و يا پوست انار ترش تنها يا به گلنار و يا سعد و يا خرنوب نبطى و يا مازو كوفته و با سركه و يا بخور مريم سوده و يا سماق و يا برگ بلوط و يا رامك .
و شرب تخم حماض و لعق شاخ گوزن سوخته به عسل و كذا شاخ مذكور سوخته مع دو چند آن خرنوب شوك سوخته به عسل آميخته تا پانزده روز متواتر .
و حقنهء عصارهء سفرجل و يا سفرجل قطع كرده به آب پخته تا مهرا شود نيم رطل از آن صاف كرده و يا عصارهء سيب ترش .
و حمول خولان هندى به فتيله آلوده و يا ودع سوخته و خوردن گوشت و زر ورد هر واحد نافع بروز مقعد است و بايد كه تلطيف غذا و تقليل آن صاحب بروز مقعد لازم گيرد تا هر وقت محتاج تبرز نگردد .
و ايضا قرظ و پوست انار و زر ورد به اقماع آن و تخم خطمى و خرنوب شوك همه را در آب خوب بجوشانند تا مهرا گردد و صاف نموده نيمگرم اندر آن نشستن در تقويت مقعد مجرب سويدى است .
و كذا شرب آمله و كذا شرب و ضماد مقل ازرق و كذا جلوس در طبيخ خرنوب شامى و كذا شرب و حمول دمالاخوين و كذا بليلج و كذا ضماد و حمول روغن گل و گلنار و زر ورد و موم سفيد همه مقوى مقعد است .
ديگر گويند كه دود كبريت به مقعد رسانيدن در ساعت مقعد مستخرجه را به جاى خود ببرد .
ايضاً روغن گل بر مقعد بمالند و بالاى آن پوست انار صدف سوخته اقاقياى مغسول عصارهء لحيةالتيس شب يمانى سرمه هر يك دو درم ذرور سازند و بالايش قنب سائيده قرص سازند و به روغن گل بريان نموده بر برگ تنبول نهاده لنگوت محكم بر بندند و ليكن بايد كه اول در اين آبزن درآيند مرزنجوش بابونه اكليل الملك گلنار جفت بلوط مازو سنجد عدس مسلم نخود مورد برگ انار و چنبيلى هر يك سه توله و بعد دو ساعت به روغن قسط و آجر چرب سازند .
ضماد كه حكيم علوى خان در عشرهء كامله از مجربات خود نوشته و تخلف نميكند استخوان قحف انسان در آب مكوه و بارتنگ سوده به زردهء بيضهء مرغ و سنگپشت و روغن گل آميخته ضماد كنند و بالاى آن برگ بنگ سه توله و چاى خطائى هفت ماشه قرص ساخته به روغن گل بريان كرده نيمگرم بر بندند و بعد از يك پاس تجديد نمايند در يك روز نفع بين مىكند .
ديگر هر نوبت مقعد خارج شده را بر بخور خرنوب و پوست بيخ كبر داشتن از مجربات صاحب خلاصة التجارب است و كذا ذرور شاخ گاو كوهى سوخته .
ديگر عدس مقشر گل سرخ پوست انار گلنار جفت بلوط نيمكوفته فوفل نيمكوفته جوز السرو هر يك دو دام پوست مغيلان پاؤ آثار برگ نورستهء انار نيم آثار در آب به قدر يك من خوب جوش داده در ظرف وسيع اندازند .
و چون نيمگرم بماند بنشينند تا وقتى كه سرد شود بعد آن بيرون آيند و آب آن را نگاه دارند و وقت حاجت گرم نموده استنجا بدان كرده باشند كه براى خروج مقعد كثير النفع است .
كبوس كه اورام مقعد و بواسير و استرخا را نيز مفيد كزمازج مازو اقاقيا سفيدهء ارزيز همه مساوى سوده اول به مقعد را به شراب قابض بشويند و بعد از آن اجزاى مذكوره ذرور نمايند .
مرهم كه برآمدن مقعد و وجع آن را مفيد است عنب الثعلب عدس مقشر هر يك سه مثقال گل سرخ دو مثقال كوفته بيخته به آب گشنيز تازه پخته زردهء تخم مرغ و روغن گل داخل كرده مرهم سازند .
و اگر جراحت در آن بهم رسد گل ارمنى دمالاخوين مرداسنگ زر ورد سماق مر كهربا مثل غبار سوده بر مقعد بپاشند و اندك بر پارچهء نرم كهنه چند ته نموده پاشيده بدان مقعد را بردارند تا به اندرون رود و تا التيام زخم هر وقت كه برآيد به كار برند و بعد از آن به روغن تخم شفتالو چرب كردن لازم گيرند .
سفوف فلفلمويه كه براى خروج مقعد و ورم آن نافع فلفلمويه دوازده درم فلفل سياه چهار درم گشنيز نمك سنگ نمك سياه هر يك دو درم زنجبيل آمله هر واحد يك درم كوفته بيخته به قدر دو درم بدهند .
و اگر آب مطبوخ آمله با مساوى روغن كنجد آميخته بپزند تا روغن بماند و طلا نمايند براى خروج مقعد مجرب نوشته و نيز براى سرعت رفتار اطفال و تقويت اعضا و رفع اعيا و رويانيدن موى و تسويد و تقويت آن مفيد است .
ذكر ادويهء هنديه نافع مرض مذكور ( خروج مقعد ) :
راسنا كوفته بيخته با شير يا آب آميخته بر مقعد مستخرجه نهند و به عصابه بر بندند .
و اگر درد به شدت باشد برگ بهنگ نيز كوفته بيخته آميزند و خصبهء كودكان كه كلان شود نيز از استعمال اين دوا بر حالت خود باز گردد .
ديگر مريض بول خود را در ظرفى بگيرد چون از براز كردن فراغت يابد آبدست از آن بول كند سه چهار كف كافى است بعده به آب پاك استنجا نمايد در دو سه روز نافع گردد .
ديگر پوست كهنه غربال يا پاپوش را بسوزند و اندك بر مقعد افشانند مقعد اندرون گردد و باز نه برآيد .
و اگر اول مقعد را به زردهء تخم مرغ چرب نموده خاكستر مذكور بر آن پاشند و مقعد را از كفش پا اندرون كنند مجرب است .
ديگر استخوان قحف آدمى به آب برگ دهتوره سائيده تا ده روز هر روز دو سه بار طلا كنند براى بروز مقعد كه در بواسير بهم رسد و به هيچ وجه علاج نپذيرد نفع بخشد .
و اگر بقيه از مرض بماند چاى خطائى در آب سائيده لكدى ساخته ببندند مجرب است .
ديگر تخم گل مهندى باريك سائيده افشانند و لنگوته بربندند نافع بود .
ديگر اول مقعد را به روغن چرب كرده سپستان سوخته سائيده ذرور نمايند .
ديگر پهلى به بول و برگ به بول