تخطي إلى المحتوى الرئيسي

اكسير اعظم ( فارسى ) — صفحة 283

مساهمون:

ص٢٨٣
زيرهء سفيد داخل كرده صبح و به جهت شام ريشهء خطمى تخم مرو جوشانيده صاف كرده چهار تخم روغن بادام داخل نموده بدهند . ديگر حرف سفيد اسپغول ابهل هر واحد بريان هر يك دو درم و نيم افيون سه درم و يك دانگ سواى اسپغول ساييده تا يك ماشه بدهند كه مجرب است . و اگر قبض منظور نباشد سواى افيون هر يك دو ماشه بگيرند و نانخواه عوض اسپغول كنند و ساييده بخورند . ديگر هليلهء سياه زنجبيل باديان مساوى به روغن نيمه بريان كرده و نيمه خام داشته كوفته بيخته به قدر حاجت بدهند كه در اين باب مجرب است و گاهى همه را بريان كرده شكر برابر آميخته به عمل آمده و نافع يافته و اگر قبض مطلوب باشد كوكنار بريان عوض هليله كنند . ديگر كه با شدت سرفه و سقوط اشتها باشد برشعثا يك سرخ همراه شيرهء دانهء هيل و عرقيات برآورده رب به بارتنگ داخل كرده بدهند و نزله بند نهند . و اگر از شدت پيچش خروج مقعد عارض شود پوست انار كزمازج در آب جوش داده از آب آن آبدست نمايند و ثفل آن ساييده و بر مقعد ضماد كنند . و اگر خون بسيار آيد لعاب ريشهء خطمى اضافه كنند و يا چهارتخم در عرقيات جوش داده روغن بادام داخل كرده بنوشند . ديگر كه بعد مسهل بلغم به دستور برآيد ريشهء خطمى مويز منقى تخم مرو بيخ كاسنى بيخ باديان جوشانيده صاف نموده شيرهء تخم كاسنى شش ماشه چهارتخم نه ماشه روغن گل دو ماشه داخل كرده بنوشند . باز باديان عنب الثعلب هر يك چهار ماشه كرويا الايچى خرد هر يك سه ماشه پودينهء خشك پوست ترنج هر يك دو ماشه جوشانيده گلقند دو توله داخل كرده دهند در اين نسخه پوست ترنج و غيره براى تقويت معده است . و اگر از اين قبض شود و اسهال موقوف گردد و نفخ شكم ظهور نمايد براى لينت مغريات داخل كنند يعنى تخم كنوچه در جوشانده افزايند و تخم ريحان پاشيده بدهند و به جاى گلقند شربت بنفشه كنند و در حالت سده حابسات قوى مثل پودينه و غيره نمىدهند . پس اگر حال به دستور باشد و تهبج ظاهر گردد قرص گل صغير چهار ماشه كوفته به كلكلانج بزورى شش ماشه سرشته بخورانند بالايش تخم خيارين كوفته عنب الثعلب هر يك شش ماشه جوشانيده نبات يك توله داخل كرده دهند . باز شربت دينار براى تفتيح سده‌ها افزايند و قرص گل صغير براى نفخ معده و طحال و كبد و اورام اينها معمول است و كلكلانج بزورى در اورام طحال و معده و جگر و بواسير و درد اينها و استسقا و امراض باردهء رحم و تبهاى معمول ديگر كه با وجع مفاصل و رياح بواسير باشد عود مصطكى بوزيدان سوده به گلقند سرشته تناول نمايند و تخم مرو دانهء هيل به عرق عنب الثعلب و عرق باديان جوشانيده شربت بزورى معتدل داخل كرده بدهند و گاهى به رعايت بواسير بسفايج باديان خطائى نيز در نسخه داخل مىكنند . سفوف به زور جهت زحير مجرب اسپغول تخم كنوچه تخم ريحان هر سه بريان كرده درست دارند تخم تره‌تيزك تخم كتان هر دو بريان نموده نيم‌كوفته گل ارمنى صمغ عربى بريان نشاسته بريان گلنار كهربا همه را كوفته بيخته برابر گرفته با به زور مذكور آميزند خوراك از يك مثقال تا دو درم . سفوف هليله شكم قبض كند و درد معده را نافع و زحير را بعد از تنقيه سودمند هليلهء سياه در روغن زيتون برشته صمغ عربى بريان زيره سياه مدبر بريان انيسون بريان هر واحد يك جزو اسپغول بريان حب الرشاد هر يك دو جزو چهار دارو اول را كوفته بيخته اسپغول و حب الرشاد درست آميخته هر روز چهار درم بخورند . سفوف مقلياثا كه نافع زحير است بگيرند حرف و تخم ريحان و اسپغول و هر سه بريان نوده درست داشته هر يك دو درم صمغ عربى نشاسته تخم خطمى هر واحد يك درم كوفته بيخته آميزند و شربت از سه درم تا چهار درم . جوارش مقلياثا نافع زحير و مغص و بواسير زيرهء سياه بريان هليلهء سياه به روغن گاو بريان هر يك نيم جزو حرف ناكوفته بريان يك جزو مصطكى ثلث جزو به دستور با نبات مقوم بسرشند و شربت دو درم . و اگر مصطكى نباشد كندر داخل كنند .

ذكر ادويهء هنديه كه زحير بلغمى را نافع است :

بليلهء سياه به روغن چرب كرده در آوند آهنى بريان نموده يك توله زنجبيل بىريشه بريان پنج ماشه باديان بريان پنج ماشه گشنيز خشك بريان سه ماشه مورپهلى سه ماشه نبات دو توله ساييده شش ماشه يا زياده همراه لعاب ريشهء خطمى يا شيرهء بارتنگ يا جز آن مناسب حال بدهند كه در پيچش با خون و بلغم و درد و نفخ مجرب و بى عديل است . ديگر آمله سونف هر كدام يك دام به آب ساييده صاف نموده به قدر جوار افيون حل كرده بنوشند كه در ازالهء پيچش قوى مجرب نوشته دوائى كه براى پيچش و سنگرهنى مزمن مجرب است اندرجو تلخ موچرس گل دهاوه سونتهه هر يك شش ماشه برگ بنگ بريان كرده به قدر دو و نيم ماشه هر صباح به آب بدهند تا هفت روز غذا وال تور و خشكه يا ديگر مناسب حال در دو روز نفع ظاهر شود و در هفته صحت تام رو نمايد و اسهال دموى و بلغمى و صفراوى را هم مفيد نوشته . و اگر مريض ضعيف يا طفل باشد دوا كمتر دهند و اين دوا سكر مىآرد جاى خوف نيست . ديگر هليلهء سياه اجواين زيرهء سفيد هر يك بيست درم جدا جدا بريان كرده كوفته بيخته هر روز پنج درم با ماست چكيده بخورند جهت پيچش و اسهال كه به هيچ دوا نرفته باشد مجرب نوشته . ديگر زنجبيل باديان مغز بيل هر يك هفت ماشه نبات ده ماشه كوفته بيخته روز اول هفت ماشه و روز دوم ده ماشه و روز سوم چهارده ماشه به آب بدهند براى زحير مجرب است . سفوف كه زحير را نافع است مرورپهلى هفت ماشه مائين خرد مازو خرماى بريان زنجبيل باديان