پوست سنگدانهء مرغ خشك كرده سائيده به قدر دو درم به رب به يا رب آس خوردن هر واحد نافع است .
و محمد زكريا گويد كه من آزمودهام دوائى را كه در حبس قى و اسهال همچون سحر است و هرگز تخلف نميكند حتى آنكه بسا باشد كه به قولنج مؤدى گردد و آن پنيرمايهء خرگوش است اول به وزن يك دانگ بدهند اگر فائده نكند دو دانگ بايد داد و الا تا نيم درم به تدريج بايد رسانيد و خوردن گلقند مقوى معده و امعا و قابض شكم و هاضم و دافع رطوبات غير منهضه است و جرم او ارضيت دارد دابغ عضو است به خلاف گلاب يا گلقند ماليده كه لينت شكم مىنمايند .
و به قول حكيم على اگر اسهال تا يك سال طول كند و به ذرب انجامد و هر روز زياده از ده بار اطلاق گردد و اطبا همه مأيوس شوند هر روز يك دانگ بلكه كمتر ترياق فاروق كهنه با گلاب دهند كه روز اول فائده ظاهر شود و در چند روز يك مثقال بخورانند به همين يك مثقال صحت يابد غذا آب جو با مرغ و عرق بيدمشك و عرق كاسنى جهت تسكين عطش دهند و در اين باب قيصوم جوشيده نيز به غايت نافع است .
انوشدارو قابض نافع اسهال معدى و معوى و زلق الامعا و دافع سوء هضم و معمول
[ صفت آن ]
سعد كوفى دو نيم توله پوست بيرون پسته زرشك اسارون صندل سفيد به گلاب سوده تخم خرفهء مقشر گاؤزبان گشنيز خشك مقشر طباشير قرنفل هر واحد يك نيم توله گل سرخ مصطكى هر يك سه توله دارچينى سنبل الطيب زرنب قاقله صغار اشنه مشك خالص زعفران عنبر اشهب گلنار فارسى اقاقيا هر يك يك توله صدف سوخته ساذج هندى بسد فرنجمشك رال مغز بيل صمغ عربى نشاسته تخم مويز هر يك يك نيم توله آملهء منقى چهل توله جوزبوا بسباسه هر يك دو ماشه قاقله كبار سه ماشه عسل سفيد نيم آثار گلاب خوشبو يك شيشه نبات سفيد يك نيم آثار .
بنادق كندرى كه در ذرب و اسهال اطفال معمول است
[ صفت آن ]
مازو سبز يك درم كندر كزمازج هر يك پنج درم افيون چهار درم حب الآس ده درم كوفته بيخته بنادق سازند .
ترياق الذرب جهت ذرب و ضعف امعا و تقويت اعضاى رئيسه مجرب
[ صفت آن ]
مرواريد ناسفته مرجان كهربا عقيق يشب برادهء عاج طباشير طراثيث گشنيز خشك بريان صندل سفيد بهمنين و فوفل سعد زيرهء كرمانى مدبر مصطكى كرويا مازو سبز گل ارمنى شادنج عدسى صمغ عربى آرد كنار آرد سنجد حب الآس عذبه تخم عناب بريان پوست بيرون پسته تخم مويز هر يك سه درم ورق نقره يك درم تخم خرفه بريان تخم خشخاش سفيد تخم انگور بزرگ هر يك پنج درم عود خام بزر البنج هر يك دو درم رب به شيرين رب سيب رب مورد مساوى دو چند يا سه چند همه ادويه كوفته بيخته بسرشند .
جوارش قانصه جهت ضعف معده و ذرب قوىتر از ديگر نسخههاى آن
[ صفت آن ]
پوست اندرون سنگدانهء چرز پوست اندرون قانصهء خروس مرواريد ناسفته طباشير از هر يك يك مثقال گل سرخ پودينهء خشك پوست بيرون پسته قاقلهء صغار و كبار از هر يك يك نيم مثقال صندلين صعتر گشنيز خشك بريان حب الآس پوست بليلهء آمله هر يك يك درم بسد محرق كهربا فادزهر معدنى جوزبوا بسباسه قرنفل دارچينى سليخه از هر يك نيم درم كوفته بيخته با شربت سيب و شربت بهى سرشته جوارش سازند شربتى دو درم .
جوارش كندر كه در ذرب رطوبى به كار آيد
[ صفت آن ]
كندر گلنار هر يك پنج درم فلفل سياه نانخواه سنبل الطيب كاشم انيسون شونيز هر يك يك درم كوفته بيخته با عسل سه چند آميزند .
جوارش خرنوب كه همين عمل دارد
[ صفت آن ]
خرنوب نبطى از تخم پاك كرده زيره سياه در سركه تر كرده بريان نموده سماق حب الآس پوست كنار بلوط گشنيز بريان مصطكى جمله مساوى گرفته و جريش سائيده به قند و عسل قوام كرده بسرشند .
جوارش آمله قابض مقوى معده و معمول
[ صفت آن ]
سعد كوفى پنج درم پوست بيرون پسته اسارون زرشك گشنيز گاؤزبان طباشير بسباسه هر يك سه درم گل سرخ مصطكى هر يك چهار درم زعفران گلنار بيلگرى دانهء هيل تخم مويز دانه قاقلهء كبار هر واحد يك درم آمله نه درم آمله را در گلاب خيسانيده صبح جوش داده صاف كرده به سه چند قند به قوام آرند و ادويه كوفته بيخته بسرشند .
جوارش زرشك نافع ضعف معده و جگر دافع اسهال
[ صفت آن ]
زرشك حب الآس نانخواه زنجبيل پوست بيرون پسته هر يك شش درم مصطكى طباشير هر يك سه درم به رب به بسرشند .
جوارش خوزى به نسخه محمد زكريا كه جهت اسهال مزمن و تقويت معده و جگر و رفع رطوبات معده و امعا و قراقر نافع و موافق امزجهء اطفال و زلق الامعا را به غايت مفيد
[ صفت آن ]
تخم مويز در سركه تر كرده بريان نموده مثل سرمه صلايه كرده سى درم حب الآس بريان شصت درم خرنوب نبطى گلناز كزمازج و جوزبوا هر يك ده درم كندر نانخواه سعد كوفى سنبل الطيب مصطكى هر واحد پنج درم كوفته بيخته با قند مقوم به گلاب دو وزن ادويه بسرشند .
جوارش ثمره مغيلان كه در اين زمان به جاى جوارش خوزى مىدهند قابض است
[ صفت آن ]
فلفل دارفلفل زنجبيل دانهء قاقله صمغ عربى بريان سليخته هر يك دو درم كزمازج ثمره مغيلان خام هر يك چهار درم قند پاؤ آثار .
جوارش عنبر تأليف حكيم علوى خان جهت ضرب غرمن و ضعف بدن مجرب و ممتحن
[ صفت آن ]
قاقلهء صغار قاقلهء كبار بسباسه دارچينى هر يك دو مثقال زنجبيل دارفلفل هر يك يك مثقال