تخطي إلى المحتوى الرئيسي

اكسير اعظم ( فارسى ) — صفحة 202

مساهمون:

ص٢٠٢
يك درم صمغ عربى طباشير پوست خشخاش گل گاؤزبان هر واحد يك مثقال صندل سفيد گل ارمنى هر يك يك نيم مثقال زعفران يك دانگ كوفته بيخته به لعاب بهدانه به قدر مونگ حبها سازند مجرب است .

حبى كه در ذرب و ديگر اسهال صفراوى كهنه معمول استاد عليه الاعتماد است

[ صفت آن ]

پنيرمايهء خرگوش مازو كزمازج هر يك دو مثقال سماق بريان حب الآس بارتنگ بريان جفت بلوط بريان پوست انارين بريان پوست بيرون پسته خستهء خرماى سوخته كهربا بسد سوخته هر يك سه مثقال مغز خستهء جامن بريان پنج مثقال پوست سنگدانه مغز خستهء انبه سرخ سوخته هر يك هشت مثقال تخم انگور به سركه تر كرده بريان نموده دوازده مثقال كوفته بيخته به آب به شيرين حب‌ها مقدار نخود سازند خوراك از ده حب تا بيست .

حب صندل مقوى معده رافع اسهال خصوص اسهالى كه زنان را بعد از وضع حمل عارض مىگردد

[ صفت آن ]

صندل سفيد طباشير آمله منقى اقاقيا غنچهء گل سرخ حب الآس زيره سفيد صمغ عربى زنجبيل مساوى كوفته بيخته به آب بارتنگ سرشته به قدر نخود حب‌ها سازند شربتى از دو حب تا ده حب تنها يا به آب گشنيز تازه و يا شيرهء خرفهء بريان و دانه هيل و گشنيز خشك و يا تخم خشخاش .

نوع ديگر مقوى معده و جگر و قلب و دماغ و حابس اسهال

[ صفت آن ]

صندل سفيد صندل سرخ طباشير آمله حب الآس اقاقيا هر يك دو نيم درم كهربا كتيرا صمغ عربى گل مختوم هر يك يك نيم درم زنجبيل زيره سفيد مدبر زيره سياه مدبر غنچه گل سرخ زرد و مصطكى هر يك ده درم به دستور سابق حبوب ساخته از يك حب تا هفت حب استعمال نمايند .

رامك مانع انصباب مواد مسكن حرارت مقوى معده

[ صفت آن ]

مازو سبز يك جزو پوست انار صمغ عربى مويز مع تخم هر يك نيم جزو زعفران ربع جزو سائيده قرص سازند شربت آن يك درم به شربت حب الآس و ضماد آن بر شكم نيز قابض است .

رب قابض كه در اقسام اسهال معدى و بواسيرى و زحير و نزف الدم طمثى بى عديل

[ صفت آن ]

عصارهء جامن پخته عصارهء فالسه ترش و شيرين عصارهء جميز پخته هر سه برابر سرشته به آتش ملايم با قدرى گلاب و عرق بارتنگ قوام نمايند . و اگر خواهند به قدر چهارم قند داخل نمايند و گاهى بعضى اجزاى قابضه چون پوست بيرون پسته و صندل و انجبار نيز افزوده مىشود و در امزجهء صفراوى عوض جيمز آب زرشك و آب انار ترش داخل كرده مىشود .

سفوف حب الرمان ضعف معده و امعا و اسهال صفراوى را نافع و مجرب است

[ صفت آن ]

اناردانه بريان ده درم بلوط سماق زيره سياه مدبر حب الآس گشنيز خشك بريان سنجد خرنوب آرد كنار هر يك پنج درم عود خام نيم درم آملهء منقى يك نيم مثقال كوفته بيخته به آب به استعمال نمايند شربتى سه درم .

سفوف حب العنب شكم را ببندد و معده را قوت دهد

[ صفت آن ]

تخم انگور صمغ عربى هر يك چهار درم حب الآس سماق هر يك دو درم مصطكى گلنار هر يك يك درم كوفته بيخته سفوف سازند و گاهى تخم مويز عوض تخم انگور مىكنند و با قند مقوم سرشته جوارش مىسازند و گاهى اجزاى مذكوره حبوب ساخته به عمل مىآرند .

سفوف حب الآس كه بعضى سفوف بلوط نيز گويند معده و امعا را قوت دهد اسهال باز دارد

[ صفت آن ]

شاه‌بلوط تخم مويز آرد كنار هر يك ده درم خرنوب نبطى حب الآس هر يك بيست درم كوفته بيخته سفوف سازند شربتى سه مثقال .

سفوف خرنوب اسهال معده و استرخاى آن را نافع است و تقويت امعا كند

[ صفت آن ]

خرنوب نبطى بىدانه زيره سياه مدبر سماق پوست كنار حب الآس مصطكى بلوط گشنيز خشك بريان مساوى كوفته بيخته يك مثقال بخورند .

سفوف ذرب

[ صفت آن ]

تخم حماض زرشك خستهء مويز گشنيز خشك بريان گل سرخ خرنوب شاه‌بلوط طباشير هر يك يك درم سماق حب الآس هر يك دو درم اناردانه بريان چهار درم كوفته بيخته سفوف سازند .

سفوف نافع اسهال و ضعف معدهء حاريه

نسخهء مطب

پوست بيرون پسته صندل سفيد اناردانه پوست ترنج گشنيز خشك سماق زرشك طباشير مساوى سائيده به شربت انارين سرشته با شيرهء تخم كاسنى شش ماشه عرق ده توله سكنجبين دو توله بدهند .

ايضا براى اسهال مرارى مزمن معدى و كبدى

[ صفت آن ]

مغز خستهء كنار دشتى مغز خستهء جامن مغز خستهء انبه كهنهء بريان زيره سياه بيلگرى پوست ترنج سماق پوست بيرون پسته تخم خرفهء بريان دانه هيل حب الآس بريان گشنيز خشك بريان اناردانه آمله برگ قنب بريان كوكنار بريان همه مساوى كوفته بيخته سه چهار ماشه همراه شيرهء تخم خرفهء بريان شش ماشه شيرهء بهدانهء بريان دو ماشه در عرق بارتنگ ده توله برآورده شربت انارين حل كرده بدهند .

شربت حب الآس مركب مقوى معده و امعا و قاطع اسهال

[ صفت آن ]

حب الآس امرود خشك هر يك پنجاه درم قرظ طراثيث هر يك ده درم آب سيب و بهى و انار هر يك يك من ادويهء كوفته در اين آب‌ها بجوشانند تا به ثلث آيد صاف كرده باز جوش داده به قوام آرند .

معجون كه براى اسهال و گرمى مزاج و تقويت معده و قلب معمول است

[ صفت آن ]

زهرمهرهء خطائى طباشير پوست ترنج گل نسرين گل سرخ گل گاؤزبان صندل سوده حب الآس بهمن سفيد هر يك يك درم پوست بيرون پسته صمغ عربى تخم خرفهء مقشر بريان گشنيز مقشر بريان زرشك بىدانه هر يك دو درم رب بهى شربت