل سازد .
و قرص كاكنج كه صاحب تحفه آن را جهت قروح كليه و مثانه و تقطير بول و بول الدم به غايت مجرب نوشته همان نسخهء عيسى صهاربخت است كه در قول سيد اسماعيل خواهد آمد ليكن در اين نسخه وزن افيون و تخم كرفس و بزر البنج سفيد و شهدانج هر كدام يك درم است باقى به دستور و نوشته كه با ميفختج سرشته قرصها سازند .
و نسخهء ديگر قرص كاكنج كه در قول خجندى مذكور گردد اگر اندر آن كنجد مقشر ده درم داخل كنند و وزن تخم كرفس يك درم نمايند و كاكنج ده عدد بگيرند و قرص ساخته با شربت بنفشه بخورند در التحام قروح گرده و مثانه و سوزش بول و تسكين درد به غايت مؤثر و مجرّب است .
خميرهء مرواريد مقوى دماغ و قلب و رافع خفقان و براى قروح گرده و مثانه بسيار مفيد و اخراج سنگ گرده و مثانه و ريگ آنها نمايد مرواريد ناسفته طباشير سفيد هر واحد دو توله حجر اليهود سنگ سر ماهى هر يك شش ماشه عنبر اشهب يك توله صمغ عربى سه ماشه گلاب و بيدمشك و قند سفيد و عسل صاف هر يك نيم آثار به طريق خميره سازند .
سوف صندل كه قروح كليه و مثانه و مجارى بول و ذيابيطس را نافع است صندل سفيد صندل زرد كه آن را ملاگير گويند صندل سرخ نبات سفيد گل سرخ هر يك چهار درم و نيم ريوند خطايى نشاسته رب السوس شاخ گوزن سوخته صمغ عربى هر يك دو درم و نيم مغز خيار دراز مغز خيار بادرنگ مغز چهار مغز هر يك يك مثقال و ثلث كتيرا مغز تخم كدو هر يك يك نيم درم كافور كهربا هر يك ربع درم كوفته بيخته در شيشه نگاه دارند و هر روز از دو درم تا چهار درم بخورند .
سفوف ماميران جهت قروح كليه و مثانه و جرب آنها مجرب حكيم على ماميران چينى ريوند چينى هر واحد يك مثقال صمغ عربى افيون هر واحد دو مثقال تخم خرفه پنج مثقال كنجد سفيد شش مثقال زرشك هفت مثقال طباشير گوگرد زرد مغز تخم خيارين هر واحد دو مثقال نبات سفيد بيست مثقال كوفته بيخته با مثلث ممزوج كرده به قدر دو درم بخورند و دو درم به آب سرد وقت شام .
و اگر بعد از اين دوا حرارت مزاج بهم رسد به شير تازه و آب هندوانه اصلاح كنند به غايت نافع است .
نقوع هليله براى قروح گرده از مجربات اهل هندو حكيم علوى خان مينويسد كه به كرّات آزمودهام پوست هليلهء زرد پوست هليلهء كابلى آملهء منقى پوست بليله گشنيز خشك باديان هر يك پنج درم برنگ كابلى مقشر دو درم و نيم مجموع را نيمكوفته در آب گرم خيسانيده شب در هوا دارند و صبح صاف كرده بنوشند و بايد كه پنج روز به اين مداومت كنند و اگر مرض قوى بود تا هفت روز .
سفوف هندى به جهت قروح كليه و مثانه و حرقت بول به غايت سودمند است گوكهر و سنگ جراحت بيجنبد مساوى كوفته بيخته شكر سفيد به وزن مجموع آميخته يك درم با بسى شير بز بدهند و راقم تالمكهانه تخم خرفه كتيرا صمغ پلاس در اين سفوف افزوده و نافعتر يافته و بنادق البزور و سفوف به زور و قرص لبوب نيز هر واحد نافع است .
اقوال حكما :
[ سويدى ]
سويدى مينويسد كه شرب عصارهء بارتنگ و كذا خوردن بقلهء او مسلوق مطيب به روغن بادام شيرين و كذا شرب بساط الراعى سوده بر زردهء بيضهء نيمبرشت پاشيده و كذا تعليق بهمنى در پارچهء صوف سرخ بسته بر صاحب قروح گرده هر واحد مجرب من است .
و بيخ خطمى و كذا تخم كاكنج شرباً و كذا بزر كتان و كذا شرب زردهء بيضهء ماكيان خام و كذا سفيده و زردهء آن هر دو آن قدر گرم كرده كه منعقد نشود و كذا شادنج مغسول شرباً و كذا قضم قريش اكلًا و كذا خبازى مسلوق به روغن گل و بادام و كذا تخم و گل آن و كذا تخم خربزهء زرد به شربت انجبار و كذا تخم خيار به شربت مذكور يا به شربت بارتنگ و كذا روغن گل با شير گوسفند تازه و كذا نشاستهء گندم با شير شتر پخته و كذا رب انجبار با پوست بيخ او سه درم متواتر زياده از يك ماه و كذا شرب آب عنب الثعلب و اكل بقلهء مسلوق آن مطيب به روغن گل هر واحد نافع قروح كليه است .
[ عيسى بن يحيى ]
عيسى بن يحيى گويد كه علاج قرحهء گرده و مثانه اولا به آشاميدن اشياى منقيه به غير لذع مثل تخم خيار و تخم خطمى به ماء العسل و آب باديان يا آب اذخر بايد كرد و قويتر از اين ماء العسل است كه در آن پرسياوشان جوشانيده زردى بيضه حل كرده باشند و يا زردهء بيضه كه در مطبوخ حلو حل كرده باشند و يا علك الانباط به آب حل كرده صاف نموده و يا فطراساليون به شراب خوشبو و قويتر از اين در تنقيه ايرسا سوده به ماء العسل خوردن است و يا فراسيون و يا زوفا به ماء العسل .
پس اگر قرحه سليم باشد اين ضماد استعمال