تخطي إلى المحتوى الرئيسي

اكسير اعظم ( فارسى ) — صفحة 398

مساهمون:

ص٣٩٨

عرق چوب چينى مقوى معده است

[ صفت آن ]

چوب چينى ريزه ريزه كرده سه صد مثقال در پنجاه رطل آب جوش دهند كه همى رطل بماند پس گل سرخ سنبل الطيب زرنباد اشنه انيسون صعتر كبابه چينى ساذج هندى نانخواه هر يك پنج مثقال پوست ترنج سعد كوفى قرفه باديان دارچينى قرنفل جوزبوا بسباسه هيل هر يك ده مثقال پودينه يك مشت نبات مويز منقى هر يك يك رطل سفرجل مقشر منقى از تخم پارچه خورد كرده پانزده عدد ادويه نيم‌كوفته در طبيخ چوب چينى خيسانيده عرق كشند و مشك و عنبر هر يك يك مثقال در صره بسته به دهان پنجه بندند خوراك دو توله صبح و دو توله شام .

قرص عود معده را قوت دهد و طعام هضم كند و اشتها آورد

[ صفت آن ]

قرنفل مصطكى هر يك سه درم قاقله سنبل الطيب بباسه هر يك دو درم عود خام قرفه پوست ترنج هر يك پنج درم زعفران جوزبوا زنجبيل دارفلفل هر يك يك درم قند سفيد به وزن ادويه كوفته بيخته اقراص سازند شربتى دو درم به آب بهى يا سيب .

معجون مقوى معده از مجربات محبى حكيم اصغر حسين صاحب

[ صفت آن ]

هليله‌ى مربى آمله‌ى مربى هر يك پنج توله به آب شسته در عرق هيل و عرق باديان و عرق پودينه هر يك يا و آثار گلاب نيم آثار بپزند تا مهرا شود شيره‌ى آن برآورده با قند سفيد دو چند عسل خالص يك چند ادويه به قوام آورده در حين قوام عنبر اشهب با نبات سفيد سوده يك توله بگذارند تا به قوام آيد بعده مصطكى رومى انيسون گل سرخ هر يك سه ماشه عود غرقى پودينه‌ى خشك صعتر فارسى برگ سداب ولايتى درونج عقربى زرنباد و ابريشم خام مقرض زرنب طباشير نيلگون يشب سبز بهمنين هر يك دو ماشه جوزبوا بسباسه فلفل سياه دارفلفل زنجبيل سنبل الطيب نانخواه باديان پوست زرد ترنج پوست بيرون پسته سعد كوفى خولنجان قرنفل هر يك يك نيم ماشه دواله طباشير سفيد هر يك دو نيم ماشه كشنيز خشك يك ماشه قاقلين هفت ماشه پوست هليله‌ى كابلى چهار ماشه كوفته بيخته آميزند و مشك خالص يك ماشه زعفران يك نيم ماشه سوده آميزند .

معجون رمان تأليف حكيم علوى خان مقوى معده و جگر و هاضم طعام و مشهى است

[ صفت آن ]

آب انار ترش آب انار شيرين هر يك يك آثار آب بهى شيرين آب بهى ترش هر يك نيم آثار قند سفيد عسل مصفى هر يك يك آثار مجموع را به آتش ملائم به قوام آورده كف آن را دور كرده بسباسه جوزبوا قرنفل دارچينى هر يك يك درم مصطكى رومى سنبل الطيب طباشير سفيد هر يك يك نيم درم عود هندى پوست بيرون پسته پوست زرد ترنج قاقلين هر يك دو درم كوفته بيخته به آن سرشته على الرسم معجون سازند .

معجون ملوكى مستعمل جهت تقويت معده و اشتها و باه و بسيار مجرب نوشته

[ صفت آن ]

جوزبوا قرنفل بسباسه لسان العصا فيزبيخ اذخر زنجبيل دارچينى مصطكى رومى زعفران عود غرقى هر يك سه مثقال قاقله كند و هر يك يك مثقال اشنه دو نيم مثقال قند و گلاب هر يك دو مثقال قند را در گلاب حل كرده عسل به قدر كفايت اضافه نموده به قواتم آورده ادويه‌ى مسحوقه بدان بسرشند شربتى يك مثقال و در تحفه مشك نيم مثقال نيز در اين نسخه داخل است .

معجون كاسر رياح جهت ضعف معده كه به سبب ريج البواسير و احتباس حيض باشد و آروغ و اوجاع ريحى و قولنج و مفاصل و حبس بول و امراض بارد را نافع

[ صفت آن ]

برگ سداب مصطكى گل سرخ قرنفل انيسون وج تركى نانخواه بوره‌ى ارمنى پوست بيرون پسته از هر يك سه درم زيره‌ى سياه مدبر به سركه شش درم كوفته بيخته با سه چندان عسل بسرشند و بعد پنج ماه استعمال كنند شربتى دو مثقال .

معجون خبث الحديد كه ضعف معده و بواسير را سود دهد

[ صفت آن ]

پوست هليله‌ى كابلى پوست هليله‌ى زرد امله مقشر گل سرخ هر يك ده درم اصل السوس جوزبوا سك سنبل الطيب اذخر مصطكى هر يك هفت درم خبث الحديد مد بر صد درم كوفته بيخته به عسل معجون سازند شربتى سه درم .

معجون آمله مقوى معده و قابض و در ضعف معده كه بالنيت طبع باشد اكثر به عمل آمده و نفع كلى نموده

[ صفت آن ]

شير آمله شش درم گل سرخ سه درم دانه‌ى قاقله سعد كوفى زرشك هر واحد دو درم زرنباد سنبل الطيب سليخه صمغ عربى هر يك يك ورم بيل گرى پوست بيرون پسته هر يك يك نيم درم كوفته بيخته بسه چند آن قند به قوام آورده آميزند .

معجون سفرجل معمول براى تقويت معده و هاضمه و قابض است

[ صفت آن ]

زهر مهره‌ى خطائى سوده سنبل الطيب زرد و پوست بيرون پسته صمغ عربى بريان حب الآس پوست ترنج سعد كوفى دانه‌ى هيل بريان زرنب هر يك دو درم زرنباد مصطكى جوزبوا بسباسه هر يك يك درم طباشير صندل سفيد سوده كشنيز خشك بريان گل سرخ هر يك يك نيم درم شربت انار شيرين چهار توله بهى خشك دو توله زرشك محلول به گلاب چهار درم . و اگر بهى خشك بهم نرسد عوض آن بيل گرى اندازند .

مفرح براى تقويت معده و اعضاى رئيسه مانع بخارات به قلب دافع وسوسه و خفقان

[ صفت آن ]

صندل سفيد سوده مرواريد ناسفته بسه كهربا فاوزمهر معدنى به گلاب سوده گاو زبان گل گاو زبان گل سرخ گل نسرين بهمنين پوست ترنج زرشك ابريشم معترض كشنيز مقشر عود غرقى زرنب فرنجمشك درونج برگ پودينه بادرنجبويه هر يك يك درم دانه‌ى هيل دو درم سنبل الطيب مصطكى ساذج هندى قرنفل هر يك نيم درم مشك ربع درم مرباى آمله