سائيده به قدر نخود حب سازند و يك صبح و يك شام دهند .
ايضا حب شديد القبض مويز مع تخم هفت عدد خستهء انبه كهنه يك دانه افيون نيم ماشه كوفته بيخته به هم سرشته هفت حب سازند و يك حب هر روز بخورند .
حب هندى كه در حبس اسهال قوى و مجرب است سهاگهء بريان يك حصه شنگرف دو حصه افيون چهار حصه باريك ساخته نصف آن به عسل سرشته قدر فلفل حبها سازند و نصف ديگر را در آب ليمو حب كنند پس اگر اسهال در شب زياده شود حب عسلى دهند .
و اگر در روز غلبه كند حب ليمونى
ديگر رال و مغز بيل و گل سپيارى و خرما و سونف هر واحد يك درم و نيم كوفته بيخته پنج حب سازند كه اسهال و پيچش را مجرب است .
دوائى كه اسهال كهنه را مجرب است زنجبيل باديان بيلگرى رال سعد كوفى گل دهاوه هر يك دو ماشه سوده اسپغول شمش ماشه درست آميخته بخورند و بالايش بارتنگ چهار ماشه دانهء هيل سه ماشه سوده به آب پخته شيرهء حب الآس و گشنيز خشك هر يك چهار ماشه زهرمهره سوده يك ماشه به جاى شيرينى داخل كرده بنوشند .
ديگر پوست بيخ عشر خبث الحديد هر واحد نيم رطل قنب دو رطل بگيرند اولًا پوست بيخ عشر را به آب شسته خشك نموده باريك بسايند و به شير عشر تسقيه دهند پس سائيده قدرى در ديگ فرش كنند بعده خبث الحديد سوده نصف فرش نمايند پس قنب فرش كرده نصف خبث الحديد فرش سازند بعده باقى پوست عشر فرش كرده ظرف را محكم نموده يك شبانه روز بر آن آتش افروزند خوراك آنچه در سه انگشت آيد هر روز بخورند كه براى اسهال مزمن مجرب است .
ايضا زيرهء سياه بريان مغز خستهء انبهء بريان بيلگرى بريان مساوى كوفته بيخته هموزن نبات سفيد آميخته از نه ماشه تا يك توله به آب سرد خوردن در حبس اسهال مجرب بعضى اطبا است .
و همچنين مغز خستهء جامن مغز خستهء انبه مغز تخم كونچ زنجبيل سليخه گلنار گل سپيارى مساوى كوفته بيخته سفوف كنند
خوراك از درم تا دو درم حسب مزاج سفوف برهل براى اسهال از هر نوع كه باشد نافع نوشته
اناردانه زيرهء سفيد بريان باديان هر واحد شش درم خبث الحديد مدبر به سركه صمغ عربى هر يك چهار درم گلنار مويز مع تخم جفت بلوط مصطكى هر واحد سه درم موچرس پوست هليلهء بريان آملهء بريان بيلگرى سعد كوفى تخم برهل دارچينى جوزبوا هر واحد دو درم طباشير زعفران هر واحد درم نبات برابر همه كوفته بيخته سفوف سازند شربت از يك درم تا سه درم به آب سرد .
ديگر جائفل مغز تخم انبهء كهنه مغز بيل به قدر مناسب گرفته افيون قدرى داخل كرده بر شكم طلا نمايند كه اسهال بازدارد و بعضى مغز تخم جامن عوض جائفل آميخته بر ناف مىچسبانند .
ديگر مغز بيل آمله خستهء جامن ضماد كنند كه به غايت نافع است .
ايضا حب شنگرف كه قابض است شنگرف قرنفل افيون هر سه مساوى يك يك ماشه نبات چهار ماشه به قدر ماش حب سازند خوراك يك حب .
ايضا لودهه بيلگرى خرما هر يك چهار درم افيون درم به آب كوكنار به قدر فلفل حب سازند شربت از يك حب تا دو حب .
ايضا افيون درم قرنفل درم هليلهء سياه دو درم به قدر فلفل حب سازند شربت يك حب .
ايضا حب قوى القبض و نافع اسهال رسوت گيرو هر يك يك نيم توله مرداسنگ مساوى هر دو سائيده به قدر نخود حب بندند و يكى صبح و شام خورند .
ديگر زنجبيل بريان مائين لوده افغانى رال سفيد گل دهاوه اندرجو شيرين بيلگرى موچرس تخم انبهء خرماى بريان فلفل گرد كوفته بيخته حب بندند كه نافع اسهال است .
ايضا بنگ بريان برگ كنار زرنباد برابر سائيده حب مقدار نخود بندند و هر دو وقت دو حب خورند .
ديگر تج گلنار گل سپيارى مساوى سفوف كرده به آب موافق مزاج خورند كه نافع اسهال است .
ايضا سفوف گشنيز كه در قطع اسهال مجرب است و اسهال دموى را كه بىسده باشد نيز فائده مىدهد خستهء جامن سوخته خستهء انبه سوخته پوست گردگان سوخته خستهء كنار سوخته شاخ گوزن سوخته قنب بريان كوكنار بريان مويز بريان هر واحد درم هليله سياه باديان اناردانه گشنيز تخم حماض صمغ عربى نشاسته زيرهء سياه زيرهء سفيد تخم خرفه زنجبيل اسپغول بارتنگ تخم ريحان هر واحد بريان و سه تخم آخر را درست دارند هر يك ده درم گل دهاوه اتيس كزمازج آمله مغز بيلگرى رال كتهه سفيد كتيرا مغز تخم كونچ پوست الايچى كلان زرنباد گلنار هر واحد نيم درم سفوف سازند خوراك تا دو مثقال به آب .
ديگر زنجبيل باديان رال خرماى بريان هليله سياه در روغن بريان مغز بيلگرى مساوى سفوف سازند كه نافع اسهال است .
ديگر زنجبيل بريان گل دهاوه موچرس اجمود مساوى سفوف ساخته يك توله بخورند نافع اسهال بلغمى است .
ايضا سفوف قابض و مجرب نخود بريان مقشر پشكل موش هر واحد يك درم كوفته بيخته سفوف سازند اگر قوى مزاج باشد پنج شش ماشه و الا چهار ماشه بدهند .
ايضا بيلگرى خس موتهه گشنيز مساوى كوفته بيخته به آب شسته برنج ساتهى بدهند .
ديگر سفوف باديان بريان مغز تخم انبهء كهنه مساوى شكر كهنه برابر هر دو به قدر نيم دام خوردن نافع اسهال است .
اكسير اعظم ( فارسى ) — صفحة 220
مساهمون: محمد اعظم خان ( ناظم جهان )
ص٢٢٠