و بعد سرد شدن باز شيرهءهاى مذكور آميخته بريان كنند همين قسم هفت مرتبه بريان سازند پس به كار برند .
[ سفوف ارسطاطاليس ]
سفوف ارسطاطاليس كه براى سكندر ساخته بود ذرب و تباهى معده و زردى رو و وسواس و نسيان را نافع بود و طعام هضم كند و بوى دهن خوش نمايد دل را قوت دهد و قوت اين سفوف تا يك سال باقى مىماند
[ صفت آن ]
قرفه ساذج هندى هيل عود اسارون مصطكى هليلهء كابلى فرنجمشك نارمشك زيرهء سياه دارچينى اشنه فلفل دارفلفل زنجبيل قرنفل اناردانه جوزبوا كافور قاقله هر يك دو درم مشك عنبر هر يك يك درم نبات سفيد شش وزن ادويه كوفته بيخته سفوف سازند شربت از يك درم تا سه درم .
سفوف شاهجهانى كه جهت ضعف معده و اسهال نفع بسيار دارد
[ صفت آن ]
قرنفل عنبر مصطكى دانه هيل عود غرقى سنبل الطيب ودع سوخته گلنار فارسى مشك بسد مرجان كهربا گل سرخ هر يك يك ماشه پوست بيرون پسته مغز بيل طباشير هر يك دو ماشه كوفته بيخته سفوف سازند خوراك از يك درم تا يك مثقال .
سفوف شيرين كه اشتها آورد و ذرب را ببرد و رنگ را سرخ كند و تب بلغمى و مركب را هم نفع رساند و مجرب است
[ صفت آن ]
قرنفل دانهء الايچى خورد ناكگيسر مرچ كنكول دارچينى زنجبيل دارفلفل نتربالا خس سنبل الطيب صندل سفيد عود اسارون طباشير كنول گثه زيره سفيد زيره سياه تج تپرج هر يك پنج ماشه كافور بهيم سينى يك ماشه نبات هموزن ادويه سفوف سازند شربت پنج ماشه به آب .
سفوف سنگدانه مقوى معده نافع ذرب
[ صفت آن ]
عود مصطكى طباشير حب الآس صمغ عربى بريان دانهء هيل بريان نشاسته بريان زيره سياه پوست بيرون پسته بيلگرى بريان گلنار هر يك دو درم پوست سنگدانهء مرغ پنج درم خوراك دو درم .
نوع ديگر
[ صفت آن ]
عود مصطكى گلنار طباشير تخم مويز تيواج خطائى هر يك يك درم آمله مقشر سنگدان مرغ پوست بيرون پسته مغز بيل هر يك دو درم خوراك به دستور .
معجون سنگدان معمول و مجرب جهت ضعف معده و ذرب
[ صفت آن ]
پوست سنگدان خروس طباشير هر يك دو مثقال گل سرخ سه مثقال فقاح اذخر پوست بيرون پسته نانخواه پوست ترنج پوست هليلهء زرد هر يك يك مثقال بهمن سفيد بهمن سرخ صندلين صعتر فارسى گشنيز خشك بريان حب الآس بريان هر يك دو درم كوفته بيخته به شربت فواكه بسرشند قدر خوراك دو درم با گلاب .
و در نسخه حكيم عابد سرهندى پودينهء خشك عوض نانخواه است و سنگ يشب سه مثقال نيز داخل است و نوشته كه گاهى عنبر دو درم زياده كرده مىشود و قدرى از خبث الحديد و و فوائد عجيب ظاهر مىگردد .
و در نسخه ديگر وزن قانصه و طباشير هر يك دو نيم مثقال است و عوض فقاح اذخر نعناع خشك قاقلهء صغار و كبار آملهء منقى هر يك يك مثقال قرنفل قرفه هر يك دو درم داخل است باقى به دستور .
نوع ديگر كه ذرب و خلفه و تهلل نسج معده را نافع و مفيد ضعف معده
[ صفت آن ]
پوست سنگدان مرغ دو مثقال بوداده گشنيز مقشر برشته طباشير صمغ عربى بريان حب الآس دانهء هيل برشته زيره مدبر گل سرخ پوست بيرون پسته پوست ترنج صندل سوده صعتر فارسى دارچينى سعد كوفى مصطكى عود هر يك يك مثقال گلنار زعفران نانخواه هر يك يك درم مشك يك ماشه به دستور بسرشند به سه چند قند خوراك دو درم .
معجون كه جهت اسهال معدى و مقوى مجرب است
[ صفت آن ]
زيرهء سياه طباشير هر يك نه ماشه برگ قنب برشته يك توله دانهء هيل قاقله كبار مصطكى رومى ثعلب مصرى بزر ورد پوست بيرون پسته كوكنار هر يك شش ماشه عود قمارى سه ماشه كوفته بيخته با مرباى بيلگرى بسرشند و دو نيم ماشه بخورند .
معجون براى اسهال معدى مع غثيان لازم و سيلان رطوبت از دهن و تهبج اطراف مجرب است زرشك چهار درم زرنباد سنبل الطيب پودينهء خشك عود غرقى لك مغسول دانهء هيل حب الآس مصطكى پوست بيرون پسته هر واحد يك درم طباشير گل سرخ هر يك دو درم قند سفيد دو چند به دستور معجون سازند .
ذكر ادويهء مفرده و مركبهء هنديه مفيد اين نوع اسهال :
نتربالا كه گياهى است و از گجرات مىآرند دو دام در سه پاؤ آب بجوشانند كه نيم پاؤ بماند صاف نموده صبح بنوشند و شام همان دواى جوشيده را بار ديگر در يك نيم پاؤ آب بجوشانند كه نيم پاؤ بماند صاف نموده بنوشند غذا شله كهچرى و دال خشكه در عرصهء يك هفته سنگرهنى و ضعف معده و پيچ شكم بر طرف شود .
ديگر كچله را سه روز در آب تر كرده پوست بالايش خراشيده دور كرده چوه بكشند و يك سرخ با پان بخورند براى سنگرهنى در بياض استاد مرحوم مفيد نوشته .
ديگر كپوكچرى شش ماشه با هموزن شكر ترى آميخته به آب سرد خوردن مفيد .
ديگر سفوف باديان به روغن گاو بريان كرده تا سرخ گردد كوفته بيخته شكر ترى آميخته هفت ماشه خوردن در دفع اسهال بلغمى و تقويت معده و طرد رياح مجرب است .
ديگر خرمهره در سبوچهء خرد گلى نهاده گل حكمت كرده در تنور گرم نهند و بعد سرد شدن برآرند چون خاكستر سفيد شود سائيده نگه دارند و مقدار درم با دو درم عسل سرشته و قدرى نمك سنگ آميخته بخورند غذا خشكهء برنج ساتهى با جغرات سازند نافع ذرب يعنى سنگرهنى است .
ديگر اين شربت بيلگرى نيز قابض مقوى معده است مغز بيلگرى نيم پاؤ