تخطي إلى المحتوى الرئيسي

اكسير اعظم ( فارسى ) — صفحة 307

مساهمون:

ص٣٠٧
انيسون درونج عقربى پوست بيرون پسته هر يك پنج مثقال آب سيب ولايتى نيم سير عالمگيرى آب انار ترش يك سير عرق بيدمشك عرق گاو زبان عرق بادرنجبويه هر يك دو نيم سير گلاب قسم اول پنج سير دواهاى كوفتنى نيم‌كوفته همه را با عرق‌ها يك جا كرده شب نگاه دارند و صباح آب سيب و انارهم داخل كرده در ديگ انداخته عنبر و مشك دريچه بسته عرق كشند قدر خوراك از يك فنجان قهوه خورى تا چهار فنجان و طبيب را به حسب مزاج و حالت مريض در اين عرق بعضى تصرفات جائز نيست چنانچه جهت تقويت معده آب بهى يك سير و جهت تسخين و تقويت آن بهار نارنج پنج مثقال و جهت جلس طبيعت گل سنجد يا سنجد داخل كننده .

عرق ابريشم علوى خان كه در تقويت قلب مجرب

[ صفت آن ]

ابريشم خام پنجاه مثقال گل گاو زبان بادرنجبويه فرنجمشك صندل سفيد هر يك دو مثقال بهمنين خولنجان ساذج هندى هر يك پنج مثقال گل سرخ هفت مثقال بسباسه دارچينى دانه‌ى هيل هر يك سه مثقال نعناع خشك هر يك شش مثقال زعفران عنبر اشهب هر يك يك مثقال آب سيب و بهى و امرد دو گلاب و عرق بيدمشك عرق و دارچينى هر يك نيم من تبريزى برگ تنبول يك صد عدد شربتى يك فنجان .

غاليه تقويت قلب و دماغ نمايد و خفقان را نافع آيد

[ صفت آن ]

عنبر اشهب چهار ماشه عود هندى هفت ماشه صندل سفيد سه درم مشك دو ماشه عنبر را به گلاب گرم بگذارند و ديگر ادويه سائيده بياميزنده ببويند ماء اللحم مقوى قلب و معمول گل گاو زبان گل نيلوفر گل سرخ گل بيدمشك تازه طباشير هريك يك توله براده‌ى صندل سفيد چهار توله قرنفل الايچى سفيد دارچينى هر يك چهار ماشه مرغ جوان يك قطعه ادويه را با گوشت مرغ خوب بكوبند كه يكذات شود پس به گلاب و عرق بيدمشك و آب صاف به قدر حاجت عرق كشند .

نوع ديگر نافع براى ضعف قلب و جهت ورم و رحم و عسر طمث و درد رحم هنگام آمدن حيض مجرب است

[ صفت آن ]

گوشت بزغاله فربه يك من و چهار يك من تبريز مرغ جوان فربه دراج لوه هر يك پنج قطعه مجموع را از چوبى و استخوان پاك كرد ورق ورق تراشيده در ديگ نقره كباب نيم خام نموده طباشير سفيد كشنيز مقشر خارخسك هر يك دو نيم مثقال نموده دو مثقال غنچه‌ى گل سرخ گل گاو زبان هر يك ده مثقال دارچينى دانه‌ى هيل هر يك يك مثقال و دو دانگ نيم‌كوفته داخل كرده عرق بيدمشك عرق گاو زبان عرق عنب الثعلب عرق نيلوفر عرق خار شتر آب انگور هر يك دو رطل آب خالص به قدر ضرورت داخل ساخته عرق كشند پس در عرق مذكور عنب الثعلب گل بنفشه هر يك بست و پنج مثقال صندل سفيد سفيد هفت نيم مثقال گل گاو زبان پنجاه مثقال گل سرخ تازه دو رطل گل سيوتى يك رطل داخل كرده به مرتبه دوم عرق كشند و در وقت عرق كشيدن عنبر اشهب مشك خالص زعفران هر يك يك مثقال در كيسه كتان بسته در ظرفى كه در آن عرق چكد اندازند .

نوع ديگر كه براى تقويت اعضاى رئيسه و پاه و معده مفيد است

[ صفت آن ]

شيره‌ى مغز بادام شيره‌ى مغز تخم كدو شيره‌ى تخم خيارين هر يك چهار مثقال خس هندى ساذج براده صندل گل سرخ گل نسرين كشنيز مقشر ثعلب مصرى هر يك سه مثقال دانه‌ى هيل قاقله ابريشم مقرض گاو زبان پوست ترنج شقاقل بهمنين تودرين بادرنجبويه برگ پودينه عود هر يك دو مثقال سنبل الطيب زرنباد صقر كبابه اشنه زرنب خولنجان سعد قرنفل مصطكى طباشير دارچينى درونج نارمشك بسباسه فرنجمشك هر واحد مثقال برگ تنبول زرد بست و پنج عدد هر چه از اين كوفتنى است نيم‌كوفته در آب و گلاب تر كنند و گوشت بز يك ساله هفت آثار از پيه و استخوان جدا كرده آب يخنى برآورده با ادويه آميخته عرق كشند و زعفران و عنبر و مشك و عطر كاوى هر يك نيم مثقال را در صره بسته به دهان نيچه بندند كه عرق بر آن چكد . و اگر گرم زياده خواهند عوض گوشت حلوان گوشت طيور اندازند پس مرغ يك قطعه دراج دو قطعه تهيو چهار قطعه گنجشك هيزده قطعه از لحم اين‌ها كه پاك و صاف باشد كباب نيم‌خام كرده يا آب بيخنى برآورده باد و به عرق كشند .

معجون طلا كه نهايت مقوى و مفرح است

[ صفت آن ]

طباشير چهار و نيم ماشه دانه هيل درونج عقربى عود غرقى گاو زبان گل گاو زبان بهمن سفيد تودرى سفيد بوزبدان هر يك سه و نيم ماشه سنبل الطيب ساذج هندى سعد كوفى ابريشم مقرض هر يك دو نيم ماشه دارچينى سه ماشه بسباسه جوزبوا گل سپوتى گلنار هر يك دو ماشه و قرنفل يك ماشه مرواريد ناسفته دو توله ياقوت سرخ لعل بدخشى از مرد بى جرم خوش رنگ هر يك يك توله كهرباى شمعى از هر مهره‌ى خطائى هر يك سه ماشه ياقوت كبود زهرجد هر يك شش ماشه بسد مرجان سنگ يشب هر يك سه نيم ماشه و رب انار ولايتى رب بهى رب ناشياتى رب سيبل هر يك نيم پاو آب انگور شيرين دو توله شهد خالص پاو آثار نبات سفيد نيم آثار و نيم پاو عرق كيوره و گلاب عرق بيدمشك هر يك يك نيم آثار مشك خالص نه ماشه عنبر اشهب يك و نيم توله زعفران نه ماشه ورق طلا دو نيم توله به دستور ياقوتى مرتب سازند خوراك دو ماشه .

نوع ديگر كه در تقويت قلب و تفريح مستغنى از سائر تدابير است