آميخته و كذا كندر و سركه و اشق و پوست بيخ كبر و كذا جميز تنها و با اشق محلول به سركه و كذا شير جميز و كذا زوفاى خشك و انجير و كذا عذبه سوده به سركه پخته و كذا كندش و كذا پوست بيخ بيد سوخته به سركه سرشته و كذا رامك و كذا زوفاى رطب و انجير و به ورق و كذا افسنتين و آرد شيلم و انجير و نطرون و كذا آب گوگرد و تعريق بدان و كذا فراسيون سه درم ترمس سه درم فلفل سياه نيم درم برگ سداب خشك يك درم و كذا به ورق و كذا برگ خوخ و كذا نطرون و زوفاى خشك و انجير و كذا صدف فرفير و كذا آرد جو و پوست بيخ كبر و كذا آب پودينه و موم روغن سوسن و كذا زهرهء ملح كه آن را شورج گويند و كذا حلتيت و كذا برگ فسوس تازه سوده به سركه سرشته و كذا برگ ياسمين برى و برگ شيطرج تا ربع ساعت و بعده دور كردن و كذا شير خر و كذا تخم انجره و روغن سوسن و موم و كذا بيخ سوسن و اشق و مقل به عصارهء قنطوريون دقيق سرشته و كذا خردل با اشق محلول به سركه سرشته هر واحد نافع صلابت طحال است .
و باقى ادويهء مفيد صلابت همان است كه در ورم بلغمى طحال در قول سويدى مسطور شد .
ذكر بعض ادويهء هنديه كه اكثر از آن در مطحول مجرب و معمول راقم است :
عرق گندهك از يك سُرخ تا چهار سُرخ در آب يا گلاب آميخته نوشيدن براى تحليل صلابت طحال و زيادتى اشتها بىنظير است .
ديگر سهاگه يك حصه خردل سه حصه كوفته بيخته به قدر يك ماشه خوردن بسيار نافع و همچنين نوشادر نيم درم به آب ترب خوردن و كنجد و ترب مساوى سائيده گرم كرده بر سپرز ضماد كردن مجرب است .
ديگر خوردن آچار انبه كه در سركه مقطر ساخته باشند با غذا هر روز به شرطى كه سرفه نباشد و ماليدن روغن سرشف نيم گرم هر روز يك بار بر طحال در دفع صلابت آن بى عديل است .
ديگر نكچهكنى به قدر سه چهار سرخ در قند سياه حب بسته بخورند و در غذا روغن زياده تناول كنند و به تدريج تا يك ماشه رسانند .
و اگر حرارت زياده كند با شيرهء تخم خرفه و نبات بخورند كه در ازالهء صلابت طحال همواره معمول اين احقر الرجال است و در ازدياد اشتها و باه نيز اثر قوى دارد .
ديگر ايلوهء سهاگه بريان هر دو مساوى سائيده با قند سياه به قدر نخود حب سازند و از نيم درم تا يك درم به به حسب حاجت تا يك ماه بخورند .
و اگر هر روز فاصله داده بخورند وقت شب بعد يك ساعت نجومى از تناول غذا و بالاى آن هيچ چيز نخورند و از ترشى و اغذيهء نفاخه پرهيز نمايند در دفع صلابت مجرب است .
و اگر فلفل سياه و حلتيت اضافه كرده هر چهار مساوى بگيرند و در آب كهيگوار كهرل كرده حب به قدر فلفل بسته دو حب صبح و دو شام بخورند نيز براى صلابت طحال و درد مفاصل معمول است .
ديگر پوست هليلهء زرد زنجبيل شيطرج اشخار سفيد تنكار بريان زيرهء سفيد نمك سينده شورهء قلمى بابرنگ زيرهء سياه همه برابر كوفته بيخته به قند سياه كهنهء سه ساله دو چند ادويه سرشته حبها خرد بندند و از دو ماشه تا چهار ماشه به آب گرم بدهند كه در اين باب معمول است .
ديگر شورهء قلمى سهاگهء بريان شب يمانى نمك سونچر نمك سنيده پوست هليلهء زرد آنبه هلدى اجوائن هر يك يك دام كوفته بيخته سه دفعه در آب ليمو و سه دفعه در آب ادرك كهرل كرده حب به قدر كنار دشتى بندند و يكى صبح و يك شام خورند كه مكرر به عمل آمده .
و اگر ايلوه زنجبيل فلفل سياه اضافه كنند قوىتر گردد و نفخهء طحال را نيز نافع بود .
ديگر فلفل گرد بيخ كبر سهاگهء بريان نانخواه دارفلفل نوشادر مصعد تخم فنجنكشت شب يمانى صبر هر يك سه ماشه پوست هليلهء زرد پوست هليله مصطكى هر يك هفت ماشه نمك لاهورى يك توله در عرق ليموى كاغذى و گهيكوار كهرل كرده حبها به قدر نخود ساخته دو عدد صبح و دو عدد شام بخورند .
ديگر كفِ دريا خردل نوشادر شورهء قلمى كئكى گندهك مرچ سياه سهاگه مساوى كوفته در آب گهيكوار خوب كهرل كرده به قدر كنار دشتى حب بسته يك حب نهار بخورند كه منقول از مجربات والد بزرگوار و معمول اين خاكسار است .
ديگر زنجبيل سهاگهء بريان شب يمانى بريان نمك سونچر نمك سنيده پوست هليلهء زرد شيطرج اشخار سفيد شورهء قلمى شورهء قلمى فلفل سياه نوشادر زيرهء سياه و سفيد و اجوائن جواكهار بابرنگ حلتيت مساوى كوفته به آب گيهكوار كهرل كرده حب به قدر كنار دشتى بسته يك صبح و يك شام بخورند .
ديگر فلفل دارفلفل پهتكرى بريان سهاگه نوشادر اجوائن دارهلد نمك سنگ نمك شور جواكهار بادكتائى هر واحد يك توله در رس گيهكوار دو سه گهرى كهرل كرده به دستور حب بسته بخورند .
ديگر زنجبيل فلفل دارفلفل زردچوب چينه كميله جواكهار مساوى به دستور حب ساخته بخورند و حب بادگوله كه در آب بيخ سهجنه ساخته مىشود نيز مفيد است و خورن گوشت مهو كه با مصالح پخته صلابت طحال را مفيد و مبهى است .
و در بياض والد مرحوم مرقوم است كه بيخ حنظل و اسگند مساوى كوفته تا سه روز به آب خوردن جهت طحال مجرب است و سهاگه تيليه بريان صدف سوخته مساوى سوده به قدر يك ماشه با عسل شش ماشهء آميخته تا دو هفته خوردن در بياض استاد مغفور مجرب نوشته .
ديگر از روغن زرد چهار دام و قند سياه سه دام و قدرى آرد گندم حريره ساخته بدارند و لهسن كوفته آب او چهار دام گرفته اول بنوشند و بالايش حريرهء مذكور بياشامند در يك روز نهايت تا سه روز پيه را دور كند و مجرب است و كم نمودن آب سير را