در فصل موافق قطع شير نمايند .
و اگر با وجود آن زائل نشود تخم خشخاش سفيد تا يك درم بدهند و غذا و دواى قابض بخورانند و به ادويهء قليل القبض علاج كنند .
و اگر به سبب سدهء جگر و ماساريقا بود در غير وقت نبات اسنان و قطع شير واقع شود تدبيرش تفتيح سده و تقويت جگر و معده است و اجتناب از ادويه و اغذيهء قابضهء يابسه و گاه گاهى هليلهء مربى با عرق باديان و يا نوشدارو دادن در اين نوع سودمند است و حضض قدرى ساييده دادن و يا با مغز بندق هندى مساوى حب بسته خورانيدن براى اسهال سبز اطفال مفيد بود .
و اگر از ضعف معده باشد هر چه در ضعف معده مذكور شد حسب حال استعمال نمايند و برگ پودينه و دانه هيل ساييده بنوشانند و يا طباشير دانه هيل و نبات سفيد سفوف كرده در شير مادر بدهند و زيره گل سرخ يا حب آلاس يا مازو يا پوست انار در آب ساييده بر معده ضماد كنند .
و اين سفوف در اسهال كه از ضعف معده بود نيز مجرب است باديان هليلهء سياه هر يك دو ماشه زنجبيل يك ماشه در روغن گاو برشته كوفته بيخته نبات سفيد پنج ماشه آميخته يك ماشه صبح و شام بدهند و گاهى زيره سفيد عوض زنجبيل و گاهى طباشير و گاهى بيلگرى افزوده مىشود .
و اگر دو دانگ طباشير و يك دانگ سك بدهند خلفهء صفراوى اطفال را نافع بود .
ذكر ادويهء يونانى مفيد اسهال صبيانى :
شيرهء تخم خرفه يا بارتنگ در آب برآورده زهرمهره سوده آميخته دادن مفيد اسهال با حرارت و خون است و خورانيدن سفوف تخم ريحان و بارتنگ به روغن بادام چرب كرده بريان نموده هم نافع است و خورانيدن پنير تازه بينمك بريان كرده و گل ارمنى و صمغ عربى بريان با زردهء بيضهء نيمبرشت نافع بود و در اسهال كه با تب و سرفه باشد شربت حب آلاس صبح و شام چند انگشت ليسانيدن سخت سودمند است .
ايضا حب كافورى براى اسهال سبز اطفال كه با تب حاد باشد به تجريه رسيده افيون كات سفيد طباشير مغز تخم پزوبه هر يك ماشه كافور چينه چهار سرخ در آب باريك سائيده حب به قدر دانه مونگ بندند و صبح و شام يك يك حب به طفل بدهند .
. ايضا حب افيون تأليف حكيم علوى خان براى اسهال سبز و زرد اطفال شيرخواره نافع است كات شسته چهار جزو مغز تخم كدو شيرين مغز تخم پزوبه هر واحد دو جزو افيون خالص يك جزو مقدار مونگ حب بسته صبح يك حب بدهند .
و اگر احتياج باشد شام نيز .
ايضا حب رمان كه در دفع اسهال اطفال مكرر به عمل آمده بگيرند انار خام و از طرف سر تراشيده و قدرى از دانه خالى كرده اول يك ماشه افيون خالص پر كنند و بعد آن يك عدد جوزبوا نهند و باقى جوف آن را از دانه برآورده پر كرده سر تراشيدهء آن بالا نهاده از ريسمان خام بپيچند كه انار به نظر نيايد پس در روغن زرد بريان كنند وقتى كه ريسمان سرخ شود برآورده ريسمان دور كرده مع جوز و افيون انار را در كهرل انداخته باريك بكوبند و صلايه نمايند و نيم دام بسباسه سائيده آميخته صلايه كرده به قدر فلفل حب بندند شربتى يك حب تا دو و اگر در اسهال خون هم آيد قدرى كهربا باريك ساييده نيز آميزند .
ايضا حب ممسك رمانى براى اسهال مفرط اطفال مجرب نوشته .
و گويند كه بالخاصيت مسكن عطش ايشان نيز هست زيره سفيد بريان باديان هر يك شش ماشه جوزبوا دو ماشه نانخواه يك ماشه افيون شش سرخ همه را كوفته در انار خام كاواك ساخته پر كنند و انار را در خمير آرد پيچيده در خاكستر گرم گذارند تا خمير پخته شود برآورده بعد سرد شدن خمير را دور سازند و انار را مع ادويه بسايند و حبها برابر دانه جاورس يا فلفل سياه بندند و موافق سن و سال به اطفال بدهند .
ديگر زر ورد برگ آس زيره گشنيز كندر پوست انار ترش كوفته به آب به يا سماق سرشته شرباً و ضماداً براى اسهال اطفال مجرب نوشته .
ديگر گل مختوم سه ماشه كافور طباشير گلنار هر واحد يك ماشه سفوف ساخته به قدر دو سرخ با دو نخود ياقوتى معتدل ممزوج كرده بدهند اسهال را كه از رخاوت معده و امعا مع حرارت مزاج باشد مجرب حكيم على هست .
ديگر سفوف طباشير اناردانه بريان باريك سوده صمغ عربى كتيرا مصطكى حب الآس گل سرخ گل ارمنى مساوى و نيم مثقال شام و همين قدر صبح با شربت به يا شربت سيب ترش و انار و غيره به اطفال بدهند جهت اسهال ايشان مجرب حكيم محمد زمان است و در غير اطفال نيز نافع بود .
ديگر سليخه مازو سماق بلوط كوفته بيخته دادن قبض قوى دارد .
ديگر حب آلاس پخته رسيده دو جزو امرود نيم پخته يك جزو هر دو را نيم كوفته در آب چندان بجوشانند كه حل شود پس ماليده صاف نموده با قدرى قند سفيد به قوام آرند و به قدر حاجت بدهند براى تب و سرفه و اسهال عظيم النفع و مجرب و مخترع صاحب خلاصة التجارب و موسوم به شربت مورد اطفال است .
ديگر شيرهء دانه هيل شيرهء زيره سفيد در عرق بارتنگ برآورده رب به بارتنگ داخل كرده دادن اسهال سفيد متواتر كه از ضعف معده باشد معمول حكيم شريف خان است .
ايضا طباشير مصطلكى سماق اناردانه هر يك نيم ماشه سوده به شربت انار نيم توله سرشته بخورانند بالايش شيرهء زرشك دو ماشه در گلاب يك توله عرق كاسنى سه توله برآورده شربت ليمو يك توله داخل كرده دهند .
ديگر طفل كه با اسهال و سرفه شير اندازد پوست ترنج طباشير رب السوس پوست سنگدانه مرغ هر واحد يك ماشه سائيده به شربت به