يك جزو و نعناع سبز كوفته آب او نيم جزو و عسل فائق يا شكر يك نيم جزو آميخته قوام به ملاميت بر آتش نمايند و شربت از آن بر نهار يك ملعقه است .
و بدان كه قى منقى برفق دواى عجيب است براى كسى كه شهوت او از شيرين و چرب ساقط شده باشد و اقتصار بر ترش و حريف نمايد و از آنچه اكثر اقسام ذهاب شهوت را نافع است تضميد كندر و مصطكى و عود و سك و قصب الزريره و گلنار به آب به و شراب ريحانى است اگر از يبوست نباشد و از آنچه نفع مىكند شراب افسنتين است و اينكه بگيرند هر روز دو درم بيخ اذخر و نيم درم سنبل الطيب و به آب بر نهار بخورند و معجون منسوب بآبن عباد نيز نافع است .
و گويند كه چون كرسنه يك مثقال به آب انار ميخوش بخورند اشتها برانگيزد و همچنين اشياى معمول به سركه مثل شاخهاى كهر و شلجم و پياز و چون سقوط شهوت به سبب تحلل روح و عدم بدل تا تحلل روح و عدم بدل تا تحلل مؤدى به غشى گردد و علاجش تقريب مشمومات اغذيهى لذيذه به سوى مريض است مثل گوشت حملان و جدى شيرخوار بريان و ماكيان بريان و غير آن و از خواب منع كنند و هنگام افاقه نان به شراب يا اشياى ديگر سريع التنفيذ مثل شربت نعناع و ميبه تر كرده بخورانند و احساى سريع الغذا تناول نمايند و بدانند كه اكثر روغنها خصوصاً روغن زرد اشتها را ساقط كند يا ضعيف گرداند به سبب ارخاى معده و تسديد دهان رگها و موافق ترين روغنها آن است كه در آن قدرى قبض باشد همچون زيت انفاق و روغن جوز و روغن پسته .
و به قول قرشى از ادويهى مقوى اشتها مثل ميئه ساده و مطيب يعنى مقوى مثل مصطكى و قاقله دار فلفل و دارچينى و مانند آن است و كبر به سركه و نعناع به سركه و مويز مخلل و از فواكه امرود و سيب و سفرجل و سماق و نبق و زعرور است و همه مخللات و زيتون سفيد مملح مشهى است و زعفران بالخاصيت عدو شهوت طعام و مسقط آن است .
و گويند كه مغز تخم خيار وازگونه خيلى مسقط اشتها است .
و داود انطاكى گفته كه اين نضوج تفاح اعاده اشتها بعد ياس مىنمايد سيب مقشر پنج رطل برگ پودينه برگ گل سرخ هر واحد رطل برگ مرسين عود هندى دارچينى قرنفل هر واحد اوقيه كوفته در قرع اندازند و بر آن سه رطل گلاب انداخته انبيق بچسبانند و بر آتش ملائم نهاده عرق كشند و براى اين فوائد قريب از شراب ذكر كرده و بعض متأخرين مىنويسند كه نانخواه به آب ليمو هفت بار مدبر كرده براى اشتها بعد ياس مجرب است و طبيخ افسنتين نيز مجرب است و طبيخ افسنتين نيز مجرب اگر از رطوبت باشد و سنبل الطيب بافسنتين و صندل مقوى معده و مشهى بسيار است و شربت معمول از آمله و افسنتين بى عديل است و بوى اطعمهى مبزره با بازير خوشبو و بوى نان تنورى و بريان كردن گوشت محرك اشتهاست .
علاج ضعف اشتها از حرارت
بهر تعديل مزاج مبردات قابضه كه در علاج امراض معده از سوى مزاج حار ساذج گذشت به عمل آرند و جوارش آمله و انارين و فواكه و طباشير و صندل و عود ترش و حب ترش و سفوف نمك و شربت عنبرباريس علوىخانى و سكنجبين فواكه شريفخانى و سكنجبين تفاحى حكيم ارزانى و شراب الصالحين به قاخانى و سكنجبين سفرجلى در اين ناب معمول است و نقيع هليله كاملى و عود و آمله و صندل و زرشك و زرد رد به گلاب نافع .
و ايضاً در مزاج حار شاكى اشتها و جوارش انارين به همراه عرق كاسنى و عرق گاو زبان گلاب عرق كيورا هر يك چهار توله شربت انار شيرين دو توله حل كرده دهند و گاهى شربت بزورى بارد و شربت فالسه نيز مىدهند .
و اگر سقوط اشتها با قبض شكم بود مرباى هليله شسته به ورق نقره پيچيده همراه لعاب بهدانه عرق شاهتره عرق عنب الثعلب شربت بنفشه حل كرده اسپغول پاشيده دهند و با غذا آچار ليمو و مرباى تمر هندى خوردن مفيد .
و به قول حكيم درويش محمد مشهيات بارده مثل به و سيب و آب آنها و ليمو و سركه و انار ترش و زرشك و سماق و گشنيز و پست جو به سركه است .
و ايضا شلجم و زردك و خيار و هليلهى سياه هر واحد مخلل و غذا بورانى كدو و خيار و مرباى كردنده و تمر هندى همراه خشكه خورانند .
و سويدى از اطبا نقل كرده كه شرب و ضماد آمله و اكل قراصيا و توت شامى سرخ نيم پخته و تمر هندى با گوشت پخته و كرسنه در آب انار ترش جوشانيده و در سفيد و آب ليمو و اختلاط سماق در طعام و دوغ گاو آهن تاب و سركه و شربت عصارهى شاهتره و اكل كاهو به سركه و سيب ترش بريان درآرد پيچيده و امتصاص ريباس و سفرجل و سكنجبين رمانى و شگوفهى انگور و حماض و ترشى نارنج هر واحد محرك شهوت غذا است .
ذكر ادويهء مركبه كه براى اشتها در مزاج حار نافع است :
جوارش زرشك مشهى و هاضم طعام
[ صفت آن ]
زرشك چهار درم گل سرخ دو درم صندل به گلاب سوده عود پوست ترنج برگ پودينه سنبل الطيب قرنفل مصطكى دانهى قاقلين ساذج هندى هر يك يك درم قند سفيد نيم رطل شربت انار شيرين چهار توله .
جوارش انارين مقوى معده و جگر و براى بهم رسانيدن اشتهاى مفقود عجيب به نسخه حكيم ارشد
[ صفت آن ]
آب انار ترش آب انار شيرين قند سفيد هر يك يك سيرآب پودينهى سبز گلاب هر يك هفت دام سنبل الطيب مصطكى هر يك دو درم دانهى الايچى كلان پوست ترنج هر يك چهار ماشه پوست بيرون پسته يك درم دانهى الايچى فرد سه ماشه به دستور مقرر مرتب سازند و در نسخهى حكيم الممالك و زن آب انارين و قند هر يك صد و پنجاه درم و آب پودينه سى و هفت درم و نيم و وزن همه ادويه هر يك نيم درم و طباشير زرد در گشنيز خشك هر يك نيم درم عود خام وج تركى هر يك نيم درم خضه عوض گلاب است