باسور خشك شده دفع شود از مجربات مكررهء مولوى عبد الله صاحب تلميذ حكيم علوى خان است .
ديگر شاخ گاوميش سوخته دود بگيرند و بخور سلخ الحيه مجفف و مسقط است .
ديگر سلخ الحيه چرك گوش فيل يا پوست فيل سوهان كرده مقل زرد پوست بيخ كبر پوست تخم مرغ پوست انار كلاه بادنجان فرفيون شاخ گوزن شاخ كرگدن شاخ گاو كه از كلهء پوسيده گرفته باشند بنگ دانه و از خراطين خشك موى سر آدمى خارخسك پنبه دانه همه برابر مجموع را جوكوب كرده به قدر نيم دام بر آتش پشكل شتر گذاشته دود آن بگيرند و از هوا محافظت كنند و پيش از تبخير اگر دانهها ظاهر باشند بيست و يك زلو بگذارند تا از راه نيش ماده مترشح شود و الا حاجت نيست در تسكين وجع و پژمرده كردن باسور مجرب است .
بخور ديگر جهت اسقاط دانههاى بواسير مجرب گوگرد بلادر بيخ سوسن برگ مورد مساوى مكرر به استعمال آرند و يا با روغن زيتون سرشته حبها ساخته دخنه نمايند و در نسخه ديگر زرنيخ و بيخ خرزهره زياده است .
ايضا برگ مورد و جوز السرو و كلاه بادنجان و پوست بيخ كبر و مرو و شحم حنظل و سلخ الحيه و مقل و پياز مفرد و مجموع بر اخگر پشك شتر انداخته بر طرف سوراخ دار نشسته دود آن بگيرند كه به طول مدت باسور را خشك و ساقط مىكند .
ديگر پوست انار و كندر و جفت بلوط و جوز السرو مساوى كوفته در آب انگور بجوشانند و در هاون ماليده صبح و شام بر بواسير طلا كنند و از مقل زرد و كندر و راتينج و حرمل و بيخ كبر مساوى تبخير كنند كه بواسير را خشك كند .
و گويند كه اگر خاكستر عقرب بر بواسير طلا نمايند و شير و برنج بخورند در سه روز ساقط شوند و تبخير به پوست فيل و پوست خرس و پوست گربه ساقط كنند باسور است .
طلا كه بواسير را تباه كند و از بيخ برافكند بگيرند بورهء بوته كه قسمى از به ورق است سه درم زرنيخ دو درم سم الفار يك نيم درم زنگار يك درم نرم سوده اندك پيه مرغ را بگذارند و قدرى از آن آميخته طلا كنند اگر علت ضعيف باشد سه روز نهند و هر روز دو بار و اگر قوى باشد پنج روز هر دو وقت بنهند تا باسور سياه شود پس مرهم از پياز سرخ و روغن گاو هر روز بر مسها بنهند تا بيفتد و در اين مدت بدان جايگاه آب نرسانند تا وقتى كه به نشود .
و چون مسها بيفتد مرهم از انزروت و دمالاخوين و سفيدهء بيضهء مرغ مرتب كرده به كار برند تا گوشت برويد .
ديگر حكيم على گفته بهتر آن است كه بر استعمال ادويهء حاده جسارت نكنند كه آن مريض را به سبب شدت درد اكثر هلاك مىكنند .
و اين دوا براى اسقاط دانهء بواسير از مجربات من است بگيرند سم الفار و بسايند و در شير خر جوش دهند و بعد از جوش سه روز در همان شير دارند و در وقت ساييدن و جوش كردن از غبار و بخار آن ملاحظه كنند و بعد از سه روز بيرون آرند و محجمه بر مقعد نهند تا مسهء بواسير بيرون آيند اگر غائر باشند .
پس مقدار نيم عدس يا نخود بر مسهء بواسير يك مرتبه در روز و يك مرتبه در شب گذارند و بمالند و احتياط كنند كه بجاى ديگر نرسد مسها را جذب مىكند و خارج مىنمايد و در دو هفته يا سه هفته دراز مىشود و باريك مىكند و به ملايمت در يك ماه ساقط مىكند به غير اذيت .
و در اين اثنا تقويت مزاج قلب مىكرده باشند و غذا اندك و لطيف دهند اگر يكى را بعد ديگرى ساقط كنند اولى بود .
روغن جهت ساقط كردن دانههاى بواسير مجرب و بى غائله است گوگرد زرنيخ هر دو برابر ساييده بر آتش نرم به روغن كنجد تسقيه دهند به حدى كه خوب جذب كند پس به قرعانبيق تقطير نمايند و روغن عقرب كه چند كژدم زنده را در شيشهء كه در آن روغن كنجد باشد انداخته چهل روز در آفتاب بگذارند مسقط بواسير بى درنگ است .
مرهم براى دفع ثؤلؤل بواسير نافع روغن گل روغن كتان آب عنب الثعلب هر سه را در كهرل انداخته با دستهء سرب يك پاس بسايند هرگاه آب خشك شود يك عدد بيضهء مرغ نيمبرشت و يك ماشهه كات سفيد و دو ماشه دمالاخوين و يك ماشه گل ارمنى و چهار سرخ موى سوختهء خرگوش و به قدر دانه گندم نمك سرب باريك ساييده داخل كرده چهار پاس كهرل نمايند كه مثل مرهم شود بر مسها بمالند .
و به قول اطباى هند تبخير كچله و تخم بكاين دانه بواسير را خشك مىكند و اگر برگ هلهل كوفته بر مقعد از لنگ بندند مسه پژمرده شده بيفتد .
ايضا برگ انبهء كهنه در سايه خشك ساخته در چلم قليان بجاى تنباكو گذاشته بكشند تا يازده روز هر روز يازده نوبت و آتش نيز از چوب انبه نهند در تجفيف باسور اثرى عجيب دارد و بخور ترئى تلخ صحرائى خشك نموده نيز مفيد .
ديگر پوست گهونس در ظرفى بسوزند و از زير گلو چادرى آگنده كه مانع برآمدن دود به جانب سر باشد بپوشند و دود آن به باسور رسانند در تحليل باسور مجرب نوشته .
ديگر شورهء باروت به آب نرم كرده بر باسور ضماد كنند و ساعتى مقعد را بر آتش ملايم بدارند و چند روز بر اين مداومت نمايند دانههاى بواسير مضمحل شده بيفتد .
ديگر ترب را كاويده سهاگه پر كرده گل حكمت نمايند و در آتش پخته گل را دور كرده صبح و شام بخورند تا بست و يك صد و غذا كهچرى تناول كنند .
ديگر چهالكره كه به غايت تلخ مىباشد بگيرند و كوفته بيخته هر صبح دو سه ماشه به آب يا به شهد بدهند در سه هفته بواسير خونى بالكل دور شود مجرب است پرهيز از ترشى و بادى .
ديگر بيخ درخت كريل را در سايه خشك كرده نيمكوفته در سه سير آب بجوشانند تا نيم سير آب بماند صاف كرده پاؤ آثار از اين آب صبح و باقى شام بنوشند و تا هفت روز
اكسير اعظم ( فارسى ) — صفحة 376
مساهمون: محمد اعظم خان ( ناظم جهان )
ص٣٧٦