تخطي إلى المحتوى الرئيسي

اكسير اعظم ( فارسى ) — صفحة 395

مساهمون:

ص٣٩٥
سهاگهء بريان مقل زرد زنجبيل خردل بزر البنج هر دو بريان هر يك هفت ماشه تربد سفيد برگ سنا هليلهء سياه هر يك سه توله ريوند خطائى دو توله برگ سرو برگ گز برگ سنبهالو همه در سايه خشك ساخته سداب جوزبواى سوخته هر يك چهار و نيم ماشه حلتيت نه ماشه نمك نفطى و طبرزد هر واحد دو نيم درم پوست بيخ آگ نو بيخ سهجنهء نو هر دو ده توله شربتى از يك ماشه تا سه ماشه . شياف در امر بواسير ريحى كه با وجع مفاصل بود نافع است سورنجان نيم مثقال كوفته بيخته به روغن دنبه يا گاو سرشته در پنبه گرفته متواتر در مقعد نهند دو روز و شب و احتياج به روز سوم نمىافتد و اگر مثل مقل و برگ قنب و مغز خستهء شفتالو و آب گندنا اضافه كنند بسيار نافع شود . طلا جهت درد اعضا كه از باد بواسير بهم رسد زنجبيل يك مثقال فلفل دو مثقال قاقله نوشادر هر يك سه مثقال حلبه پنج مثقال سورنجان يازده مثقال با موم پنج مثقال و روغن گردكان بست مثقال آميخته طلا كنند . معجون مقل كه در بواسير ريحى معمول است پوست هليلهء كابلى بليله آمله دانهء هيل باديان هر يك دو درم نانخواه ساذج هندى مشك زنجبيل صعتر وج دارفلفل هر واحد يك درم مقل شانزده درم اول مقل را در روغن زرد گرم صاف نمايند پس ادويه كوفته بيخته به دو چند عسل بسرشند خوراك دو مثقال . و معجون به زور معروف به عطائى و اطريفل كبير معجون كاسر رياح و معجون بادمهرج و به قول گيلانى نافع است از آن غافل نباشند .

بيان بعض تراكيب مفيد باد بواسير از مطب اساتذهء كرام :

زرنباد يك مثقال سوده به هليلهء مربى يك عدد سرشته بخورند بالايش شيرهء خيارين شش ماشه در عرق مكوه عرق شاهتره هر يك چهار توله عرق كيوره سه توله برآورده شربت بزورى دو توله داخل كرده تودرى سفيد چار ماشه پاشيده بنوشند . و گاهى مصطكى و گاهى عود و گاهى مقل و گاهى گندنا هر كدام يك ماشه سوده همراه دوا داده مىشود . ديگر اطريفل صغير خورانيده شيرهء باديان گلقند بدهند باز شيرهء كاسنى شش ماشه و زرنباد نيم ماشه سوده مقل يك ماشه سوده افزايند . ديگر مقل يك ماشه سوده به اطريفل صغير يك توله سرشته بخورند بعد آن شيرهء باديان شيرهء خارخسك نبات و يا باديان پودينه هر يك چهار ماشه گل بنفشه نه ماشه جوشانيده صاف نموده گلقند دو توله افزوده بنوشند . ديگر مصطكى مقل يك يك ماشه سوده باطريفل گشنيزى يك توله سرشته تناول نمايند بالايش مويز منقى ده دانه گاو زبان چهار ماشه جوشانيده نبات يك توله داخل كرده تودرى سفيد چهار ماشه پاشيده بنوشند . ديگر هليله مربى يك عدد بخورند بعده لعاب ريشه خطمى شيرهء باديان هر يك شش ماشه در عرق گاو زبان ده توله برآورده شربت بنفشه اسپغول تخم ريحان پاشيده بنوشند . ديگر كه با درد تهيگاه به طرف جگر و قبض دائم باشد باديان عنب الثعلب اصل السوس پرسياوشان مويز منقى شاهتره گل بنفشه جوشانيده گلقند داخل كرده بدهند بعد نضج مغز خيارشنبر روغن گاو افزود مسهل دهند و در مسهل دوم سناى مكى يك توله هليلجات هر يك شش ماشه باديان گل سرخ هر واحد چهار ماشه افزوده و حب ايارج شش ماشه چهارگهرى شب باقى مانده نيز دهند بعد دو مسهل اگر چيك و درد در سينه و گاهى در پشت بود مصطكى يك ماشه سوده به اطريفل صغير يك توله سرشته بخورند بالايش عرق باديان هفت توله نبات دو توله تودرى چهار ماشه پاشيده بنوشند باز اگر اندكى درد باقى بود تربد سفيد چهار ماشه زنجبيل يك ماشه در مسهل سوم افزايند . ديگر كه با درد شانه بود فصد باسليق كنند و اطريفل دهند باز اطريفل گشنيزى يك توله خورده مويز منقى ده دانه الايچى خرد كوفته سه ماشه جوشانيده نبات داخل كرده بنوشند براى تقويت معده و اعصاب باز پرسياوشان پنج ماشه باديان چهار ماشه گلقند دو توله عوض الايچى و نبات كنند غذا پلاو . ديگر كه با درد كمر و شكم لازم باشد اطريفل صغير خورانيده مويز منقى ده دانه به عرق شاهتره ده توله گلاب چار توله جوشانيده نبات دو توله داخل كرده دهند . باز گلقند عوض نبات كنند بعده مصطكى سورنجان يك يك ماشه سوده به اطريفل صغير يك توله سرشته خورده بالايش عرق باديان بنوشند . بعده فلاسفه شش ماشه بخورند بعده مصطكى مقل تخم گندنا هر يك نيم ماشه سوده به اطريفل صغير سرشته تناول نمايند و گل خطمى سه ماشه مويز منقى ده دانه تخم مرو چهار ماشه خيارين كوفته شش ماشه جوشانيده نبات دو توله داخل كرده بنوشند . باز خارخسك بجاى خيارين و گلقند بجاى اطريفل بعده مقل سوده به اطريفل سرشته مويز منقى دو توله باديان چهار ماشه تخم كاسنى شش ماشه به عرق باديان ده توله جوشانيده نبات دو توله باز اگر شكايت درد زانو كند سورنجان يك ماشه سوده افزايند . ديگر كه با گولهء شكم و نفخ و درد باشد باديان چار ماشه مويز منقى ده دانه پرسياوشان چار ماشه جوشانيده گلقند دو توله . باز بسفايج چار ماشه گل خطمى سه ماشه افزايند غذا شله باز مقل ازرق يك ماشه سوده به اطريفل صغير توله سرشته خورده بالايش عنب الثعلب پرسياوشان گل سرخ هر يك چار ماشه گل خطمى سه ماشه انجير زرد سه دانه جوشانيده نبات دو توله داخل كرده بنوشند باز بسفايج شش ماشه افزايند . ديگر كه با درد كمر و قبض باشد اطريفل صغير خورده شيرهء خيارين شش ماشه شيرهء باديان چار ماشه نبات دو توله بنوشند . و اگر با درد تمام شكم باشد مقل سوده يك ماشه به اطريفل صغير سرشته بخورند بالايش باديان مويز منقى جوشانيده