را بر بخار آب گرم داشتن خاصه كه در آن ادويه مجلله پخته باشند فائده تمام دارد .
[ صاحب كامل ]
صاحب كامل گويد كه گاهى ورم جابر به سبب تجبن لين در پستان عارض مىشود و علاجش اين است كه اسفنج در آب گرم ممزوج به سركه اندك تر كرده بنهند .
و ايضا نان سوده و روغن گل و زرده بيضه آميخته ضماد نمايند و يا آرد باقلا آرد جو و آرد حلبه خطمى هر واحد يك جزو و زعفران و هر واحد نيم جزو سائيده بزردهى بيضه و روغن كنجد آميخته ضماد نمايند .
و ايضا به مغز نان خشكار در آب سوده زيت آميخته نيمگرم ضماد كنند .
و ايضا در آبى كه حلبه و اكليل الملك و بزر كتان جوشانيده باشند اسفنج تر كرده گرم نهند .
و اگر حرارت قوى و لهيب شديد باشد ضماد مغاث كه سابق مذكور شد به عمل آرند و چون حدت ساكن شود موم در روغن بنفشه گداخته با زرده بيضه در هاون كرده بتسقيهء آبى كه در آن بابونه و اكليل الملك جوشانيده باشند خوب حل نموده ضماد نمايند .
و اگر امر ورم مؤدى به جمع گرد اضمدهء كه در دبيله پستان مسطور شوند به كار برند .
[ سويدى ]
سويدى گويد كه ضماد بزر البنج سفيد سائيده به شراب ريحانى سرشته در تحليل ورم حار ثدى مجرب من است و كذا شجره ايى مالك كه معروف به صابون القاف است عجيب و مجرب است و تعليق قرضنه ( قرصعنه ) و كذا بيخ خبازى قطعه قطعه كرده و در رشته بسته و كذا ياقوت بر ثدى وارم مزيل دروست و شاهبلوط اكلًا و ضماًد نافع .
و اگر سماق باريك سائيده به آب پخته قبل از تولد بچه ضماد كنند بعد تولد آن ورم پستان عارض نشود و براى ورم حار ثدى ضماد برگ پنج سفيد و يا روغن گل در صلايهى رصاص به دستهى آن حل كرده تا سياه شود و يا قشار كند رو روغن گل و طين قيموليا و يا گل شاموس به روغن گل آميخته و يا آرد باقلا بسويق و يا برگ خلاف و يا عدس و پوست انار و زردرو مطبوخ و يا گل مختوم به گلاب آميخته و يا سفرجل مشوى و يا عصارهى آن و براى ورم عارض از تجبن لبن بعد نفاس ضماد برگ بيدا خبر سائيده به سركه سرشته و كذا انفحه جدى سوده به عسل و مر آميخته و كذا نخود سياه مدقوق مطبوخ و كذا آرد كرسنه و آرد جو و آرد گندم و كذا طلق محلول و كذا روغن گل سفيدى و زردى بيضه آميخته و كذا سرگين ماده گاو به روغن گل آميخته و كذا پياز عنصل و رزيت خوشبو بريان كرده و كذا برگ پودينه به آرد باقلا پخته و كذا آب كرفس بسويق و كذا آرد باقلا و آرد جو مطبوخ و كذا تخم خطمى و يا برگ آن تنها يا به شراب پخته و كذا چرك بدن مصارعين و يا حماميين و كذا بيخ خنثى به دروى شراب به لخته و كذا عدس مطبوخ به آب بحر و برگ كونب و كذا عدس مقشر با نان سوده و كذا بيخ خطمى كوفته در عسل پخته و كذا سبوس گندم در شراب پخته هر واحد نافع است .
[ اطباى هند ]
اطباى هند مىنويسند كه براى ورم پستان مكوه گل خيرو گوكهرو نربسى افيون گيرو هر واحد يك ماشه سائيده نيمگرم ضماد نمايند و يا برگ گل عباسى و برگ مكوه سائيده ضماد نمايند و از برگ نيم و برگ بكاين تكميد كردن و بستن نافع و كذا برگ شيشم جوش داده ورم را شوئيدن و برگهاى گرم بستن مفيد .
و اگر در شروع گل پندول به آب سرشته ضماد كنند و نظر دارند كه خشك نگردد چون به خشكى گرايد و ديگر رقيق بر آن طلا نمايند بفضله تعالى همه درد دفع و ورم تهنيله تحليل خواهد شد .
و اگر ورم جمع شود آرد جو به عرق برگ ميورى و سركه آميخته ضماد نمايند اگر در روزى نفع رو دهد همچنان به كار برند ورنه آب برگ مكوه سبز لطوخ ساخته ضماد نمايند كه زود دفع درد و ورم مىنمايد .
علاج ورم ثدى بارد بلغمى
اول نطول از مطبوخ گل بابونه اشنه اكليل مكوه سنبل الطيب برگ كرنب و انار و كوه هر يك سه توله در شبانه روزى هفت هشت كرت به عمل آرند و از تخم كرفس و بابونه و اكليل و مكوه هر يك هفت ماشه ضماد كنند و مسهل بلغم مكرر دهند و نگذارند كه پخته شود .
و ايضا تخم كرفس سائيده و يا گل بابونه تنها يا مخلوط به آب باديان يا به آب كرفس و يا برگ خروع و يا مغز تخم آن و يا اشنه و يا بادرنجبويه و يا كمادزيوس و يا كنجد سائيده ضماد نمايند و ضماد چوب ميده پوست كچنال تخم حلبه پوست بيخ بيدانج گيرد همه برابر سائيده نيز نافع ورم باروثدى است و ديگر اضمدهى عادهى مذكورهى سابق مفيد و نطولات محلله به كار برند و نطول بابونه شبت حلبه قيصوم جندبيدستر به آب جوشانيده و بر پستان ريختن نيز مردم بارد را تحليل كند .
و به قول انطاكى در درم بارد اگر مادهى قوى باشد فاريقون و ايارج بخورانند و الاسكنجبين كفايت كند و بصرگين گاو و اشق و زردى بيضه و زعفران ضماد كنند و كذا مغز بيدابخير و تخم كتان .