به آب سرد صبح و شام در اسهال كه با حرارت و التهاب و رقت اخلاط بود خلطى باشد يا دموى از مجربات است .
و اگر با صمغ ممزوج كرده دو مثقال دهند مجرب است .
و اگر صمغ و تخم ريحان برشته هر دو برابر و كوكنار چهارم حصهء آن ممزوج كرده بدهند كثير النفع بود و آزموده است .
ديگر چار تخم يك توله در گلاب پنج توله عرق عنب الثعلب شش توله يك جوش داده سرد كرده شربت بنفشه دو توله داخل كرده بنوشند كه براى اسهال صفراوى و سحج و زحير معمول فقير است .
و گاهى لعاب ريشه خطمى چهار ماشه اضافه كرده مىشود و گاهى ريشه خطمى جوشانيده با شربت مذكور و تخم ريحان داده مىشود .
ديگر ريشهء خطمى چار ماشه بهدانه سه ماشه جوشانيده شيرهء خيارين شش ماشه شربت بنفشه دو توله داخل كرده اسپغول شش ماشه پاشيده بنوشند .
ديگر ريشهء خطمى تخم مرو هر يك شش ماشه جوشانيده شيرهء تخم كاهو شش ماشه شيرهء حب الآس چهار ماشه شربت به شيرين دو توله دهند و در آخر به جاى كاهو و حب الآس شيرهء باديان شيرهء عنب الثعلب هر يك چهار ماشه شيرهء خرفه شيرهء خيارين هر يك شش ماشه و بارتنگ شش ماشه داخل كرده مىشود .
و اگر باديان حرارت كند به جاى آن كاهو كنند و به جهت شام لعاب اسپغول عرق شاهتره شربت نيلوفر معمول است .
و بدانند كه اكثر در آخر اسهال ضعف جگر بهم مىرسد لهذا شيرهء عنب الثعلب داده مىشود و به رعايت تقويت معده كه از كثرت لعابات و شيرجات خراب نشود شيرهء باديان مىدهند .
ديگر ريشه خطمى گل بنفشه بهدانه گل سرخ جوشانيده شيرهء مغز تخم هندوانه گلقند داخل كرده خاكشى پاشيده بنوشند و مفتح و مسكن حرارت است .
ديگر سفوف الطين چهار ماشه به روغن بادام چرب كرده به جوارش آمله شش ماشه سرشته تناول نمايند بعد آن بارتنگ دانه هيل سوده به گلاب پخته رب به شيرين دو توله داخل كرده بنوشند در كثرت اسهال و تقويت معده و امعا معمول است .
ديگر در اسهال صفراوى مع تب لعاب ريشه خطمى چهار شيرهء تخم كاسنى شش ماشه در عرق شاهتره ده توله برآورده شربت نيلوفر دو توله داخل كرده خاكشى پنج ماشه پاشيده بدهند و اگر پيچ هم باشد چهارتخم شش ماشه به جاى خاكشى كنند .
ايضا ريشه خطمى چهار ماشه بهدانه سه ماشه به عرق شاهتره دو توله جوشانده و شيرهء مغز تخم كدو شش ماشه شربت انار شيرين دو توله داخل كرده بارتنگ شش ماشه پاشيده بدهند .
باز شيرهء خرفه شش ماشه بدل تخم كدو و چهارتخم بدل بارتنگ كنند و تخم مرو سه ماشه در جوشانيده افزايند .
ديگر براى اسهال كهنه است
[ صفت آن ]
گلو طباشير دانه الايچى سفوف نموده همراه عرق عنب الثعلب دهند و وقت شب برشعثا بخورانند .
و اگر فائده نشود دانه هيل طباشير هر يك دو ماشه برگ قنب كوكنار مصطكى نيم نيم ماشه كوفته بيخته بخورند بعد آن شيرهء تخم حماض شيرهء حب الآس هر يك چهار ماشه شريت دياقوذا داخل كرده سفوف الطين بروغن بادام چرب كرده پاشيده دهند .
بعدهء سفوف الطين سه ماشه خورد و بالايش شيرهء بيلگرى دو ماشه شيرهء بهدانه سه ماشه شيرهء حب الآس شيرهء دانه هيل هر يك چهار ماشه زهرمهره كافور هر يك سه ماشه سوده پاشيده بنوشند .
ايضا اگر اسهال كهنه با تهبج پاها باشد و عمر جوان
[ صفت آن ]
شيرهء تخم خرفه شش ماشه لعاب بهدانه سه ماشه لعاب ريشه خطمى چهار ماشه در عرق عنب الثعلب برآورده اسپغول شش ماشه بروغن گل چرب كرده زهرمهره يك ماشه سوده پاشيده دهند .
باز بارتنگ دانه هيل هر يك چهار ماشه سوده به آب پخته شيرهء خيارين شش ماشه شيرهء باديان بريان چهار ماشه شيرهء تخم كاسنى شش ماشه تخم ريحان چهار ماشه پاشيده باز قرص طباشير چهار ماشه سوده پاشيده دهند .
حب كه جهت اسهال صفراوى مجرب است
[ صفت آن ]
حب الآس سه درم گل ارمنى پنج درم نشاسته انجبار تخم خرفه تخم خشخاش همه بريان هر يك سه درم به قدر نخود حبها سازند و هفت حب بخورند .
حب بقراط كه در اسهال صفراوى و حميات محرقه معمول است
[ صفت آن ]
كافور نيم ماشه طباشير صندل سفيد نشاسته صمغ عربى هر واحد يك ماشه مثل نخود حبها بسته به اشربهء مناسبه دهند و گاهى زهرمهره يك ماشه افزوده مىشود .
حب ممسك طبيعت را ببندد و خون رفتن از شكم بازدارد
[ صفت آن ]
سماق دو درم مازو يك درم پوست انار نيم درم حب الآس ده درم تخم مويز بريان سه درم صمغ عربى پنج درم كوفته بيخته به لعاب بهدانه حب سازند شربتى دو درم به آب به يا مورد بدهند يا عقب آن اندك آب سرد بخورند .
نوع ديگر كه در منع استطلاق بطن مجرب است
[ صفت آن ]
پوست انار نيم درم سماق يك درم مازو دو درم كوفته بيخته به قدر نخود حب بسته از دو حب تا بيست حب با زردهء بيضهء نيمبرشت بخورند .
ديگر
[ صفت آن ]
افيون يك درم اقاقيا دو درم گل گز سماق حب الآس هر يك چهار درم كوفته بيخته به آب صمغ عربى حب سازند و نيم مثقال بخورند شكم در ساعت ببندد .
سفوف نشاسته در حبس اسهال مرارى معمول و مجرب است
[ صفت آن ]
نشاسته صمغ عربى تخم كنوچهء بريان تخم خرفه هر واحد پنج ماشه گل ارمنى هفت ماشه اسپغول بريان يك توله تخم ريحان بريان تخم حماض بريان هر يك پانزده ماشه كوفته بيخته سفوف سازند و كنوچه و اسپغول و تخم ريحان را درست آميزند و به روغن بادام چرب ساخته به عمل آرند .
سفوف گل در اسهال مرارى مزمن و بواسيرى و نواسيرى حاره به غايت نافع و مجرب است
[ صفت آن ]
مصطكى عود قمارى هر يك يك مثقال طباشير گل مختوم يا گل داغستانى هر يك دو مثقال گل سرخ صمغ عربى