تخطي إلى المحتوى الرئيسي

اكسير اعظم ( فارسى ) — صفحة 352

مساهمون:

ص٣٥٢
به طول پنج ذراع برآمده .

دوائى كه براى ديدان طوال نافع بود

[ صفت آن ]

برنگ كابلى مقشر پوست هليله زرد آمله هر يك پنج مثقال تربد سفيد سه مثقال فانيذ برابر ادويه آميخته شش ماشه به آب گرم بخورند . و در نسخه ديگر وزن هر سه ادويهء اول هر يك پنج درم و نيم و تربد سيزده درم است . و در نسخه ديگر نمك هندى عوض آمله است و وزن هر يك دو مثقال و تربد به روغن بادام چرب كرده پنج مثقال و فاينذ به دستور و نوشته كه به آب حب بسته دو مثقال به آب گرم بدهند .

ديگر

[ صفت آن ]

برنگ كابلى مقشر سرخس تربد قنبيل هر يك پنج درم ترمس قسط تلخ هر يك هفت درم شيح ده درم نمك هندى يك درم كوفته بيخته سه درم نهار بخورند قتل و اخراج ديدان كند .

ديگر

[ صفت آن ]

برنگ كابلى مقشر هفت درم تربد دو درم مويز سياه پنج درم با هم آميخته به قدر حاجت بخورند حب القرع و رطوبت لزجهء فاسده را از امعا بيرون آرد .

دوائى كه اخراج كيسهء حب القرع و استيصال ماده آن نمايد

[ صفت آن ]

برنگ كابلى مقشر تربد قنبيل كبسون و آن برگى است كه از حبش مىآورند لسان العصافير تلخ تخم پلاس مساوى و يا از هر يك به قدر ضرورت گرفته كوبيده و در گلقند يا اطريفل صغير سرشته و يا بر شير تازه پاشيده بخورند .

ديگر

[ صفت آن ]

درمنه ترمس پوست بيخ انار كوفته با شير گاو استعمال نمايند .

ديگر

[ صفت آن ]

حب النيل نمك هندى هر يك نيم درم قنبيل يك درم تربد سفيد دو درم برنگ كابلى مقشر سه درم كوفته بيخته به مويز منقى سرشته تناول نمايند .

ديگر گويند كه اين دوا جهت دفع كرمها به غايت مجرب است

[ صفت آن ]

كندش مويزج ترمس هر واحد يك مثقال نمك هندى افسنتين هر يك دو درم كوفته بيخته به قند سياه و زهره گاو سرشته سحق كنند و يك مثقال تا دو درم استعمال نمايند .

ديگر

[ صفت آن ]

سرخس دارچينى قنبيل دارفلفل زنجبيل فلفل سعد كوفى برنگ كابلى تربد سفيد هر واحد يك مثقال كوفته بيخته به گلقند سرشته به قدر يك توله بخورند كه در قتل خراطين و حب القرع مجرب حكيم كمال الدين است .

ديگر

[ صفت آن ]

برنگ كابلى مقشر دو درم درمنهء تركى يك درم خرماى دانه بيرون كرده دو عدد مغز گردكان سه درم كوفته با هم سرشته وقت خواب بخورند كه مجرب نوشته .

معجون تأليف حكيم على كه جهت حب القرع مجرب است

[ صفت آن ]

صبر سقوطرى ايارج فيقرا ايارج جالينوس هر يك پنج توله دواء التربد قنبيل هر يك پاؤ سير اكبرى برنگ كابلى نيم سير اكبرى عسل سفيد سه چند ادويه و حب ديدان و سفوف برنگى و معجون سرخس نيز در اين باب نافع است .

ذكر ادويهء مفرده و مركبهء هنديه كه در قتل و اخراج ديدان به كار آيد

مغز كرنجوه و نمك به آب بخورند . ديگر اجواين خراسانى به آب شسته ساييده يك درم با شربت قند بخورند كه در دفع كرم شكم بى عديل است . ديگر بابرنگ را كوفته پوست او دور نموده بسايند و با شكر سفيد و روغن گاو بخورانند . ديگر پلاس پاپره سه عدد سائيده در يك توله قند سياه آميخته حب به قدر كنار دشتى ساخته صبح و شام يك حب بخورند . ديگر آب برگ آرد به اندك نمك بنوشند . ديگر آنوله خشك شب تر كرده صبح آب آن بنوشند . ديگر بورهء كه بر سر سينكهاى جاروب مىباشد شب تر كرده صبح ماليده آب آن بنوشند . حب مغز تخم كرنجوه يك توله پلاس پاپُره كميله هر يك شش ماشه اجواين خراسانى سه ماشه ساييده با قند سياه به قدر كنار حبها ساخته يك حب بخورند . و در نسخه ديگر زيره سياه و در بعضى ناخواه عوض اجواين خراسانى است دوا شحم حنظل درمنه تربد ترمس قسط تلخ بابرنگ مقشر پلاس پاپُره كالى زيرى نمك هندى از هر يك نيم درم كوفته بيخته با قند سياه و يا خرماى پوسيده سرشته بخورند . ديگر موره اجمود كچور موتهه هر يك دو درم به آب بسايند و سنگتاب نموده بخورند نافع بود . ديگر نركچور سه ماشه باديان شش ماشه در آب شيرهء برآورده تا سه روز بدهند كه اخراج كرم نمايد . ديگر كريلهء سفيد باره ماسى اگر دشتى باشد قوى از بستانى است يك عدد و اگر كلان‌تر باشد سوم حصهء آن در آب شيره برآورده نمك سنگ يك ماشه افزوده بنوشند كه براى اخراج كرم عجيب النفع است . ديگر روغن ترپن مائن يك درم به روغن بيدانجير دو نيم توله آميخته بنوشند كرم را بكشد و برآرد و طفل را كمتر از وزن مذكور بدهند . ديگر پوست بيخ انار ترش يك توله سبوس نخود يك توله بابرنگ نيم‌كوفته سه ماشه قند سياه كهنه يك توله شب در يك پياله آب تر كرده به شبنم گذارند و صبح صاف كرده بنوشند كه در سه چهار روز همه كرم برآيد . ديگر يك دو روز شير آشاميده از گلقند سناء مكى هر يك دو نيم توله پوست هليله زرد هليله زنگى هر واحد يك توله سونهه مويز منقى هر واحد شش ماشه به عسل حب ساخته يك توله بخورند نافع بود . ديگر اجمود برنگ كابلى نمك سنگ جواكهار پوست هليله زرد دارفلفل زنجبيل همه مساوى الگوزهء بريان نصف يك جزو كوفته بيخته نهار دو درم بخورند قاتل كرم و هاضم طعام است . ديگر برنگ كابلى نمك سنگ كميله پوست هليله زرد مساوى كوفته بيخته نيم دام با دوغ گاو بخورند غذا كچرى . ديگر پوست درخت انار ترش پوست بيخ توت هر واحد دو توله نيم‌كوفته در آب خوب جوش داده صاف كرده بنوشند نافع بود . ديگر پوست بيخ بكاين دو توله در هشت سكوره آب بجوشانند هر گاه يك سكوره بماند با قدرى قند سياه شب نوشيده بخسپند و صبح باز به ستور بنوشند و تا سه روز